сямідзесяціпяціміліметро́вы, ‑ая, ‑ае.
Памерамі ў семдзесят пяць міліметраў. Сямідзесяціпяціміліметровая пушка.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
НЕДАЛУЧЭ́ННЯ ПРЫ́НЦЫП,
адна з форм міжнар. нейтралітэту. Упершыню выпрацаваны на Бандунгскай канферэнцыі 1955. У аснову Н.п. былі пакладзены Пяць прынцыпаў мірнага суіснавання («Панча Шыла») Цж.Нэру, канчаткова сфармуляваны на канфер. ў Бялградзе ў 1961. Ва ўмовах супрацьстаяння ЗША і СССР прадугледжваў пазбяганне ідэалаг. і паліт. альянсаў з любой са звышдзяржаў.
т. 11, с. 267
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
пяцігадо́вы, ‑ая, ‑ае.
1. Які працягваецца пяць гадоў. Пяцігадовы тэрмін. // Разлічаны на пяць гадоў. Пяцігадовы план.
2. Які мае пяць гадоў. Пяцігадовая яблыня. □ На падлозе каля стала забаўляліся дзеці. [Дзяцей] было двое: малы хлопчык Пятрусь, гадкоў трох, і старэйшая пяцігадовая дзяўчынка Насця. Колас.
3. Які мае адносіны да пяцігоддзя (у 2 знач.). Пяцігадовы юбілей.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
ЛАХА́МА,
у шумерскай міфалогіі дэманы воднай стыхіі, створаныя богам мудрасці Энкі ў падземным акіяне Абзу. Паводле міфа «Энкі і сусветны парадак», іх было 50. У пашыраным міфе пра выкраданне багіняй Інанай схаваных у глыбіні Абзу таемных сіл, што кіруюць светам (т. зв. ме), Энкі пасылае за ёй у пагоню пяць Л.
т. 9, с. 164
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
Пято́к 1 (piatók) ’пятніца’ (Варл.), сюды ж пятко́вы (пятко́вый) ’пятнічны’ (Нас.), ст.-бел. пятокъ ’пятніца’; укр. пято́к ’тс’, польск. piątek, чэш. pátek, славац. piatok, в.-луж. pjatk, н.-луж. pětk, славен. pẹ́tek, серб.-харв. пѐтак, балг. пе́тък, макед. петок, ст.-слав. пѧтъкъ. Звязана з пяты, пяць (гл.), гл. пятніца ’тс’. Паводле Німчука (Давньорус., 95), запазычана са стараславянскай і падтрымлівалася польскім уплывам.
Пято́к 2 ’пяць’ (ТСБМ, Бяльк.; Сержп.); укр. пʼя́ток ’пяцёрка (грошай)’, рус. пято́к ’пяць (штук)’. Вытворнае ад пяць (гл.).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
пента́ны
(ад гр. pente = пяць)
насычаныя ацыклічныя вуглевадароды, якія змяшчаюцца ў нафце, сланцавай смале.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
дзе́сяць, ‑і, ліч. кольк.
Лік і лічба 10. // Колькасць, якая абазначаецца лічбай 10. Дзесяць чалавек. Дзесяць капеек. Дзесяць гадоў.
•••
За дзесяццю замкамі гл. замок.
Ні ў пяць ні ў дзесяць гл. пяць.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
пяціко́рпусны, ‑ая, ‑ае.
Які мае пяць лемяшоў (пра плуг). Пяцікорпусны плуг.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
пяцікра́тны, ‑ая, ‑ае.
Павялічаны ў пяць разоў; пяціразовы. У пяцікратным памеры.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
пяціміну́тны, ‑ая, ‑ае.
Які прадаўжаецца пяць мінут; вельмі кароткі. Пяцімінутны перапынак.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)