змяясям.вужовых. Пашыраны ў Паўд. Еўропе, у Пярэдняй і М. Азіі. Жыве ў адкрытых стэпах, паўпустынях, кустовых зарасніках і інш.
Даўж. да 2,5 м. Верхні бок цела ўсіх адценняў аліўкавага колеру, без узору. Бруха жоўтае, палевае. зрэдку чырванаватае. Вакол вачэй звычайна жоўтая пляма. Адкладвае 6—16 яец. Корміцца дробнымі млекакормячымі, паўзунамі, птушкамі, насякомымі. Агрэсіўны, нападае нават на чалавека. Укус дарослага Ж.п. балючы і кроватачывы, але не небяспечны.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
анако́нда
(ісп. anaconda)
самая вялікая змяясям. удававых, якая водзіцца ў Цэнтр. і Паўд. Амерыцы.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
афіклеі́д
(ад гр. ophis = змяя + kleis, -idos = ключ)
духавы музычны інструмент, які выглядам нагадвае змяю.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
Вужо́ўнік ’расліна, Ophioglossum L.’ (БРС, Кіс.); ’вераніка шчытковая, Veronica scutellata’ (Касп.). Рус.ужо́вник ’тс’. Ад вуж. Назва ўтворана на базе перакладу грэч. назвы: ophis ’змяя’, glossa ’язык’ (Аненкаў, 232). Параўн. серб.гадји језик, змијски језик, ням.Natterzunge (Сіманавіч, 325). Але не выключана і самастойнае ўтварэнне на слав. глебе ад вуж(овы), таму што расліна ўжываецца пры ўкусе змей (параўн. вужака ’змяя’). Семантычная мадэль ’назва хваробы’ — ’назва лекавай расліны’ сустракаецца даволі часта; гл. вогнік2.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
мядзя́нкаж.
1.заал. (змяя) Schlíngnatter f -, -n; glátte Nátter;
2. (фарба) Grünspan m -(e)s, éssigsaures Kúpfer
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
упаўзці́сов.
1. вползти́;
змяя́ ўпаўзла́ ў нару́ — змея́ вползла́ в нору́;
2.перен., разг. (с трудом войти) вползти́, втащи́ться
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ядаві́тыпрям., перен. ядови́тый;
~тае рэ́чыва — ядови́тое вещество́;
~тая змяя́ — ядови́тая змея́;
я. ко́лер — ядови́тый цвет;
~тая ўсме́шка — ядови́тая улы́бка
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
гадзю́каж.
1. (змяя) Ótter f -, -n, Viper [´vi:-] f -, -n;
2. (пра чалавека) Schéusal n -s, -e, gíftige Nátter
Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)
яхі́дна1, ‑ы, ж.
1. Млекакормячая жывёліна атрада клаачных, накрытая іголкамі і поўсцю (водзіцца ў Аўстраліі, Новай Гвінеі, Тасманіі).
2.перан.Разм. Пра злога, каварнага чалавека. Не хлопец, а яхідна нейкая.
яхі́дна2, ‑ы, ж.
Ядавітая аўстралійская змяя сямейства аспідаў.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Nátterf -, -n вуж; перан. гадзю́ка, змяя́;
◊
éine ~ am Búsen nähren прыгрэ́ць змяю́ на грудзя́х
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)