ІНЕ́ РТНАСЦЬ [ад лац. iners (inertis) бяздзейны, нерухомы],
інерцыя ў механіцы, уласцівасць матэрыяльных цел захоўваць стан раўнамернага і прамалінейнага руху ці спакою адносна інерцыяльнай сістэмы адліку , калі знешнія ўздзеянні на цела (сілы) адсутнічаюць ці ўзаемна ўраўнаважаныя. Пры дзеянні на цела неўраўнаважанай сістэмы сіл І. выяўляецца ў тым, што змена стану спакою або руху цела (змена скорасцей яго пунктаў) адбываецца паступова, а не імгненна. Пры гэтым стан цела змяняецца тым павольней, чым большая яго І. Мерай І. цела з’яўляецца інертная маса . Гл. таксама Ньютана законы механікі .
т. 7, с. 257
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
variation [ˌveəriˈeɪʃn] n.
1. (in/of) зме́ на ; пераме́ на;
price variations вага́ нне цэн
2. mus. (on) варыя́ цыя;
variations on a theme варыя́ цыі на тэ́ му
Англійска-беларускі слоўнік (Т. Суша, 2013, актуальны правапіс)
катастро́ фа , -ы, мн. о́ ф, ж.
1. Падзея з трагічнымі вынікамі, раптоўнае вялікае бедства.
Дарожная к.
Авіяцыйная к.
2. Значная змена , якая цягне за сабой рэзкі пералом у грамадскім або асабістым жыцці.
Нацыянальная к.
Сямейная к.
3. Нечаканая і грандыёзная падзея ў гісторыі планеты, якая робіць уплыў на яе далейшае існаванне (спец. ).
Тэорыя катастроф.
|| прым. катастро́ фны , -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
ігра́ , -ы́ , мн. ж.
1. Выкананне музычнага твора, сцэнічнай ролі.
Майстэрская ігра.
2. Хуткая змена , пералівы колераў, святла і пад.
І. фарбаў.
3. Тое, што і гульня (у 2 знач. ).
Спартыўныя ігры.
Азартная і.
4. Тайныя задумы, наўмысныя дзеянні, інтрыгі.
Разгадаць біржавую ігру.
|| прым. ігравы́ , -а́ я, -о́ е і ігра́ льны , -ая, -ае.
Ігравыя формы навучання.
Ігральны бізнес.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
рата́ цыя , -і, ж.
1. Паслядоўнае чаргаванне, змена элементаў якой-н. структуры; абнаўленне складу каго-, чаго-н.
Р. песень на радыёстанцыі.
Р. кадраў.
Арганізатары турніру правялі ратацыю ўдзельнікаў.
2. Перыяд часу, на працягу якога ўсе палі якой-н. гаспадаркі павінны быць заняты культурамі ў адпаведнасці з севазваротам (спец. ).
3. Ратацыйная друкарская машына.
|| прым. ратацы́ йны , -ая, -ае.
Ратацыйная працэдура.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
спрашчэ́ нне , ‑я, н.
1. Дзеянне паводле знач. дзеясл. спрашчаць — спрасціць і стан паводле знач. дзеясл. спрашчацца — спрасціцца.
2. Якое‑н. прыстасаванне, змена ў канструкцыі, планіроўцы і пад., якія спрашчаюць што‑н. Унесці спрашчэнні ў канструкцыю.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Рыва́ лка ’сяброўка’ (Сцяшк. Сл. ). З польск. rywałka ’суперніца’. Змена семантыкі на супрацьлеглую можна, магчыма, растлумачыць экспрэсіўнасцю слова.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
метабалі́ я
(ад гр. metabole = змена , пераўтаарэнне)
відазмяненне чаго-н.
Слоўнік іншамоўных слоў (А. Булыка, 1999, правапіс да 2008 г.)
Ná chtdienst m а́ я слу́ жба, начна́ я зме́ на
Нямецка-беларускі слоўнік (М. Кур'янка, 2006, правапіс да 2008 г.)
начны́ в разн. знач. о́ й;
н. час — ночно́ е вре́ мя;
~на́ я трыво́ га — ночна́ я трево́ га;
~на́ я зме́ на — ночна́ я сме́ на;
○ н. матылёк а́ я ба́ бочка
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)