АБМЕЖАВА́ЛЬНЫЯ ЗАКО́НЫпа землеўладанні і землекарыстанні,
сукупнасць расійскіх нарматыўных актаў па абмежаванні маёмасных правоў насельніцтва Беларусі, Літвы і Правабярэжнай Украіны ў канцы 18 — пач. 20 ст. ў сферы землеўладання і землекарыстання. Пасля далучэння гэтых тэрыторый да Рас. імперыі канфіскоўваліся маёнткі памешчыкаў, якія адмовіліся прысягаць расійскім імператарам, землі ўдзельнікаў паўстання 1794, 1830—31, 1863—64 падлягалі і секвестру (у гэтым выпадку ўладальнік павінен быў прадаць зямлю або абмяняць яе на маёнтак ва ўнутраных раёнах Расіі). У 1864—65 набываць зямлю (за выключэннем пераходу па спадчыне) і ўступаць у землекарыстанне было забаронена «асобам польскага паходжання» і яўрэям. У 1860—1-й пал. 1870-х г. канфіскаваны або секвестраваны сотні зямельных участкаў ваколічнай шляхты. У 1882 у сельскай мясцовасці мяжы аселасці яўрэям забаронена арандаваць, браць у заклад ці кіраванне зямельную маёмасць усіх відаў. У 1884 аналагічны закон прыняты да «асоб польскага паходжання». З 1887 на Беларусі (апрача Магілёўскай губ.) права куплі зямлі пазбаўлены іншаземцы. У канцы 1860-х—80-я г. пэўныя абмежаванні ўведзены і для сялян (напр., яны маглі купляць канфіскаваныя або секвестраваныя маёнткі толькі цалкам). У выніку абмежавальных законаў плошча зямель мясц. памешчыкаў на Беларусі паменшылася з 7,5 млн.дзес. (78,4%) да 4,1 млн.дзес. (42,4%). Пад уплывам рэв. руху ў пач. 20 ст. шэраг абмежавальныя законы скасаваны, астатнія праіснавалі да 1917.
Літ.:
Громачевский С.Г. Ограничительные законы по землевладению в Западном крае с мотивами и разъяснениями. Спб., 1892;
Жукович П.И. О русском землевладении в Северо-Западном крае со времени присоединения его к России. Спб., 1895.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
bail
I[beɪl]1.
n.
1) грашо́вы закла́д, пару́ка f., пару́кі pl.
2) су́ма закла́ду, закла́дзеная су́ма
3) паручы́цель -я m., паручы́целька f.
2.
v.t.
браць на пару́кі
•
- bail out
II[beɪl]
n.
ду́жка вядра́ці ча́йніка
III[beɪl]
v.
вычэ́рпваць (ваду́ з ло́дкі)
Ангельска-беларускі слоўнік (В. Пашкевіч, 2006, класічны правапіс)
toss1[tɒs]n.
1. кі́данне; кідо́к; падкіда́нне, падкі́дванне;
the toss of a coin лёсаванне, жараб’ёўка
2. ускіда́нне, ускі́дванне (галавы);
give a proud toss of the head ганары́ста ўзня́ць галаву́
♦
win/lose the toss вы́йграць/прайгра́ць закла́д;
not give a toss about smth.BrEslang наплява́ць на што-н.;
I don’t give a toss about it. Мне гэта да лямпачкі.
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
прайгра́ць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае; зак.
1.што і без дап. Пацярпець паражэнне ў гульні, спаборніцтве, спрэчках і інш. Прайграць матч. □ [Юрась Бабіч] у заклад ішоў са мною і, як бачыце, прайграў.Савіцкі.Бондар бачыў — бой прайгралі. На штурм камяніц ісці нельга... Трэба адыходзіць.Навуменка.[Сымон:] Усё прапала: мы прайгралі. Не даказалі сведкі, свае людзі не даказалі нашае даўнасці на гэтую зямлю.Купала.
2.што. Страціць што‑н., пазбавіцца чаго‑н. у выніку азартнай гульні; прагуляць. Прайграць грошы. □ Казалі, што .. [пан] прайграў сваю зямлю, і ад вялікага маёнтка застаўся ціхі, недагледжаны хутар.Адамчык.
3.што і без дап. Сыграць, выканаць; прымусіць прагучаць. Прайграць пласцінку. □ А восьмай гадзіне на дваровым дзядзінцы прайграў гармонік.Гартны.Акампанемент у складзе банджа, кастаньетаў і некалькіх гітар прайграў уступ усім вядомай песні.Скрыпка.
4. Іграць некаторы час. Прайграць дзве гадзіны на раялі.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
zakład, ~u
Iм.
1. прадпрыемства; установа;
zakład przemysłowy — прамысловае прадпрыемства;
zakład fryzjerski — цырульня;
zakład gastronomiczny — рэстаран;
zakład położniczy — радзільны дом;
zakład naukowy — а) навучальная ўстанова;
навуковая ўстанова;
zakład pogrzebowy — пахавальнае бюро;
zakład zamknięty — закрытая ўстанова;
2. ~у мн. (буйное) прадпрыемства; завод, камбінат;
~y hutnicze — металургічны завод (камбінат);
~у naprawcze — рамонтныя майстэрні
IIм.
1.заклад;
iść o zakład — ісці ў заклад;
2. залог;
dać w zakład — аддаць у залог
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)
pójść
зак. пайсці;
pójść po chleb — пайсці па хлеб;
pójść w czyje ślady — пайсці па чыіх слядах;
pójść z torbami — пайсці па свеце, пайсці з торбай;
pójść o zakład — пайсці ў заклад, біцца аб заклад;
pójść z (kim) w zawody — пазмагацца, падужацца (з кім);
pójść w niepamięć — пайсці ў забыццё, быць аддадзеным забыццю;
pójść z dymem — пайсці з агнём (дымам), згарэць;
o co wam poszło? — з чаго ў вас пачалося?; у чым справа?; што здарылася?
Польска-беларускі слоўнік (Я. Волкава, В. Авілава, 2004, правапіс да 2008 г.)