КУРО́РТ,
мясцовасць з прыроднымі лек. фактарамі (клімат, мінер. воды, гразі і інш.), умовамі іх мэтанакіраванага мед. і аздараўленчага выкарыстання, спец. прававым рэжымам эксплуатацыі. Для К. характэрны: высокая ступень даследаванасці прыродных лек. рэсурсаў, наяўнасць профільных збудаванняў і ўстаноў (мед. ўстановы, санаторыі, прафілакторыі, базы адпачынку, вода- і гразелячэбніцы, пітныя бюветы, пляжы і інш.), інфраструктура (транспартныя сувязі, сістэма быт. абслугоўвання і інш.). Адрозніваюць К. прыморскія, раўнінныя (у т. л. лясныя), горныя (у т. л. нізка-, сярэдне- і высакагорныя, адпаведна па вышыні 400—1000, 1000—2000 м і вышэй). Паводле лек. фактараў існуюць бальнеалагічныя курорты, гразевыя курорты, кліматычныя курорты, бальнеакліматычныя і бальнеагразевыя. Навук. асновы курортнай справы распрацоўвае і вывучае курарталогія.
Прататыпы сучасных К. вядомы з часоў Стараж. Рыма (на крыніцах мінер. вод, асабліва тэрмальных, узводзіліся капітальныя збудаванні для лек. выкарыстання). У 16—17 ст. пачалі разглядацца тэарэт. і практ. пытанні буд-ва, абсталявання і парадку выкарыстання К. і курортных устаноў. У 18—19 ст. развіваюцца еўрап. К. на камерцыйнай аснове, у пач. 20 ст. адкрылася большасць сучасных еўрап. К., у т. л. ў Расіі, Прыбалтыцы, на Каўказе. На Беларусі існуюць К. рэсп. і мясц. значэння: Бабруйск, Белае Возера, Белы Бераг, Горваль, Ждановічы, Лётцы, Нарач, Рагачоў, Ушачы, Чонкі (гл. адпаведныя арт.).
Я.В.Малашэвіч.
т. 9, с. 51
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
зате́чь сов., в разн. знач. зацячы́; (онеметь — ещё) адранцве́ць, сшэ́рхнуць;
вода́ затекла́ под стул вада́ зацякла́ пад крэ́сла;
но́ги затекли́ но́гі зацяклі́ (здранцве́лі, сшэ́рхлі).
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
стоя́чий в разн. знач. стая́чы;
стоя́чие во́лны физ. стая́чыя хва́лі;
в стоя́чем положе́нии у стая́чым стано́вішчы;
стоя́чий воротни́к стая́чы каўне́р;
стоя́чая вода́ стая́чая вада́.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
прані́кнуць сов., в разн. знач. прони́кнуть;
вада́ ~кла праз шчы́ліну — вода́ прони́кла сквозь щель;
п. у штаб во́рага — прони́кнуть в штаб врага́
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
вы́мылки мн.
1. (обмылки) змы́лкі, -каў мн., ед. змы́лак, -лка м.;
2. (оставшаяся после мытья мыльная вода) памы́і, -мы́яў ед. нет, па́залкі, -каў ед. нет.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
заме́рзнуць сов.
1. (покрыться льдом, превратиться в лёд) замёрзнуть;
вада́ ~зла — вода́ замёрзла;
рэ́чка ~зла — река́ замёрзла;
2. разг., см. зме́рзнуць 1, 2
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
прало́м, -му м.
1. (действие) проло́м;
п. чэ́рапа — проло́м че́репа;
2. (отверстие) проло́м, брешь ж.;
у п. хлы́нула вада́ — в проло́м хлы́нула вода́
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
лежа́чий ляжа́чы;
лежа́чее положе́ние ляжа́чае стано́вішча;
◊
под лежа́чий ка́мень вода́ не течёт посл. пад ляжа́чы ка́мень вада́ не цячэ́;
лежа́чего не бьют посл. ляжа́чага не б’юць.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
заклеката́ць сов.
1. (о птицах) заклекота́ть;
бу́сел ~та́ў — а́ист заклекота́л;
2. (забурлить, с шумом закипеть) заклокота́ть;
~та́ла вада́ ў прато́цы — заклокота́ла вода́ в прото́ке
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
тёмный в разн. знач. цёмны;
тёмная ночь цёмная ноч;
тёмные во́лосы цёмныя валасы́;
тёмная вода́ мед. цёмная вада́;
тёмный смысл цёмны сэнс;
тёмное де́ло цёмная спра́ва;
све́тлые и тёмные воспомина́ния све́тлыя і цёмныя ўспамі́ны;
тёмные си́лы цёмныя сі́лы;
◊
темны́м-темно́ цёмна-цёмна, цямню́сенька;
тёмный лес цёмны лес;
темна́ вода́ во о́блацех книжн. цёмная спра́ва, нічо́га не я́сна.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)