расчы́сціць, -чы́шчу, -чы́сціш, -чы́сціць; -чы́шчаны; зак., што.
Ачысціць, вызваліць ад чаго-н.; прыбраць што-н.
Р. дарожку ад снегу.
|| незак. расчышча́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е.
|| наз. расчышчэ́нне, -я, н. і расчы́стка, -і, ДМ -тцы, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
расчы́сціць
дзеяслоў, пераходны, закончанае трыванне, незваротны, 2-е спражэнне
| Будучы час |
|---|
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
расчы́шчу |
расчы́сцім |
| 2-я ас. |
расчы́сціш |
расчы́сціце |
| 3-я ас. |
расчы́сціць |
расчы́сцяць |
| Прошлы час |
|---|
| м. |
расчы́сціў |
расчы́сцілі |
| ж. |
расчы́сціла |
| н. |
расчы́сціла |
| Загадны лад |
|---|
| 2-я ас. |
расчы́сці |
расчы́сціце |
| Дзеепрыслоўе |
|---|
| прош. час |
расчы́сціўшы |
Крыніцы:
dzsl2007,
krapivabr2012,
piskunou2012,
sbm2012,
tsblm1996,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
расчы́сціць сов., прям., перен. расчи́стить;
р. лес — расчи́стить лес;
р. шлях — расчи́стить путь;
◊ р. гле́бу — (для каго, чаго) расчи́стить по́чву (для кого, чего)
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
расчы́сціць, ‑чышчу, ‑чысціш, ‑чысціць; зак., што.
1. Ачысціць, вызваліць ад чаго‑н., што перашкаджае, загрувашчвае, засмечвае. Хлопцы хуценька пассоўвалі да сцен крэслы і расчысцілі месца, пачаліся танцы. Сабаленка. На дварэ не дыхнуць, на дварэ ўжо заняло і зараўняла тую сцежку да хлява, што я расчысціў раніцай. Адамчык. // Прыбраць, выдаліць што‑н. ачышчаючы. Расчысціць завалы на дарозе. □ Партызаны расчысцілі снег, падгатавалі месца для вогнішча. Колас. // перан. Вызваліць ад чаго‑н., што перашкаджае; зрабіць свабодным. Логіка класавай барацьбы прывяла да таго, што дробнабуржуазныя партыі і групы фактычна расчысцілі буржуазіі і панам шлях да ўлады. «Полымя».
2. Раскарчаваць, выкарчаваць, выцерабіць. Расчысціць тайгу пад пасёлак. Расчысціць дзялянку.
3. Спец. Прачышчаючы, расшырыць і выраўняць. Расчысціць пазы.
•••
Расчысціць глебу для чаго — правесці падрыхтоўку для здзяйснення чаго‑н.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
парасчышча́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е; -а́ны; зак., што.
Расчысціць усё, многае.
П. дарогі.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
расчи́стить сов. расчы́сціць, мног. парасчышча́ць;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
расчы́стка ж. расчи́стка; см. расчы́сціць
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
расчы́шчаны прям., перен. расчи́щенный; см. расчы́сціць
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
расчышча́ць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае.
Незак. да расчысціць.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
расчышча́ць несов., прям., перен. расчища́ть; см. расчы́сціць
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)