хімі́чны, -ая, -ае.
1. гл. хімія.
2. Які мае адносіны да з’яў, што вывучаюцца хіміяй.
Хімічная рэакцыя.
Хімічныя элементы.
3. Звязаны з прымяненнем метадаў хіміі ў вытворчасці, у розных галінах гаспадаркі.
Хімічная апрацоўка глебы.
Хімічныя ўгнаенні.
4. Звязаны з прымяненнем прадуктаў хіміі ў ваенных мэтах.
Хімічная зброя.
○
Хімічны карандаш — карандаш з асобым графітам, які пры змочванні піша як чарніла.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
акісле́нне, -я, н. (спец.).
Хімічная рэакцыя злучэння якога-н. рэчыва з кіслародам.
|| прым. акісля́льны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
вулканіза́цыя, -і, ж.
Хімічная апрацоўка матэрыялаў для надання ім пругкасці, трываласці і іншых уласцівасцей.
|| прым. вулканізацы́йны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
хімі́чны, ‑ая, ‑ае.
1. Які мае адносіны да хіміі, звязаны з ёй. Хімічная формула метану.
2. Які мае адносіны да з’яў, што вывучаюцца хіміяй. Хімічныя элементы. Хімічны вопыт. Хімічная рэакцыя. Хімічны аналіз вады. Хімічны састаў крыві. // Прызначаны для заняткаў хіміяй. Хімічны посуд. Хімічная лабараторыя.
3. Звязаны з прымяненнем метадаў хіміі ў вытворчасці, у розных галінах гаспадаркі. Хімічныя прадукты. Хімічная чыстка адзення. Хімічная апрацоўка драўніны. Хімічная вытворчасць. □ Доўга расказваў [Шыпулька], які будзе наш горад і як тут усё зменіцца, калі хімічны камбінат пачне даваць мінералы. Кулакоўскі. // Атрыманы пры дапамозе метадаў і сродкаў хіміі. Хімічныя ўгнаенні.
4. Звязаны з прымяненнем прадуктаў хіміі ў ваенных мэтах. Хімічная вайна. Хімічная зброя.
•••
Хімічнае чарніла гл. чарніла.
Хімічны карандаш — карандаш з графітам, які пры змочванні піша, як чарніла.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
хімчы́стка ж. (хімі́чная чы́стка) химчи́стка (хими́ческая чи́стка)
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
рэа́ктар, -а, мн. -ы, -аў, м.
Апарат або ўстаноўка, у якой адбываецца фізічная (ядзерная) або хімічная рэакцыя.
Ядзерны р.
Хімічны р.
|| прым. рэа́ктарны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
рэцыпіе́нт
‘хімічная пасудзіна’
назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, мужчынскі род, 1 скланенне
|
адз. |
мн. |
| Н. |
рэцыпіе́нт |
рэцыпіе́нты |
| Р. |
рэцыпіе́нта |
рэцыпіе́нтаў |
| Д. |
рэцыпіе́нту |
рэцыпіе́нтам |
| В. |
рэцыпіе́нт |
рэцыпіе́нты |
| Т. |
рэцыпіе́нтам |
рэцыпіе́нтамі |
| М. |
рэцыпіе́нце |
рэцыпіе́нтах |
Крыніцы:
krapivabr2012,
nazounik2008,
sbm2012,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
ППХА (проціпаве́траная хімі́чная абаро́на) ПВХО (противовозду́шная хими́ческая оборо́на)
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
хімчы́стка, ‑і, ДМ ‑тцы; Р мн. ‑так; ж.
Хімічная чыстка.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
прамысло́васць, -і, ж.
Галіна гаспадаркі — прадпрыемствы, перапрацоўчая сыравіна або нетры для распрацоўкі.
Здабываючая п.
Апрацоўчая п.
Хімічная п.
|| прым. прамысло́вы, -ая, -ае.
Прамысловыя тавары.
П. патэнцыял краіны.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)