То́ня ’ўчастак вадаёма, прызначаны для лоўлі рыбы закідным невадам’, ’адзін закід невада, а таксама ўлоў ад аднаго закіду’ (
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Verbum
анлайнавы слоўніклік 1, ‑у,
1. Паняцце колькасці, велічыня, пры дапамозе якой праводзіцца лічэнне.
2.
3. Колькасць каго‑, чаго‑н.
4. Састаў, рад вядомай колькасці каго‑, чаго‑н.
5. Вынікі гульні, выражаныя ў лічбах.
6. Граматычная катэгорыя, якая выражае адзінкавасць або множнасць.
•••
лік 2, ‑у,
1. Твар.
2.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
для,
Спалучэнне з прыназоўнікам «для» выражае:
Аб’ектныя адносіны
1. Ужываецца пры абазначэнні асобы ці прадмета, для якіх што‑н. робіцца, прызначаецца.
2. Ужываецца пры абазначэнні асобы ці прадмета, у дачыненні да якога мае значэнне, сілу тая ці іншая з’ява, якасць, стан і пад.
3. Ужываецца пры абазначэнні неадпаведнасці, несуразмернасці якой‑н. з’явы, падзеі, якасці і пад. з кім‑, чым‑н.
Мэтавыя адносіны
4. Ужываецца пры абазначэнні мэты дзеяння.
Прычынныя адносіны
5. Ужываецца пры абазначэнні прычыны, падставы якога‑н. дзеяння; адпавядае па знач. прыназоўніку «з-за».
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Пыж 1 ’драўляная затычка для круглай адтуліны’ (
*Пыж 2, пуж ’гарнастай’, памянш. пы́жык: раншы дорогі буў пыжык (
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
А́ТАМ (ад
часціца рэчыва, найменшая частка
Літ.:
Шпольский Э.В. Атомная физика. Т. 1—2.
Борн М. Атомная физика.
Гольдин Л.Л., Новикова Г.И. Введение в квантовую физику.
Ландау Л.Д., Лифшиц Е.М. Теоретическая физика. Т. 3. Квантовая механика;
Нерелятивистская теория. 4 изд.
М.А.Ельяшэвіч.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
сло́ва, ‑а,
1. Моўная адзінка, якая сваім гукавым саставам выражае паняцце аб прадмеце, працэсе, з’яве рэчаіснасці.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
го́лас, ‑у;
1. Гукі, якія ўзнікаюць пры размове, крыку або спеве дзякуючы хістанню галасавых звязак.
2. Гучанне галасавых звязак пры спеве; здольнасць спяваць.
3. Асобная самастойная партыя многагалосага твора вакальнай і інструментальнай музыкі.
4. Гукі, якія ўтвараюцца некаторымі неадушаўлёнымі прадметамі.
5.
6. Меркаванне, выказванне.
7. Права прымаць удзел у абмеркаванні і вырашэнні якіх‑н. пытанняў, выказваць свае меркаванні па гэтых пытаннях.
8.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
шкло, ‑а,
1. Цвёрды празрысты матэрыял, які атрымліваецца шляхам плаўлення і спецыяльнай хімічнап апрацоўкі кварцавага пяску з дабаўленнем некаторых іншых рэчываў.
2. Тонкі ліст ці выраб, прадмет іншай формы з гэтага матэрыялу.
3.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
той, таго́,
1. Паказвае на асобу ці прадмет, якія знаходзяцца не перад вачамі, не побач, а аддалены ў прасторы і часе, як падобныя ім;
2. Паказвае на прадмет ці асобу, што вылучаецца з ліку іншых.
3. Паказвае на які‑н. прадмет, асобу, пра якія гаварылася раней.
4.
5. Паказвае на вядомую ўжо асобу ці прадмет.
6. Іменна ён, не іншы, гэты ж самы (звычайна ў спалучэннях «той жа», «той самы», «той жа самы»).
7. Уваходзіць у састаў: а) складаных злучнікаў: «дзякуючы таму што», «з прычыны таго што», «да таго што», «да тых пор пакуль», «за тое што», «у той час як», «нягледзячы на тое што», «пасля таго калі» і інш.; б) словазлучэнняў, звычайна пабочнага характару, якія звязваюць розныя часткі выказвання: «апрача таго», «акрамя таго», «разам з тым», «між тым» і інш.
8. то́е,
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
забі́ць 1, ‑б’ю, ‑б’еш, ‑б’е; ‑б’ём, ‑б’яце;
1. Пазбавіць жыцця, знішчыць.
2. Б’ючы, стукаючы па якім‑н. прадмеце, прымусіць яго ўвайсці ў што‑н.; увагнаць.
3. Закрыць наглуха, прымацаваўшы, прыбіўшы дошкі і пад.
4. Закрыць, заткнуць (адтуліну, шчыліну), туга засунуўшы ў яе што‑н.
5.
6. Перамагчы, заглушыць.
7.
•••
забі́ць 2, ‑б’ю, ‑б’еш, ‑б’е; ‑б’ём, ‑б’яце;
Пачаць біць (у 1, 7 і 8 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)