спе́ў
назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, мужчынскі род, 1 скланенне
|
адз. |
мн. |
| Н. |
спе́ў |
спе́вы |
| Р. |
спе́ву |
спе́ваў |
| Д. |
спе́ву |
спе́вам |
| В. |
спе́ў |
спе́вы |
| Т. |
спе́вам |
спе́вамі |
| М. |
спе́ве |
спе́вах |
Крыніцы:
krapivabr2012,
nazounik2008,
piskunou2012,
sbm2012,
tsblm1996,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
спеў, спе́ву, мн. спе́вы, спе́ваў, м.
1. гл. спяваць.
2. Песня.
С. салаўя.
За рэчкай чуліся спевы дзяўчат.
3. Выкананне песень, арый і пад. як мастацтва.
Высокі ўзровень харавых спеваў.
|| прым. спе́ўны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
спеў (род. спе́ву) м.
1. чаще мн. пе́ние ср.;
за сцяно́й чу́ліся спе́вы — за стено́й слы́шалось пе́ние;
спеў салаўя́ — пе́ние соловья́;
2. церк. песнопе́ние ср.
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
спеў, спеву, м.
1. Дзеянне паводле знач. дзеясл. спяваць, а таксама гукі гэтага дзеяння; спяванне. Час далёкі, час маленства Нечакана ажыве. Чую — спеў жалейкі з лесу Перапёлкаю плыве. А. Александровіч. Цябе вітаюць спевам ціхім каласы, пераліваюцца — віюцца галасы. Дубоўка. Цёплы вецер Заносіць спеў мірных гудкоў, Звон далёкіх апошніх трамваяў. А. Астапенка.
2. Песня. Свой спеў салавейка У галлі адшчабеча. Купала. З-пад пяра Алеся Гурло з яўляецца аптымістычны спеў «Не тужы». Хведаровіч. Танцаваць зноў пайду, Новы спеў засяду, Бо, як вішня, жыццё Зацвіло, зацвіло! Бядуля. // Песня рэлігійнага зместу.
3. Выкананне песень, арый і пад. як мастацтва. [Сашы] даўно ўжо захацелася пагутарыць з чалавекам, які разбіраецца ў спевах і мог бы па-сапраўднаму ацаніць яго голас. Рунец. Савецкае мастацтва харавога спеву займае пачэснае месца ў эстэтычным выхаванні працоўных. Шырма.
4. толькі мн. (спе́вы, ‑аў). Вучэбны прадмет. Апрача беларускай мовы і літаратуры, я выкаадала спевы. Мядзёлка.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
спява́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е; незак.
1. што і без дап. Утвараць голасам музычныя гукі; выконваць вакальныя творы; умець гэта рабіць.
С. песню.
С. у оперы.
С. басам.
2. каго-што і без дап. Выконваць оперную партыю.
С.
Міхала.
3. Пра пеўчых і некаторых іншых птушак: цёхкаць, шчоўкаць, свістаць і пад.
Салавей спявае.
Галасіста спяваў певень.
4. перан., без дап. Быць прасякнутым узнёслым, радасным пачуццём.
Сэрца маё спявае.
5. (1 і 2 ас. звычайна не ўжыв.). Пра музычныя інструменты: меладычна гучаць.
Цымбалы спяваюць.
6. аб кім-чым і пра каго-што. Складаць вершы пра што-н., услаўляць у вершах, песнях.
Паэт спявае аб Радзіме.
|| зак. праспява́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е; -а́ны (да 1—3 знач.).
|| наз. спява́нне, -я, н. і спеў, спе́ву, м.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
пяву́чы, -ая, -ае.
Меладычны, падобны на спеў.
Пявучая гаворка.
|| наз. пяву́часць, -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
спе́ць
‘станавіцца спелым’
дзеяслоў, непераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне
| Цяперашні час |
|---|
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
- |
- |
| 2-я ас. |
- |
- |
| 3-я ас. |
спе́е |
спе́юць |
| Прошлы час |
|---|
| м. |
спе́ў |
спе́лі |
| ж. |
спе́ла |
| н. |
спе́ла |
| Дзеепрыслоўе |
|---|
| цяп. час |
спе́ючы |
Крыніцы:
dzsl2007,
krapivabr2012,
sbm2012,
tsblm1996,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
канарэ́йка, -і, ДМ -рэ́йцы, мн. -і, -рэ́ек, ж.
Пеўчая птушка паўднёвых краін з ярка-жоўтым апярэннем, больш вядомая як пакаёвая.
|| прым. канарэ́ечны, -ая, -ае.
К. спеў.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
спе́ць
‘праспяваць’
дзеяслоў, пераходны/непераходны, закончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне
| Будучы час |
|---|
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
спяю́ |
спяё́м |
| 2-я ас. |
спяе́ш |
спеяце́ |
| 3-я ас. |
спяе́ |
спяю́ць |
| Прошлы час |
|---|
| м. |
спе́ў |
спе́лі |
| ж. |
спе́ла |
| н. |
спе́ла |
| Загадны лад |
|---|
| 2-я ас. |
спе́й |
спе́йце |
| Дзеепрыслоўе |
|---|
| прош. час |
спе́ўшы |
Крыніцы:
dzsl2007,
krapivabr2012,
sbm2012,
tsblm1996,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
гусляро́ў, ‑рова.
Які належыць гусляру. Гусляроў спеў. Гусляровы словы.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)