АНТВЕ́РПЕН,
горад у Бельгіі.
Упершыню ўпамінаецца ў 7
Літ.:
Ф.С.Фешчанка (гаспадарка).
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
Verbum
анлайнавы слоўнік
і́ншы, ‑ая, ‑ае,
1. Другі, не такі; які адрозніваецца ад гэтага або ад ранейшага.
2. Не гэты, не той, другі.
3. Які-небудзь, некаторы.
•••
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
НЕ́МЦАЎ ПАВО́ЛЖА АЎТАНО́МНАЯ САВЕ́ЦКАЯ САЦЫЯЛІСТЫ́ЧНАЯ РЭСПУ́БЛІКА,
нацыянальна-тэрытарыяльнае ўтварэнне ў складзе
Літ.:
Емельянов В.П. Нужна ли нам республика немцев Поволжья? Саратов, 1991;
У.Я.Калаткоў.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ГЁТЭ ((Goethe) Іаган Вольфганг фон) (28.8.1749,
нямецкі пісьменнік, мысліцель і прыродазнавец; адзін з заснавальнікаў
Шырокую вядомасць набылі малюнкі Э.Дэлакруа да «Фауста». На творы Гётэ пісалі музыку: Л.Бетховен — да драмы «Эгмант» (1810), Ш.Гуно — оперу «Фауст» (1859), А.Бойта — оперу «Мефістофель» (1868), Ж.Маснэ — оперу «Вертэр» (1886), Г.Берліёз — араторыю «Асуджэнне Фауста» (1846). На
Тв.:
Спатканне і ростань:
Фауст: Трагедыя.
У
У
Фауст.
Літ.:
Барычэўскі А. Гётэ і ягоны Фауст // Полымя рэвалюцыі. 1932. № 1;
Вильмонт Н. Гете: История его жизни и творчества.
Тураев С. Иоганн Вольфганг Гете. 2 изд.
Шагинян М. Гете.
Эккерман И.П. Разговоры с Гете в последние годы его жизни.
У.Л.Сакалоўскі.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ВЕ́ЖА,
1) збудаванне са значнай перавагай вышыні над стараной ці дыяметрам асновы. Бываюць квадратныя, прамавугольныя, шматгранныя, круглыя і
Вядомыя ў архітэктуры Асірыі, Фінікіі,
На Беларусі абарончыя драўляныя вежы будаваліся на гарадзішчах ранняга
2)
3) Засцерагальная (часта паваротная) канструкцыя з брані на баявых караблях, танках, бронеаўтамабілях, іншых баявых збудаваннях для ўстаноўкі зброі і прылад.
4) Вежы абслугоўвання ў касманаўтыцы —
Ю.А.Якімовіч (архітэктура).
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ГЕРО́Й САЦЫЯЛІСТЫ́ЧНАЙ ПРА́ЦЫ,
ганаровае званне ў
Двойчы Героі Сацыялістычнай Працы:
У.А.Ралько (1958, 1976), В.К.Старавойтаў (1966, 1984), У.Л.Бядуля (1971, 1987).
Героі Сацыялістычнай Працы:
1948. П.Л.Калыска, Е.А.Кухарава, У.І.Пайграй, Ф.А.Саўчык, А.І.Стыкут, Т.І.Шкурко.
1949. Л.В.Аўсеенка, П.М.Аўсеенка, М.Д.Вяленка, Г.С.Гарэцкая, І.А.Глядчанка, У.В.Дубіна, П.Л.Калола, В.М.Качарга, Е.П.Ляснічая, У.П.Мацейка, В.Л.Новік, Р.Н.Пятроўская, Н.К.Рудніцкая, М.Л.Светлік, С.І.Слабадзян, А.А.Шаплыка, М.А.Эзерын.
1950. А.Ф.Гецман, М.В.Дытысаў, М.М.Мацюшонак, М.Я.Мялешчанка, К.А.Мятлушка, Ф.М.Статкевіч, С.Дз.Фешчанка, Н.А.Філіпава, А.Р.Юркевіч, М.Е.Юркевіч.
1951. В.А.Буцэвіч, П.І.Галай, В.І.Дарошка, А.П.Петухоў, А.Б.Сафонава, Р.П.Сушчэня, С.П.Тарашкевіч, К.Л.Шаплыка.
1952. Г.Л.Буднік, А.С.Рудаўскі, І.В.Сітніца.
1958. К.П.Арлоўскі, Л.І.Асіюк, І.М.Барадаўка, Я.І.Будай, Н.І.Букатая, Дз.Р.Булахаў, М.М.Валадзько, В.С.Галубцова, Т.І.Жыгалка, М.В.Занеўская, Т.С.Зубарава, С.П.Ільючык, М.І.Кавалёва, І.П.Камінская, Е.Р.Карачан, В.П.Кароткая, Ф.Ф.Кісялёва, І.І.Магілёўцаў, М.К.Макарэвіч, У.А.Мікуліч, С.М.Місуноў, Х.Ц.Міхнёва, К.К.Нікіцін, В.П.Палавінка, Л.К.Пугаўка, М.В.Рудэнка, А.Р.Сакун, Я.П.Сідарчук, Ц.Я.Смірноў, І.В.Сяргееў, А.М.Тарасевіч, М.Я.Ткачова, У.І.Усошын, Р.І.Шавякоў, С.М.Юргель.
1959. Г.І.Кацяш, І.У.Кулеш, У.А.Окаркаў, П.Дз.Суднікаў, Ф.Р.Фадзееў, А.П.Шабуняеў.
1960. Ф.П.Алексяевіч, Е.С.Белавусава, Г.А.Белявец, А.М.Віташкевіч, М.Я.Ігнатава, П.Н.Кавалёва, Р.Я.Казлова, Г.Д.Каліва, М.І.Мацэнка, Г.П.Назарава, Г.Г.Нікульская, А.Д.Панькова, Р.К.Прусава, М.А.Чэкель, Н.П.Якубовіч.
1962. І.С.Маліноўскі.
1964. І.М.Жыжаль, А.С.Крэмень, А.В.Селіванаў.
1965. І.М.Белічонак, В.Л.Калоша, П.С.Палто, І.М.Сярэдзіч.
1966. С.І.Абужынскі, П.Г.Альсмік, А.А.Анюхоўская, Т.Р.Арда, Н.П.Арсеньева, М.В.Арцёменка, В.М.Асяненка, П.І.Афіцэраў, Н.Ф.Бакунец, А.К.Балабава, П.В.Балюнова, Я.В.Бандак, Дз.І.Барашкін, В.І.Баркоўская, А.І.Барысевіч, В.І.Барысік, У.А.Баўм, А.Д.Богдан, М.В.Букшта, В.В.Буякова, П.Н.Быкава, У.К.Вайцецкі, Л.Т.Валадкевіч, Ф.К.Валасюк, А.М.Варанецкі, Д.І.Варац, Г.К.Васіленка, Т.В.Васількова, П.В.Верабей, І.Ц.Вераб’ёў, Б.Б.Вільчкоўскі, М.Ф.Вішнеўская, Г.К.Вяржбіцкая, З.Дз.Гарачка, А.М.Гарбацэвіч, П.С.Гарбач, В.А.Гардзеева, У.С.Гарнастаеў, Е.М.Гаўрыленка, А.У.Гічан, В.А.Глебка, В.І.Градовіч, А.М.Громаў, П.Я.Грыцук, А.У.Гусакоў, П.П.Дайнека, Р.І.Дарафеенка, М.М.Дземідзенка, В.С.Дзерваед, П.І.Дзянісаў, Н.П.Дудчык, Г.П.Елісеенка, А.В.Ермантовіч, В.А.Жукаў, В.М.Жураў, А.Г.Жураўлёў, А.В.Звераў, М.Р.Іваноўская, Г.Д.Іванюта, М.С.Ісаева, І.В.Ісаенка, А.Дз.Кажамякін, П.Ф.Казлова, У.М.Калачык, Э.С.Каляда, М.А.Каменскіх, П.П.Кандрашоў, П.І.Канопліч, А.С.Каралёў, М.С.Каранеўская, Г.Каргін, К.П.Кармызава, М.М.Карповіч, М.І.Касяк, М.П.Кахавец, М.І.Кац, М.-Х.Ш.Качароўскі, І.У.Кірыновіч, П.Дз.Клімкоў, Я.Л.Клімчанка, М.А.Клімянок, А.А.Клюбко, А.Ф.Клява, П.Козел, У.С.Козыр, У.П.Кот, Г.М.Крупская, В.С.Кудзін, Г.М.Кудзін, У.А.Кукаловіч, А.М.Кулажанка, В.В.Кулінчык, Ц.М.Кушняроў, С.А.Лабко, А.І.Літаш, Т.Ц.Ліцкевіч, Т.П.Лукашэнка, С.Дз.Лямешчанка, К.П.Ляснічая, С.К.Мадалінскі, Н.І.Маёрава, Г.В.Мазала, Н.Я.Марозава, І.Ц.Мартыненка, С.І.Марусіч, Е.Я.Маршалава, М.Г.Маршын, В.К.Мацюшка, Я.А.Мелісевіч, Р.М.Мігай, А.П.Мірутка, Э.Н.Модзін, В.П.Мыслівец, С.К.Наркевіч, М.Ф.Несцер, Г.Е.Нікалаева, Л.Л.Нічыпарук, Л.Я.Падлужны, І.А.Паліўка, С.Т.Пальвінская, К.С.Папко, К.А.Патапава, К.Р.Паўлянковіч, І.Д.Пашкевіч, Г.М.Пінчук, Л.П.Плыгаўка, П.Б.Пракапнёва, А.І.Прытульчык, Р.А.Пускін, В.І.Пятручак, Р.Н.Ракаед, Г.Я.Рамчанка, К.З.Рубіцель, М.С.Рудко, І.М.Рудкоўскі, Я.Л.Рэкуць, І.М.Сакольчык, Ц.Е.Салтановіч, Ф.К.Самусеў, А.Дз.Сарокіна, Г.С.Сарокіна, Д.К.Сасноўская, І.Дз.Сіраж, У.А.Скалуба, Я.К.Скуратовіч, А.І.Слабада, В.Д.Слук, К.В.Смірноў, Г.І.Сухарэбская, М.А.Сухій, Л.З.Сцепукова, У.А.Сцепчанка, М.В.Сядляр, Г.В.Сямёнаў, П.М.Сяркоў, А.Л.Торлін, Н.С.Трускоўская, А.А.Трыгубовіч, В.П.Уласенка, Я.І.Фаменка, М.П.Хаванскі, М.В.Харытановіч, І.Ф.Хмарун, Т.І.Хмялькова, В.М.Хурсан, Э.В.Ціхі, Л.П.Цэд, Г.Я.Цэдрык, Н.К.Чадовіч, Э.П.Шавейка, А.Т.Шакура, М.І.Шалупкіна, К.У.Шаўчук, Т.В.Шпакоўская, Я.К.Шчытоў, Г.С.Шыдлоўская, В.С.Шыкунец, Б.В.Шылец, В.П.Шыманскі, С.Б.Шымусік, М.П.Шынкароў, І.А.Юркоў, Я.І.Юшко, І.Дз.Янкоўскі.
1968. А.І.Казей, А.І.Маніна, С.Ф.Рубанаў.
1969. П.Д.Гарбацэвіч, В.Ф.Купрэвіч, У.Ю.Мірончык, З.П.Цітова, А.І.Шуба, М.П.Яругін.
1971. С.П.Агейчык, А.А.Апрышчанка, Г.Ф.Арцёменка, П.Д.Бабак, В.К.Бабіч, Н.М.Баранава, З.І.Баркоўскі, Б.А.Бароўскі, Р.В.Бельскі, А.Р.Бобрык, У.І.Быкоўскі, М.В.Вераб’ёў, М.Б.Вератнёва, У.М.Галка, Г.А.Галубкова, А.І.Ганжа, А.П.Ганчарык, М.М.
1972. А.М.Бабко, П.У.Броўка, В.С.Вачынская, А.А.Жамойцін, М.У.Карповіч, Я.Ф.Мірановіч, К.В.Шавель.
1973. У.Ц.Астрэйка, Т.У.Афанасік, А.А.Байкоў, З.М.Бычкоўская, М.П.Бяганскі, Р.Л.Ваньковіч, А.П.Вашкевіч, А.М.Выскварка, А.Я.Вяргейчык, Н.Ф.Даніленка, І.І.Дзяржынскі, Е.П.Дрозд, Л.М.Журбіла, І.Ф.Зелянкоўскі, М.У.Кошур, У.Ф.Крышталевіч, Л.С.Кучур, А.С.Лучко, Ц.П.Міхасенка, А.М.Мокат, М.Дз.Мухін, І.Я.Палякоў, В.А.Пятрушына, Л.В.Сакоўскі, І.С.Самуйлаў, Л.Е.Сіроткіна, Б.Л.Сцяпанаў, А.М.Тачыла, Т.І.Трафімовіч, А.Г.Хацько, А.А.Цабрук, М.Я.Шарснёў.
1974. С.І.Аўсіевіч, І.А.Беластоцкі, Т.В.Бірыч, А.А.Бужынскі, П.Т.Дземчанка, М.К.Ільін, А.В.Казачок, Г.Г.Калабук, А.А.Падабед, У.П.Пакроўскі, В.С.Палзуноў, І.І.Паўловіч, Я.І.Скурко (М.Танк), М.М.Слюнькоў, П.М.Судзілоўскі, П.П.Цімашэнка, А.У.Шатухіна.
1975. К.К.Атраховіч (К.Крапіва), Я.М.Багданчук, А.Дз.Гатоўчык, І.М.Дзёмін, Г.М.Катляроў, М.М.Купа, Н.З.Курносава, У.К.Марушчак, В.Ц.Марушчанка, І.Л.Сінягуб, К.С.Сямёнава.
1976. А.Я.Андрэеў, І.Е.Анісімаў, А.І.Бялко, Э.І.Валіцкая, Л.П.Варганаў, В.І.Трэсь, М.В.Другакоў, М.К.Дубінка, Дз.Канаплянікаў, М.І.Капцяроў, М.Т.Клімаў, Л.Г.Кляцкоў, Ф.П.Комар, Р.У.Кубліцкая, А.А.Мацкоўскі, Э.П.Ражко, Г.Ф.Сікорская, А.А.Сцепановіч, П.М.Фіткевіч, М.С.Цітоў, Я.Т.Чарвякоў, П.Шапавал.
1977. М.М.Аляксандраў, М.В.Анібраева, М.Я.Баркун, Л.А.Дземчанка, Ц.Я.Кісялёў, В.А.Руды, Л.А.Тозік, Р.Р.Шырма, С.М.Янчэўскі.
1978. З.І.Азгур, А.Г.Антонаў, А.Л.Белякова, В.М.Гарошка, С.Ф.Дубоўскі, Я.Я.Жлоба, А.Ф.Занько, Н.І.Кавалец, М.А.Караткевіч, П.М.Машэраў, Л.К.Тарасевіч, С.І.Шклярэўскі.
1979. М.А.Барысевіч, М.Дз.Дзеруноў, У.М.Кірыленка, Ф.І.Фёдараў.
1981. С.Ф.Акуліч, Л.Дз.Брызга, П.К.Кавалёў, Я.І.Кімстач, Н.І.Ніканава, В.Р.Масюткін, І.П.Шамякін.
1982. Я.І.Галухін, А.Л.Дубко, З.М.Задора.
1983. Т.У.Чубрык.
1984. Я.А.Аляксанкін, В.П.Булава, В.У.Быкаў, З.Дз.Мохарава.
1985. М.У.Даменікан.
1986. А.Р.Андрэеў, А.М.Дудук, М.Б.Дукшта, В.І.Жалязняк, Э.Я.Ляшнеўскі, М.В.Паляўкоў, Я.Я.Сакалоў, І.П.Сянько.
1991. А.А.Паташкін.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
КНІГАДРУКАВА́ННЕ,
спосаб размнажэння кніг, заснаваны на пераносе фарбы з друкарскай формы на паперу. Тэрмін «К.» звычайна выкарыстоўваюць у дачыненні да гісторыі вырабу друкаванай кнігі, да сучаснай кнігадрукавальнай вытв-сці часцей ужываюць тэрмін паліграфія.
Да К. існавала бясфарбавае адцісканне тэксту з дапамогай рэльефных форм (захаваўся гліняны дыск з в-ва Крыт, 17
Тэхн. ўдасканаленне К. спачатку ішло пераважна ў ілюстрацыйных формных працэсах. У 15
Літ.:
Щелкунов М.И. История, техника, искусство книгопечатания.
Кацпржак Е.И. История письменности и книги
Пятьсот лет после Гутенберга, 1468—1968.
Варбанец Н.В. Йоханн Гутенберг и начало книгопечатания в Европе.
Немировский Е.Л. Начало славянского книгопечатания.
450 год беларускага кнігадрукавання.
Волк А.А., Ракович А.И. Книгоиздательское дело в Белоруссии: Ист. очерк.
Бярозкіна Н.Ю. Гісторыя кнігадрукавання Беларусі (XVI — пачатак XX
У.М.Сацута.
Да Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ГІСТАРЫЯГРА́ФІЯ (ад гісторыя + ...графія),
1) у шырокім сэнсе — гістарычная навука, гісторыя (такое азначэнне сёння ўжываецца рэдка).
2) Гісторыя
3) Сукупнасць
Першыя звесткі пра падзеі на
У 19 —
Пасля ўтварэння Беларускай Савецкай Сацыялістычнай Рэспублікі (
Якасна новы перыяд у развіцці
У дасав. перыяд зборам і публікацыяй
Літ.:
Очерки истории исторической науки в
Вайнштейн О.Л. Историография средних веков...
Яго ж. История советской медиевистики, 1917—1966.
Историография новой и новейшей истории стран Европы и Америки.
Кузнецова Н.А., Кулагина Л.М. Из истории советского востоковедения 1917—1967.
Достижения исторической науки в
Копысский З.Ю., Чепко В.В. Историография
Шапиро А.Л. Русская историография с древнейших времен до 1917
Энцыклапедыя гісторыі Беларусі.
М.В.Біч.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
ЗАСЛУ́ЖАНЫ РАБО́ТНІК ПРАМЫСЛО́ВАСЦІ РЭСПУ́БЛІКІ БЕЛАРУ́СЬ,
ганаровае званне, якое прысвойваецца высокапрафес. рабочым, майстрам,
Заслужаныя работнікі прамысловасці Рэспублікі Беларусь
1972. Ф.Ф.Байкачоў, П.І.Байкоў, П.П.Белы, М.П.Бераснёў, Ф.І.Бойка, А.А.Бужынскі, І.І.Бяспалава, М.Е.Гаўрылаў, К.Р.Давыдок, І.І.Дземчанка, В.К.Жукоўскі, А.Ф.Загаецкая, В.А.Зубенін, П.І.Індан, А.В.Казанцаў, К.І.Калывайлава, Г.Ц.Кузняцова, Л.В.Малышкіна, А.І.Папоў, Р.І.Плашэй, В.А.Помазава, А.Р.Пракаповіч, П.С.Раждаеў, С.С.Раманенка, В.Я.Раманоўскі, М.Ф.Рухлінскі, П.П.Сабалеўскі, У.С.Семяніхін, М.А.Сінкевіч, М.М.Слюнькоў, Г.А.Сляпцоў, Я.І.Ступак, В.А.Сысоева, Г.В.Сямёнаў, А.П.Тоўсцік, М.А.Фядзюк, М.М.Хаванскі, Ю.І.Хейкер, А.І.Хоміч, Ц.Я.Церахаў, Б.Л.Шапашнік, А.І.Шчарбакоў, В.М.Шчарбіна, М.П.Ямелечава.
1973. Г.П.Алейчык, С.І.Аўсіевіч, Н.З.Баброў, Ф.І.Багданаў, І.М.Брэль, В.М.Буткевіч, А.Я.Высоцкі, Я.Ф.Гайваронскі, А.П.Гайдук, В.Л.Гарох, А.У.Грыгусь, А.В.Грэлаў, А.Р.Гурскі, В.А.Жукоўскі, І.А.Кадурын, І.І.Караткоў, В.М.Кармілевіч, С.П.Кароль, Г.Ф.Карпенка, Дз.А.Кіеня, А.А.Кузаўкоў, А.Ф.Лапцюхова, В.Т.Майсееў, В.Ц.Прохараў, У.А.Ражкоў; В.Я.Семянкоў, Р.І.Тубалец, С.К.Ціханскі, У.І.Чэрнікаў, В.К.Шамгін, І.Р.Янкоўскі.
1974. Л.А.Багданаў, А.Ц.Баранава, А.І.Белавусаў, Г.Л.Васілеўская, М.П.Галяева, М.І.Гулевіч, М.Ф.Дзяркач, П.І.Казлоў. В.М.Качынскі, С.М.Кішкін, Я.І.Клімчанка, Г.М.Красніцкі, Ф.Т.Крывянкоў, І.В.Кудраўцаў, Ф.І.Кузняцоў, А.С.Лаўрэнаў, М.М.Матохіна, В.Д.Новікаў, П.І.Паўлаў, Дз.І.Пятроў, Н.А.Сафонава, П.П.Сяргееў, Дз.Ф.Хітраво, К.Ю.Цярэшка, М.Д.Шахаленка, Г.Н.Юпатаў.
1975. М.І.Агалаў, С.Ф.Азёрны, А.М.Акуліч, С.У.Антонаў, Л.І.Багдановіч, Б.Т.Барэйша, М.К.Белпкурскі, Р.Е.Бондараў, Я.А.К.Брэд, Б.В.Бурэўскі, С.А.Бухаў, Т.А.Бялькова, С.В.Бяляеў, І.М.Валікаў, В.Дз.Вятошкін, А.В.Гарачкін, М.Дз.Гарохаў, В.В.
1976. А.П.Авечкін, Н.А.Аксёнава, М.У.Алісевіч, У.П.Андрушчанка, К.А.Андрыянаў, Л.С.Ахацімская, М.Ю.Баранаў, С.І.Бардзілоўскі, В.І.Бароўскі, І.А.Барысевіч, В.І.Беражны, А.М.Быкоўскі, К.М.Бялянка, У.Я.Вайцюк, М.К.Васіленка, І.П.Васільеў, М.І.Гайдук, А.М.Галішнікаў, М.С.Ганчароў, І.А.Гацко, Л.Р.Глазкоў, Л.Р.Грышанава, Р.Д.Гулько, І.Ф.Гурэеў, Э.І.Дземідок. Н.С.Дунаева, І.С.Жукаў, В.І.Забела, Л.Т.Згорскі, Б.С.Зубаў, В.М.Ільіна, А.С.Каваленка, В.А.Калашнікава, М.Я.Капшукова, В.Л.Карнілава, Р.П.Кеніг, А.Г.Кіеня, І.У.Кіеўскі, З.П.Кіжнярова, М.П.Кісялёў, А.А.Ключнік, Я.М.Козыраў, А.М.Кроўз, У.Ю.Крыкун, З.І.Крымава, В.А.Кубасаў, В.В.Кузьмічоў, В.А.Лазерка, Э.С.Лешчанка, В.А.Лынчанка, А.І.Ліцвінаў, М.Я.Ляскавец, П.В.Ляшчынскі, Л.І.Малеша, У.І.Мальто, М.І.Манастырскі, М.М.Мацюшын, А.П.Непагодзін, М.П.Нікалаенка, І.М.Нікалайчык, Ц.В.Нікулін, А.Н.Падабедаў, Х.Л.Падмаскоўная, Ю.Д.Панамароў, Я.Р.Папоў, Н.І.Парадня, І.Я.Паўлючэнкаў, М.А.Пузыня, В.Я.Пятрэнка, Г.А.Рабцаў, І.І.Растаргуеў, В.Р.Рыбалка, В.П.Рэзнік, Р.І.Савіцкая, В.С.Сакалова, М.І.Сінкевіч, В.М.Слюнькоў, Г.Дз.Смірноў, В.С.Сяргееў, Л.Д.Татарынаў, Дз.М.Ткачоў, В.Д.Хадакова, К.І.Хацука, А.А.Чарняўская, У.А.Шкабарын, Л.І.Шунякоў, І.Е.Шчарбінскі, В.Ф.Юркавец.
1977. У.М.Алейнікаў, Г.П.Андрэеўскі, Я.С.Афаневіч, Н.Дз.Бакштай, Л.І.Вышынская, Л.Я.Гаранская, Л.Я.Гарэлік, Л.П.Жураўлёва, Р.П.Жураўлёва, С.Я.Званароў, В.А.Ігнацьеў, М.А.Козел, Я.М.Мухамор, М.Ф.Мясаедаў, А.М.Прус, М.П.Пухаў, А.Дз.Севасцьянава, Э.І.Сцепанічэнка, М.Я.Сцяпанаў, А.С.Цітоў.
1978. М.М.Барадулін, М.І.Батура, Г.А.Быкоўскі, Л.Ю.Беляновіч, З.Л.Гдалевіч, Л.І.Грыгор’ева, А.Ф.Дзяржынская, В.В.Івашка, В.Дз.Івойлава, Р.П.Кавалеўская, Л.У.Карцяновіч, Т.А.Клачан, М.І.Коршунава, Ч.А.Круглінскі, А.П.Парфёнава, А.С.Рабінскі, Р.В.Рак, Я.У.Рачынскі, А.А.Санчукоўскі, А.Л.Стоцкі, Г.Н.Цвяткоў, Л.С.Цыбульская.
1979. М.В.Анібраева, З.П.Адашкевіч, Я.В.Вайцяховіч, В.М.Дрозд, Т.П.Жалабковіч, Б.І.Кабзар, А.С.Кавалёў, М.Ф.Казакова, М.А.Кудзін, У.Ф.Куракоў, Н.І.Макушкіна, І.М.Мігун, Я.А.Мікуловіч, У.П.Патоцкі, Я.С.Пратасевіч, Л.І.Рышчук, А.А.Сігаеў, М.Т.Тарасаў, Л.Ф.Трусава, Н.Ф.Храптова, Г.К.Цапаеў, В.С.Чарняцоў.
1980. З.В.Белагуб, П.Д.Біліда, М.Ю.Габрусь, А.М.Гушчо, В.П.Давыдоўскі, М.П.Зданевіч, Я.С.Ізафатава, А.П.Калошын, А.Я.Кіўкоў, У.У.Лішык, Я.А.Мажэева, Н.С.Мароз, Н.І.Пашкевіч, Р.В.Пятроў, І.І.Рак, І.М.Сакалоў, Н.І.Сакалоўскі, Л.П.Улаховіч, В.В.Федуковіч, Я.І.Шафір, Р.І.Шчарбакоў, В.А.Шылец, А.І.Ярэй.
1981. М.І.Акімаў, В.Ц.Арбузаў, А.Г.Зязюлькін, М.Ф.Іофе, С.Л.Карзюк, Р.С.Кірыенка, Я.В.Крывулька, С.П.Крыжэўскі, У.Д.Ліфшыц, Т.В.Лятун, І.І.Малчанаў, А.У.Мацкевіч, В.В.Нідзелька, А.Ф.Рудзінскі, Л.А.Чачот.
1982. В.М.Аляксеенка, С.С.Барадоўскі, Л.П.Бубноў, В.П.Булава, Л.В.Варанцова, Л.В.Варэц, А.П.Гусар, У.А.Іваноў, Н.П.Каралёва, М.А.Качко, А.Ф.Крываносаў, П.Ф.Макараў, В.В.Машчук, Г.К.Пераціцкі, Г.І.Савановіч, М.П.Сакіркін, З.П.Сідарэнка, А.С.Сладкова, Э.І.Смага, А.В.Хламянок, Н.К.Хоцькіна, С.Ф.Цура.
1983. І.С.Бартосік, С.П.Вярбоўскі, Л.Я.Гардзяюк, Г.І.Гулей, В.Ф.Дзянішчанкава, І.С.Жукоўскі, А.П.Кавальчук, В.І.Карасцялюк, А.П.Кацапаў, Р.В.Конюх, В.А.Майко, М.П.Марозаў, М.П.Накоўнік, А.І.Трушкіна.
1984. С.М.Аляксейчык, А.І.Бацюлеў, М.С.Берышвілі, Н.У.Валовік, В.А.Жукавец, В.С.Падгарэцкая, У.А.Сітаў, У.Я.Чвялёў, Т.І.Шалянок, Р.А.Шчаглова.
1985. М.Ц.Антонік, С.А.Ахрэмчык, У.І.Блаў, А.У.Жыткевіч, В.У.Забаронак, А.М.Запольскі, І.У.Казанцаў, Л.А.Канавалаў, Л.М.Нагібовіч, М.А.Сідараў, В.М.Сліж, Т.С.Хрытанькова, М.Я.Чуманіхіна, У.А.Юрганаў.
1986. М.Т.Барабанаў, Ю.Дз.Барадоўскі, А.М.Біёнчык, Л.І.Грышын, Г.С.Папова.
1987. М.І.Кандзіраыда, Г.І.Лазарашвілі, У.М.Сямёнаў.
1988. Я.К.Баран, П.Ф.Белагураў. С.Ф.Гашко, Э.А.Геуркаў, У.В.Грыдзюшка, Ю.Я.Данешчык, М.Д.Ермалаеў, В.В.Кавальчук, Т.В.Караткова, У.В.Качан, В.М.Краўчанка, А.М.Крывенка, І.І.Куляшоў, Э.К.Мядзведзеў, В.А.Пятроў, З.П.Саковіч, І.У.Смалей.
1989. М.П.Бялько, М.М.Валькоў, Ф.К.Голуб, В.Дз.Жагальскі. Л.І.Кадолка, І.І.Карнілаў, М.Ц.Лучнікаў, У.П.Піліповіч, С.П.Сінельнікаў, В.В.Собаль, В.М.Царанкоў, Л.П.Яноўскі. 1990. З.Ф.Бузуноўскі, Л.Ф.Ідзіятуліна, Г.А.Ісаевіч, Ю.М.Канавалаў, Т.С.Ліпатнікава, М.Я.Манголеў, С.Б.Сімховіч, В.І.Сініцкі, Л.А.Тараканава, Г.М.Хартаповіч, М.А.Цітоў, А.А.Шарубін, В.У.Шчамялёва, П.Л.Шыла, Г.Р.Яцкоўская.
1991. Л.С.Арыніч, У.М.Аўчыннік, П.Р.Балдоўскі, А.С.Белавус, С.А.Вернікоўскі, Ш.С.Грыгар’ян, І.А.Карпаў, Г.А.Курыльчік, У.П.Лапыка, П.З.Літвінчук, А.А.Лявошка, У.І.Масюкевіч, І.С.Муліца, С.М.Паліцкая, С.А.Пеліх, А.А.Сямёнава, М.І.Цярэшка, К.К.Шабунеўскі, А.С.Шыбаеў, В.У.Эсаулаў.
1992. У.П.Кудрыцкі.
1993. М.Т.Бялко, Ч.А.Дудчык, У.І.Лежань, М.У.Саўко, У.М.Шэпель.
1994. У.В.Абрамчык, У.В.Ачапоўскі, З.В.Валеха, В.В.Вінакураў, А.Е.Гайдук, Л.А.Гармаш, А.К.Герасімовіч, А.У.Грэбень, У.Я.Давыдкоў, А.М.Далінін, А.А.Данілін, М.Л.Дворкін, І.І.Журовіч, В.Я.Кавалевіч, В.А.Кавалёў, З.М.Капіхава, Л.Б.Калодны, Л.І.Калугін, Ф.І.Канстанціновіч, У.У.Карсакоў, Г.Р.Катомкіна, Ю.Р.Кісялёў, Л.П.Козік, А.М.Лапко, У.У.Ласкевіч, У.В.Ляўданскі, М.І.Лобач, А.Г.Максімовіч, С.І.Малахаў, В.А.Найдзёнак, П.М.Новікаў, У.У.Рашатко, М.А.Сайчык, М.Н.Сліж, Н.Д.Тоўсцік, У.П.Філіпаў, Л.С.Чартоў, Т.К.Юрэвіч, Б.Б.Янкоўскі.
1995. А.Ц.Ваўчок, С.А.Венцкі, Л.А.Воўк, М.І.Зінавенка, У.Ф.Каленік, Г.У.Карло, М.Я.Паўлаў, В.І.Рулеў, П.У.Скабіцкі, М.М.Скарбец, А.І.Фёдараў, У.А.Філіпаў, Дз.І.Чачко, А.І.Чыж, Л.Г.Шавель.
1996. В.А.Астапенка, Я.І.Бабініч, А.І.Белы, Т.У.Булдык, В.А.Бурскі, В.У.Бухавец, А.М.Бярозкін, Б.В.Вайтовіч, А.У.Вержбаловіч, У.С.Дзегцяроў, У.М.Дзялендзік, Г.С.Драбышэўскі, У.В.Зубовіч, Р.А.Калінкін, Р.П.Капытко, Р.М.Нургалееў, А.І.Прыходзька, М.І.Пузыроў, С.У.Сарока, У.В.Скобаў, У.С.Хмялеўскі, В.Р.Чарткоў, В.В.Шапецька, А.А.Ярковіч.
1997. Л.Ф.Барабанаў, М.П.Белы, Л.П.Быкоўскі. В.Б.Вернікоўскі, Л.К.Калюка, Р.Ф.Карабанаў, В.Дз.Марыніч, С.С.Сідорскі, С.П.Сапута, С.Б.Снітко, У.П.Стайчанка, С.Х.Федарук, В.А.Шурынаў.
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)
КА́РНЫЯ АПЕРА́ЦЫІ
сукупнасць акцый рэпрэсіўнага,
Літ.:
Нацистская политика геноцида и «выжженной земли» в Белоруссии, 1941—1944.
Преступления немецко-фашистских оккупантов в Белоруссии, 1941—1944. 2 изд.
Нямецка-фашысцкі генацыд на Беларусі (1941—1944).
| № п/п | Назва аперацыі або яе нумар | Час правядзення | Месца правядзення |
| 1 | 2 | 3 | 4 |
| 1. | «Прыпяцкія балоты» | ліп.—жн. 1941 | Брэсцкая, Мінская, Пінская, Палеская вобл. |
| 2. | «Бамберг» («Bamberg») | сак.—крас. 1942 | Акцябрскі, Глускі, Любанскі, Бабруйскі р-ны |
| 3. | «Рыга» («Riga») | май 1942 | Рудзенскі р-н |
| 4. | № 5 (паўторна ў жн. ў гэтым жа раёне і пад гэтым жа нумарам) | чэрв. 1942 | Асіповіцкі р-н |
| 5. | «Хрушч» № 3—4 | чэрв.—ліп. 1942 | Быхаўскі, Кіраўскі, Клічаўскі р-ны |
| 6. | № 8 | чэрв.—ліп. 1942 | Барысаўскі р-н |
| 7. | № 1 | ліп. 1942 | Добрушскі р-н, Арлоўская вобл. РСФСР |
| 8. | № 2 (у некаторых дакументах № 9) | ліп. 1942 | Свяцілавіцкі, Чачэрскі, Краснапольскі, Кармянскі, Прапойскі р-ны |
| 9. | № 10 | ліп. 1942 | Багушэўскі р-н |
| 10. | № 11 | ліп. 1942 | Бярэзінскі, Бялыніцкі р-ны |
| 11. | № 12 | ліп. 1942 | Полацкі, Расонскі р-ны |
| 12. | № 14 (у некаторых дакументах № 12) | ліп. 1942 | Полацкі р-н |
| 13. | № 19 | ліп. 1942 | Гомельскі р-н |
| 14. | «Страла» № 40 («Pfeil») | ліп. 1942 | Полацкі р-н |
| 15. | «Александрова» («Alexandrowo») | ліп. 1942 | Уздзенскі р-н |
| 16. | «Налібокі» («Naliboki») | ліп. 1942 | Івянецкі р-н |
| 17. | № 9 (паўторна ў вер. ў гэтых жа раёнах і пад гэтым жа нумарам) | ліп.—жн. 1942 | Талачынскі, Барысаўскі, Крупскі р-ны |
| 18. | «Арол» | ліп.—жн. 1942 | Клічаўскі р-н |
| 19. | № 6 (у некаторых дакументах № 10) | жн. 1942 | Любанскі, Старадарожскі, Глускі, Бабруйскі р-ны |
| 20. | № 7 (у некаторых дакументах «Няведанне», або № 11) | жн. 1942 | Бабруйскі р-н |
| 21. | № 17 | жн. 1942 | Клімавіцкі, Касцюковіцкі р-ны |
| 22. | № 20 | жн. 1942 | Стрэшынскі, Парыцкі р-ны |
| 23. | № 26 | жн. 1942 | Чавускі р-н |
| 24. | «Сокал» № 27 («Falke») | жн. 1942 | Полацкі р-н |
| 25. | «Грыф» № 30 («Greif») | жн. 1942 | Аршанскі, Сенненскі р-ны |
| 26. | «Пантэра» № 32 («Panther») | жн. 1942 | Расонскі р-н |
| 27. | № 95 | жн. 1942 | Віцебскі, Суражскі, Лёзненскі, Полацкі, Сіроцінскі, Гарадоцкі р-ны |
| 28. | «Гольфельд» («Holfeld») | жн. 1942 | Парыцкі, Акцябрскі, Глускі р-ны |
| 29. | «Лютцаў» («Lutzoff») | жн. 1942 | Асіповіцкі р-н |
| 30. | «Дружба» («Freundschaft») | жн. 1942 | Рагачоўскі р-н |
| 31. | «Балотная ліхаманка — Поўнач Троенфельд I» | жн. 1942 | Лепельскі, Бягомльскі р-ны |
| 32. | «Балотная ліхаманка — Поўнач Троенфельд II» | жн. 1942 | Лагойскі, Смалявіцкі р-ны |
| 33. | «Балотная ліхаманка — Поўнач Бінц» | жн. 1942 | Плешчаніцкі, Ільянскі р-ны |
| 34. | «Балотная ліхаманка — Поўнач Баркхольт» | жн. 1942 | Лагойскі р-н |
| 35. | «Балотная ліхаманка — Поўнач Троенфельд III» | жн.—вер. 1942 | Уздзенскі р-н |
| 36. | «Балотная ліхаманка — Захад» | жн.—вер. 1942 | Стаўбцоўскі р-н |
| 37. | «Балотная ліхаманка — Поўдзень — Захад» (31—37 гл. ў арт. «Балотная ліхаманка»). | вер. 1942 | Быценскі, Ганцавіцкі, Косаўскі, Целяханскі р-ны |
| 38. | «Міхель» («Michel») | жн.—вер. 1942 | Косаўскі, Бярозаўскі, Ружанскі, Пружанскі р-ны |
| 39. | № 28 | вер. 1942 | Бешанковіцкі, Ушацкі р-ны |
| 40. | «Рысь» № 33 («Luchs») | вер. 1942 | Бешанковіцкі, Сенненскі р-ны |
| 41. | № 34 | вер. 1942 | Полацкі р-н |
| 42. | «Брэслаў» № 36 («Breslau») | вер. 1942 | Быхаўскі р-н |
| 43. | «Серабрыстая ліса» № 37 («Silberfuchs») | вер. 1942 | Дубровенскі, Лёзненскі р-ны; Смаленская вобл. |
| 44. | «Сава» № 38 | вер. 1942 | Талачынскі р-н |
| 45. | «Паўночнае мора» («Nordsee») | вер. 1942 | Быхаўскі р-н |
| 46. | «Трохвугольнік» | вер.—кастр. 1942 | Брэсцкі, Кобрынскі, Маларыцкі р-ны |
| 47. | «Маланка» | вер.—кастр. 1942 | Бешанковіцкі, Сіроцінскі р-ны |
| 48. | «Рэгата» («Regatta») | кастр. 1942 | Горацкі, Дрыбінскі р-ны |
| 49. | «Карлсбад» | кастр. 1942 | Аршанскі, Талачынскі, Круглянскі, Шклоўскі р-ны |
| 50. | «Вундэрліх» («Wunderlich») | кастр. 1942 | Стаўбцоўскі р-н |
| 51. | «Хоцемля-Аргуны» («Chozemlja-Arguny») | кастр. 1942 | Суражскі, Віцебскі р-ны |
| 52. | «Альберт I» («Albert I») | ліст. 1942 | Уздзенскі, Капыльскі р-ны |
| 53. | «Альберт П» («Albert II») | ліст. 1942 | Пухавіцкі р-н |
| 54. | «Клетка малпы» | ліст. 1942 | Гарадоцкі, Мехаўскі р-ны; Невельскі р-н РСФСР |
| 55. | «Карл» («Karl») | ліст. 1942 | Барысаўскі р-н |
| 56. | «Нюрнберг» | ліст. 1942 | Браслаўскі, Пастаўскі, Шаркоўшчынскі р-ны |
| 57. | «Фрыда» | ліст. 1942 | Бярэзінскі, Смалявіцкі, Барысаўскі, Чэрвеньскі р-ны |
| 58. | «Белы мядзведзь» («Eisbär») | снеж. 1942 | Лёзненскі, Суражскі р-ны; Смаленская вобл. РСФСР |
| 59. | «Гамбург» | снеж 1942 | Дзятлаўскі, Жалудоцкі, Казлоўшчынскі, Лідскі, Мастоўскі, Навагрудскі, Слонімскі, Шчучынскі р-ны |
| 60. | «Альтона» | снеж. 1942 | Навамышскі, Быценскі, Ляхавіцкі, Ганцавіцкі, Целяханскі р-ны |
| 61. | «Сонцастаянне» («Sonnenwende») | снеж 1942 | Бялыніцкі р-н |
| 62. | «Зімовы лес» | снеж. 1942— студз. 1943 | Віцебскі, Гарадоцкі, Мехаўскі, Полацкі, Сіроцінскі р-ны |
| 63. | «Франц» | студз. 1943 | Бярэзінскі, Асіповіцкі, Пухавіцкі, Чэрвеньскі р-ны |
| 64. | «Якаб» («Jakob») | студз. 1943 | Дзяржынскі, Уздзенскі р-ны |
| 65. | «Свята ўраджаю» | студз.—люты 1943 | Пухавіцкі, Капыльскі, Грэскі, Слуцкі, Уздзенскі р-ны |
| 66. | «Заяц-бяляк» («Schneehase») | студз.—люты 1943 | Асвейскі, Дрысенскі, Полацкі, Расонскі р-ны |
| 67. | «Люты» | люты 1943 | Лунінецкі, Ганцавіцкі, Ляхавіцкі, Жыткавіцкі, Гомельскі, Салігорскі, Слуцкі, Капыльскі, Нясвіжскі р-ны |
| 68. | «Паляванне на зайцоў» («Hasenjagd») | люты 1943 | Добрушскі р-н |
| 69. | «Урсула» («Ursula») | люты 1943 | Рагачоўскі р-н |
| 70. | «Шаравая маланка» | люты—сак. 1943 | Віцебскі, Гарадоцкі, Суражскі р-ны |
| 71. | «Зімовае чараўніцтва» | люты—сак. 1943 | Дрысенскі, Асвейскі, Полацкі, Расонскі р-ны |
| 72. | «Русалка» («Nixe») | люты—сак. 1943 | Жыткавіцкі, Петрыкаўскі, Любанскі, Капаткевіцкі, Старобінскі р-ны |
| 73. | «Грамавы ўдар» («Donnerkeil») | сак.—крас. 1943 | Віцебскі, Гарадоцкі, Полацкі, Мехаўскі, Сіроцінскі р-ны |
| 74. | «Дырлевангер» («Dirlewanger») | сак. 1943 | Лагойскі, Смалявіцкі р-ны |
| 75. | «Цёплы вецер» («Föhn») | сак. 1943 | Лунінецкі, Ганцавіцкі, Ляхавіцкі, Клецкі р-ны |
| 76. | «Вясна» («Frühling») | сак. 1943 | Барысаўскі, Смалявіцкі, Чэрвеньскі р-ны |
| 77. | «Манылы» («Manyly») | крас. 1943 | Лагойскі, Барысаўскі, Плешчаніцкі, Смалявіцкі р-ны |
| 78. | «Чароўная флейта» | крас. 1943 | г. Мінск |
| 79. | «Смяльчак I i II» («Draufgänger») | крас. 1943 | Плешчаніцкі, Лагойскі, Мінскі, Маладзечанскі, Ільянскі, Радашковіцкі, Заслаўскі р-ны |
| 80. | «Хрушч» | май 1943 | Бярэзінскі, Быхаўскі, Кіраўскі, Клічаўскі р-ны |
| 81. | «Маланка» («Blitz») | май 1943 | Навагрудскі р-н |
| 82. | «Майская навальніца» | май 1943 | Віцебскі, Гарадоцкі, Суражскі, Лёзненскі р-ны |
| 83. | «Котбус» | май—чэрв. 1943 | Бягомльскі, Лепельскі, Халопеніцкі, Плешчаніцкі р-ны |
| 84. | «Веснавы карагод» («Frühlingsreigen») | май—чэрв. 1943 | Лёзненскі р-н; Смаленская вобл. РСФСР |
| 85. | «Такавішча цецерукоў» («Birkhahnbalz») | чэрв. 1943 | Горацкі, Шклоўскі р-ны |
| 86. | «Паездка на сёмуху» («Pfingstreise») | чэрв. 1943 | Крычаўскі, Прапойскі р-ны |
| 87. | «Дождж на сёмуху» («Pfingstregen») | чэрв. 1943 | Лёзненскі р-н; Смаленская вобл. РСФСР |
| 88. | «Узорны маёнтак» («Mustergut») | ліп. 1943 | Магілёўскі р-н |
| 89. | «Гюнтэр» («Günter») | ліп. 1943 | Валожынскі, Лагойскі, Плешчаніцкі, Радашковіцкі, Заслаўскі р-ны |
| 90. | «Буравеснік» («Sturmvogel») | ліп. 1943 | Клімавіцкі р-н |
| 91. | « |
ліп.—жн. 1943 | Івянецкі, Навагрудскі, Валожынскі, Юрацішкаўскі, Любчанскі р-ны |
| 92. | «Іваноў» («Iwanov») | жн. 1943 | Бярэзінскі, Бялыніцкі, Клічаўскі р-ны |
| 93. | «Вандсбек» («Wandsbeek») | жн. 1943 | Мастоўскі, Жалудоцкі, Шчучынскі р-ны |
| 94. | «Myxa» («Fliege») | жн. 1943 | Клімавіцкі р-н |
| 95. | «Фрыц» | вер.—кастр. 1943 | Браслаўскі, Відзскі, Глыбоцкі, Міёрскі, Пастаўскі, Шаркоўшчынскі, Дунілавіцкі р-ны |
| 96. | «Хубертус» | кастр. 1943 | Калінкавіцкі, Васілевіцкі, Рэчыцкі, Хойніцкі р-ны |
| 97. | «Асвячэнне храма» («Kirchweih») | кастр. 1943 | Калінкавіцкі, Васілевіцкі, Хойніцкі р-ны |
| 98. | «Барбара» («Barbara») | кастр. 1943 | Калінкавіцкі, Васілевіцкі, Даманавіцкі р-ны |
| 99. | «Асенняе паляванне» («Herbstjagd») | кастр. 1943 | Кіраўскі р-н |
| 100. | «Танец» («Tanz») | кастр. 1943 | Ельскі р-н |
| 101. | «Паляванне на зайцоў» («Hasenjagd») | кастр. 1943 | Бялыніцкі, Круглянскі, Шклоўскі р-ны |
| 102. | «Паляванне на качак» («Entenjagd») | кастр. 1943 | Бялыніцкі, Круглянскі, Шклоўскі р-ны |
| 103. | «Генрых» | кастр.—ліст. 1943 | Полацкі, Расонскі р-ны; Калінінская вобл. РСФСР |
| 104. | «Паляванне Хубертуса» («Hubertusjagd») | ліст. 1943 | Бялыніцкі, Круглянскі р-ны |
| 105. | «Ота» | снеж. 1943 | Дрысенскі, Асвейскі р-ны |
| 106. | «Карл» («Karl») | снеж. 1943 | Докшыцкі, Бягомльскі, Лепельскі р-ны |
| 107. | «Дворнік» («Strabenfeger») | снеж. 1943 | Ушацкі р-н |
| 108. 109. | «Віхор» («Wirbelwing») «Лівень» («Regenschauer») | крас. 1944 | Пухавіцкі р-н Докшыцкі, Лепельскі, Полацкі, Ушацкі р-ны |
| 110. | «Веснавое свята» | крас.—май 1944 | Докшыцкі, Лепельскі, Полацкі, Ушацкі р-ны |
| 111. | «Рык» («Brüll») | май 1944 | Маларыцкі р-н; Ратнаўскі р-н УССР |
| 112. | «Стракаты дзяцел» («Buntspecht») | май 1944 | Крупскі р-н |
| 113. | «Марабу» | май 1944 | Жыткавіцкі, Ленінскі, Любанскі р-ны |
| 114. | «Прагулка на сёмуху» | крас.—май 1944 | Бягомльскі, Плешчаніцкі, Барысаўскі р-ны |
| 115. | «Баклан» («Kormoran») | май—чэрв. 1944 | Барысаўскі, Халопеніцкі, Куранецкі, Крупскі, Лагойскі, Плешчаніцкі, Ільянскі, Радашковіцкі, Мінскі, Маладзечанскі, Смалявіцкі, Докшыцкі, Бягомльскі, Лепельскі р-ны |
| 116. | «Півоня» («Pfingstrose») | чэрв. 1944 | Пухавіцкі, Старадарожскі, Асіповіцкі р-ны |
Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)