ДЫСТРАФІ́Я ДЗІЦЯ́ЧАЯ,

хранічнае расстройства харчавання з парушэннем абмену рэчываў. Найчасцей развіваецца ў дзяцей з пахудзеннем на 10—20% пры 1-й ступені (лёгкая Д.), на 20—30% пры 2-й (сярэдняцяжкая Д.) і больш як на 30% пры 3-й (цяжкай Д.), што парушае гарманічнае развіццё. Бывае з памяншэннем масы цела ў адносінах да яго даўжыні (гіпатрафія), з нармальнай ці лішняй масай цела (паратрафія), з прапарцыянальным зніжэннем масы і даўжыні цела (гіпастатура). Узнікае ва ўлонні маці ці ў першыя тыдні жыцця дзіцяці (нястача ежы і хваробы маці пры цяжарнасці, узрост, прафес. шкоднасці, алкагалізм і інш.) і постнатальна (пасля нараджэння) пад уздзеяннем эндагенных (імунадэфіцытны стан, заганы развіцця ўнутр. органаў, асабліва страўнікава-кішачнага тракту і інш.) і экзагенных (аліментарныя, інфекц. ўздзеянні, няправільны догляд) фактараў. Д. выклікае парушэнне дзейнасці ферментаў стрававальна-кішачнага тракту, працэсаў расшчаплення і ўсмоктвання харч. рэчываў, абмену буд. і энергет. працэсаў, дзейнасці нерв. сістэмы, кровазвароту. Арганізм знясільваецца, супраціўленне яго зніжаецца, можа развіцца таксіка-септычны стан, што прыводзіць да смерці.

т. 6, с. 297

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

«МАЛАДА́Я БЕЛАРУ́СЬ»,

заходнебеларускі літаратурна-грамадска-навуковы часопіс. Выйшаў 1 нумар у 1936 у Вільні на бел. мове. Рэдактар В.​Тумаш. Меў на мэце кансалідацыю маладых літ. і навук. сіл на грунце нац. ідэі. Ухваляў намаганні розных арг-цый (Т-ва бел. школы, Бел. ін-та гаспадаркі і культуры і інш.) у барацьбе за бел. школу, асвятляў стан і задачы нац.-вызв. руху ў Зах. Беларусі (арт. «Інтэлігенцыя ў беларускім культурна-грамадскім жыцці» М.​Шкялёнка, «Ці існуе крызіс беларускага руху?» В.​Грышкевіча), знаёміў з гісторыяй бел. летапісаў, у т. л. з уключанымі ў іх аповесцямі і апавяданнямі (Я.​Станкевіч). Змясціў артыкулы Р.​Шырмы «Мастацкая песня ў Заходняй Беларусі» (пра творчасць кампазітара К.​Галкоўскага), С.​Станкевіча пра стан бел. паэзіі 1920-х г., маст. творы А.​Александровіча, М.​Васілька, П.​Галавача, Х.​Ільяшэвіча, М.​Машары, М.​Танка, а таксама хроніку культурнага жыцця ў Зах. Беларусі і БССР.

А.​С.​Ліс.

Вокладка часопіса «Маладая Беларусь» 1936.

т. 9, с. 550

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

называ́цца

1. héißen* vi; sich nénnen* (толькі пра чалавека);

2. зал. стан genánnt [benánnt] wérden

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

тлума́чыцца зал. стан erklärt [erläutert] wérden;

гэ́та тлума́чыцца пры́кладам das wird an éinem Béispiel erklärt [erläutert]

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

фармірава́цца

1. sich formíeren, sich heráusbilden, entstéhen* vi (s);

2. зал. стан formíert wérden

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

грузі́цца sich beláden*, sich (D) eine Last áufladen*; (пра войскі) зал. стан verláden wérden

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

грэ́цца

1. sich wärmen;

грэ́цца на со́нцы sich sónnen;

2. зал. стан áufgewärmt wérden

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

празыва́цца

1. héiβen* vi; sich nénnen*(тк. пра чалавека);

2. зал. стан genánnt wérden

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

сла́цца

1. sich áusbreiten, sich erstrécken, sich (hín)zíehen*;

2. зал. стан áusgebreitet wérden

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс) 

абяца́цца

1. зал. стан verspróchen wérden;

2. высок. (даваць абяцанне, зарок) ein Gelübde áblegen

Беларуска-нямецкі слоўнік (М. Кур'янка, 2010, актуальны правапіс)