след , -у, М сле́ дзе, мн. сляды́ , слядо́ ў, м.
1. Адбітак чаго-н. (нагі, колаў і пад. ) на якой-н. паверхні, знак ад дотыку.
Птушыныя сляды.
Конскі с.
Сляды кіпцюроў.
2. перан. , чаго . Прыкмета, адметная рыса чаго-н.
Сляды пажару.
Сляды злачынства.
◊
Без следу — зусім бясследна знікнуць, згінуць і пад.
Замесці сляды — знішчыць, утаіць тое, што можа быць доказам віны.
І следу не засталося — пра поўнае знікненне, адсутнасць чаго-, каго-н.
Ісці па чыіх-н. слядах — дзейнічаць, прытрымліваючыся чыйго-н. вучэння або беручы прыклад з каго-н.
Напасці на чый-н. след — атрымаць звесткі, якія дапамагаюць выявіць, знайсці каго-, што-н.
Не след — не варта.
Як след — як мае быць, як трэба.
|| прым. следавы́ , -а́ я, -о́ е (да 1 знач. ; спец. ).
Кантрольная следавая паласа (на граніцы).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
vorá n =
аддз. дзеясл. прыстаўка, указвае: 1 ) на тое, што дзеянне адбываецца наперадзе якога-н. аб’екта: vorá ngehen* ісці́ на чале́
2) на рух уперад : vorá nkommen* ру́ хацца напе́ рад
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
Besú ch m -(e)s, -e наве́ дванне, візі́ т;
wir há ben ~ у нас го́ сці;
j-m é inen ~ á bstatten зрабі́ ць візі́ т (да каго-н. );
zu ~ gé hen* ісці́ ў го́ сці
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
ná chrücken vi (s) (D ) ісці́ сле́ дам (за кім-н. ); прасо́ ўвацца (за кім-н. , за чым-н. );
für j-n dí enstlich ~ заня́ ць чыё-н. ме́ сца па слу́ жбе
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
stagger 2 [ˈstægə] v.
1. хіста́ цца, ісці́ хіста́ ючыся;
He staggered to his feet. Ён ледзь устаў.
2. вага́ цца, быць нерашу́ чым, выкліка́ ць сумне́ нні
3. ашаламля́ ць; узруша́ ць;
I was staggered to hear the news. Я быў узрушаны, калі пачуў навіны.
4. размярко́ ўваць; склада́ ць рухо́ мы графік;
The work is staggered in three shifts. Работа разбіта на тры змены.
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
scout 1 [skaʊt] n.
1. the Scouts ска́ ўты (дзіцячая і юнацкая арганізацыя, узнікла ў Англіі ) a boy scout бойска́ ўт
2. разве́ дчык; разве́ дчыца;
a geological scout гео́ лагаразве́ дчык;
a talent scout шука́ льнік та́ лентаў
3. разве́ дка; по́ шукі;
go on the scout ісці́ ў разве́ дку;
be on the scout for smth. шука́ ць, адшу́ кваць што-н.
4. выве́ дніцкі самалёт або́ карабе́ ль
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
bolt 2 [bəʊlt] v.
1. зачыня́ ць на за́ саўку;
The door bolts inside. Дзверы зачыняюцца знутры.
2. змацо́ ўваць прадме́ ты з дапамо́ гай балта́
3. кі́ дацца наўцёкі; зрыва́ цца з ме́ сца
4. AmE , slang уцяка́ ць з ле́ кцыі
5. AmE адмо́ віцца ад падтры́ мкі сваёй па́ ртыі
6. ля́ пнуць, вы́ паліць
7. е́ сці наспе́ х, не пражо́ ўваючы е́ жу
8. (пра агародныя расліны ) ісці́ ў стаўпа́ к
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
передвига́ ться
1. (двигаться, перемещаться) перасо́ ўвацца; перамяшча́ цца;
2. (переходить) перахо́ дзіць; (ходить) хадзі́ ць; (идти) ісці́ ;
3. (иметь возможность, способность быть передвинутым) перасо́ ўвацца;
две полови́ ны окна́ передвига́ лись вверх и вниз дзве палаві́ ны акна́ перасо́ ўваліся ўверх і ўніз;
4. страд. перасо́ ўвацца; перастаўля́ цца; перамяшча́ цца; пераво́ дзіцца; перано́ сіцца; см. передвига́ ть ;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
продо́ лжиться працягну́ цца, прадо́ ўжыцца; (сохраниться, удержаться) пратрыма́ цца, пратрыва́ ць; (простоять) прастая́ ць;
холода́ мо́ гут продо́ лжиться до ма́ я халады́ мо́ гуць прастая́ ць (пратрыма́ цца, пратрыва́ ць) да ма́ я;
э́ то продо́ лжится гэ́ та праця́ гнецца (прадо́ ўжыцца, пратрыма́ ецца, бу́ дзе трыма́ цца, пратрыва́ е, бу́ дзе трыва́ ць, прастаі́ ць, бу́ дзе стая́ ць, бу́ дзе ісці́ , бу́ дзе ве́ сціся, не спы́ ніцца); см. продолжа́ ться .
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
бачко́ м , прысл.
Разм.
1. Ісці плячом уперад. Нарэшце прыйшоў Кацура. Бачком улез у дзверы, абтрос мокрую шапку. Асіпенка . // Сядзець напаўпаварота. Андрэй сядзеў на ложку бачком, і акно было ў яго якраз перад вачыма. Пташнікаў .
2. Стараной, туляючыся. Сабраўся Сіпак у камячок .. і бачком-бачком падаўся быў да школьнай дрывотні. Лынькоў .
3. Між іншым, не кранаючы асноўнага. А крытыка пра гэта скажа бачком: вельмі добрая, сакавітая мова, або — нудная, сухая мова. Скрыган .
•••
Ехаць бачком — хітраваць; прыстасоўваючыся да абставін, хітруючы, старацца не трапляць у кепскае становішча.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)