распіна́цца, -а́юся, -а́ешся, -а́ецца; незак.
1. гл. распяцца.
2. перан. Траціць шмат сіл, намаганняў, адстойваючы што-н., пераконваючы каго-н. у чым-н. (разм.).
Хлапец доўга распінаўся, даводзячы, што ён не вінаваты.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
распіна́цца
дзеяслоў, непераходны, незакончанае трыванне, зваротны, 1-е спражэнне
| Цяперашні час |
|---|
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
распіна́юся |
распіна́емся |
| 2-я ас. |
распіна́ешся |
распіна́ецеся |
| 3-я ас. |
распіна́ецца |
распіна́юцца |
| Прошлы час |
|---|
| м. |
распіна́ўся |
распіна́ліся |
| ж. |
распіна́лася |
| н. |
распіна́лася |
| Загадны лад |
|---|
| 2-я ас. |
распіна́йся |
распіна́йцеся |
| Дзеепрыслоўе |
|---|
| цяп. час |
распіна́ючыся |
Крыніцы:
dzsl2007,
krapivabr2012,
piskunou2012,
sbm2012,
tsblm1996,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
распіна́цца несов.
1. распина́ться;
р. пе́рад кім-не́будзь — распина́ться пе́ред ке́м-л.;
2. страд. распина́ться; распя́ливаться; растя́гиваться; см. распіна́ць
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
распіна́цца, ‑аюся, ‑аешся, ‑аецца; незак.
1. Незак. да распяцца.
2. перан. Разм. Прыкладаць шмат сіл, намаганняў, многа і горача гаварыць, адстойваючы, даказваючы што‑н., пераконваючы каго‑н. у чым‑н. Агідна было слухаць Васілю, як здраднікі распіналіся перад акупантамі, хвалілі «новы парадак» і кляліся ў адданасці Гітлеру, «вялікай Германіі». Няхай. [Алеся] не належала да тых крыкух, што распінаюцца ў сварцы цераз плот да суседкі або выбягаюць на вуліцу і ўзнімаюць рукі да неба ў праклёнах. Пестрак. А .. [Кастусь] так і распінаўся, каб паказаць усё, на што ён здатны. Шынклер.
3. Зал. да распінаць.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
распя́цца, разапну́ся, разапне́шся, разапне́цца; разапнёмся, разапняце́ся, разапну́цца, -ні́ся; зак. (разм.).
Раскінуць рукі або крылы крыжам; раскінуцца.
|| незак. распіна́цца, -а́юся, -а́ешся, -а́ецца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
распя́ливаться страд. распіна́цца, расця́гвацца;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
распина́ться несов.
1. (стараться, силиться) разг. распіна́цца;
распина́ться пе́ред ке́м-л. распіна́цца пе́рад кім-не́будзь;
2. страд. распіна́цца, раскрыжо́ўвацца; см. распина́тьI.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)