шальмава́ць, -му́ю, -му́еш, -му́е; -му́й; -мава́ны; незак. (разм.).
1. каго (што). Ганьбаваць, знеслаўляць.
Ш. сумленнага чалавека.
2. Весці сябе несумленна ў якой-н. справе; хітрыць.
Ш. у картачнай гульні.
|| зак. ашальмава́ць, -му́ю, -му́еш, -му́е; -му́й; -мава́ны.
|| наз. шальмава́нне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
шальмава́ць
дзеяслоў, пераходны/непераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне
| Цяперашні час |
|---|
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
шальму́ю |
шальму́ем |
| 2-я ас. |
шальму́еш |
шальму́еце |
| 3-я ас. |
шальму́е |
шальму́юць |
| Прошлы час |
|---|
| м. |
шальмава́ў |
шальмава́лі |
| ж. |
шальмава́ла |
| н. |
шальмава́ла |
| Загадны лад |
|---|
| 2-я ас. |
шальму́й |
шальму́йце |
| Дзеепрыслоўе |
|---|
| цяп. час |
шальму́ючы |
Крыніцы:
dzsl2007,
krapivabr2012,
piskunou2012,
sbm2012,
tsblm1996,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
шальмава́ць несов.
1. разг. шельмова́ть, поро́чить;
2. разг. плутова́ть;
3. ист. шельмова́ть
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
шальмава́ць, ‑мую, ‑муеш, ‑муе; незак.
1. каго. Разм. Ганьбаваць, знеслаўляць (звычайна не маючы дастатковых падстаў для гэтага). [Туляга:] Калі я, напрыклад, скажу, што ведаю аднаго такога двурушніка... [Левановіч:] У чым жа справа? Вы можаце ведаць такога. [Туляга:] Што ён ілжэвучоны, абманвае партыю і савецкую грамадскасць, што ён шальмуе чэсных работнікаў. Крапіва. [Антон:] — За што вы шальмуеце дачку, сваце? — заступіўся за нявестку свёкар. Пальчэўскі.
2. Разм. Весці сябе несумленна ў якой‑н. справе; хітрыць, падманваць. [Жанна:] — Добра ведаеш ты [Адам], што Фадзей Сысоевіч шальмуе з нарадамі, так падганяе ў канцы месяца, каб кожнаму майстру выходзілі прэміяльныя. Мыслівец.
3. Гіст. Падвяргаць шальмаванню (у 2 знач.).
[Ад ням. Schelmen.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
ашальмава́ць гл. шальмаваць.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
шельмова́ть несов., перен., разг. шальмава́ць;
шельмова́ть че́стного челове́ка перен. шальмава́ць сумле́ннага чалаве́ка;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
шальмава́цца, ‑муецца; незак.
Зал. да шальмаваць.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
шальмава́ны, ‑ая, ‑ае.
Дзеепрым. зал. пр. ад шальмаваць (у 1, 3 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Ашальмава́ць ’абакрасці, абабраць пры дапамозе ашуканства’ (Шат.). Да шальмаваць, шэльма (гл.).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
шальмава́цца несов., страд. шельмова́ться; поро́читься; см. шальмава́ць 1, 3
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)