Сі́ся дзіц. ‘цыца, цыцка’ (Ласт.), сі́сі дзіц. ‘ссаць цыцку’ (КСП), сіся́ ў выразе (ведае, знае) курыную сісю дый тую не ўсю (Барад.), сі́ська ‘сасок’ (Нас., Касп.), ‘грудзі’, ‘сасок’ (Сл. ПЗБ), сі́ська, сіська́ ‘тс’ (ЛА, 1), а таксама сісе́тнік ‘дзіця, якога кормяць грудзьмі’ (Барад.); сюды ж, відаць, ‘матачнік, ячэйка, у якой расце матка’ (палес., Анох.), сы́ська ‘тс’ (Сл. Брэс.). Рус. си́са, си́ся, си́ська ‘сасок’, балг. си́са ‘сасок’, серб.-харв. си̏са, славен. sisa ‘жаночыя грудзі’. Прасл. *sysa, аддзеяслоўны дэрыват ад прасл. *sysati ‘ссаць’, роднаснага ссаць (гл.). Фасмер (3, 627) сувязь усх. і паўд.-слав. слоў лічыць няпэўнай і мяркуе аб познім узнікненні слова.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
дубава́ты, ‑ая, ‑ае.
Разм. Цвёрды, грубы, нязграбны. Ліпкія, настылыя сырамяжныя гужы спавіваюць, давяць грудзі.. Нечыя рукі, мерзлыя, дубаватыя, ціснуць за горла... Пташнікаў. // Праставаты, недасканалы. Дубаваты загаловак. Дубаваты адказ.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
паты́цкацца, ‑аюся, ‑аешся, ‑аецца; зак.
Разм. Тыцкацца некаторы час; тыцнуцца некалькі разоў. І дзіця, мабыць, адчула ласку — яно патыцкалася, патыцкалася тварыкам у цвёрдыя Галіны грудзі і заснула. Сабаленка.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
бюст
(фр. buste)
1) скульптурная выява чалавека да пояса (галавы і верхняй часткі цела);
2) жаночыя грудзі.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
мастэктамі́я
(ад гр. mastos = грудзі + ektome = выраз)
аперацыя выдалення малочнай залозы ў жанчын пры выяўленні злаякаснай пухліны.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
стэтафанагра́фія
(ад гр. stethos = грудзі + phone = гук + -графія)
графічны запіс шумаў сэрца і лёгкіх пры дапамозе стэтафанографа.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
стэтафано́граф
(ад гр. stethos = грудзі + фанограф)
апарат для праслухоўвання і графічнага запісу шумаў сэрца і лёгкіх чалавека.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
тарака́льны
(ад гр. thoraks, -akos = грудзі)
мед. які адносіцца да грудной поласці, грудны (напр. т-ыя адтуліны).
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
таракапла́стыка
(ад гр. thoraks, -akos = грудзі + пластыка)
аперацыя выразання некалькіх рабрын з мэтай змены аб’ёму грудной клеткі.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
Зы́зма ’прагны чалавек’ (паст., Сл. паўн.-зах.), зызмар ’скупы чалавек’ (Мат. Маг.). Параўн. славен. zízati ’ссаць (грудзі) ’. З суфіксам ‑ма ўтвараецца назоўнік ад дзеяслова са значэннем ’суб’ект дзеяння’ (жужма ’насякомае’, дуйма ’мяцеліца’, Сцяцко, Афікс. наз., 54), але зыходная аснова няясная.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)