маско́ўскі

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. маско́ўскі маско́ўская маско́ўскае маско́ўскія
Р. маско́ўскага маско́ўскай
маско́ўскае
маско́ўскага маско́ўскіх
Д. маско́ўскаму маско́ўскай маско́ўскаму маско́ўскім
В. маско́ўскі (неадуш.)
маско́ўскага (адуш.)
маско́ўскую маско́ўскае маско́ўскія (неадуш.)
маско́ўскіх (адуш.)
Т. маско́ўскім маско́ўскай
маско́ўскаю
маско́ўскім маско́ўскімі
М. маско́ўскім маско́ўскай маско́ўскім маско́ўскіх

Крыніцы: piskunou2012, sbm2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

наўгаро́дска-маско́ўскі

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. наўгаро́дска-маско́ўскі наўгаро́дска-маско́ўская наўгаро́дска-маско́ўскае наўгаро́дска-маско́ўскія
Р. наўгаро́дска-маско́ўскага наўгаро́дска-маско́ўскай
наўгаро́дска-маско́ўскае
наўгаро́дска-маско́ўскага наўгаро́дска-маско́ўскіх
Д. наўгаро́дска-маско́ўскаму наўгаро́дска-маско́ўскай наўгаро́дска-маско́ўскаму наўгаро́дска-маско́ўскім
В. наўгаро́дска-маско́ўскі (неадуш.)
наўгаро́дска-маско́ўскага (адуш.)
наўгаро́дска-маско́ўскую наўгаро́дска-маско́ўскае наўгаро́дска-маско́ўскія (неадуш.)
наўгаро́дска-маско́ўскіх (адуш.)
Т. наўгаро́дска-маско́ўскім наўгаро́дска-маско́ўскай
наўгаро́дска-маско́ўскаю
наўгаро́дска-маско́ўскім наўгаро́дска-маско́ўскімі
М. наўгаро́дска-маско́ўскім наўгаро́дска-маско́ўскай наўгаро́дска-маско́ўскім наўгаро́дска-маско́ўскіх

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

Арха́равец. З рускай мовы, дзе ўтворана ад прозвішча маскоўскага генерал-губернатара пач. XIX ст. Архарава, слова пачаткова азначала ’паліцэйскі’, а потым перайшло на шалапутнага чалавека. Фасмер, 1, 90; Шанскі, 1, А, 152; у апошнім указваецца на рускую крыніцу беларускага слова.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

прывадні́цца, ‑ваднюся, ‑воднішся, ‑водніцца; зак.

Апусціцца на ваду, на паверхню вады (пра карабель, ракету і пад.). У 18 гадзін 54 мінуты маскоўскага часу 21 верасня 1968 года аўтаматычная станцыя ўвайшла ў атмасферу Зямлі.. і ў 19 гадзін 08 мінут прываднілася ў разліковым раёне ў акваторыі Індыйскага акіяна. «Звязда».

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

звяры́нец, ‑нца, м.

Спецыяльна абсталяванае памяшканне, прыстасаванае месца, дзе трымаюць дзікіх жывёл для паказу. І сам звярынец быў цікавы: Высокі, зложаны з бярвення, І такі моцны — на здзіўленне! Каб воўк да коз не мог дабрацца Ні праз той верх, ні падкапацца. Колас. Вясной у горад, дзе жылі нашы сябры, прывезлі ў звярынец з Маскоўскага заапарка двух маладых мядзведзяў і шэсць лебедзяў. Даніленка.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

уду́шлівы, ‑ая, ‑ае.

1. Які выклікае ўдушша. Удушлівыя газы. // Які спірае дыханне, робіць яго цяжкім. Удушлівае паветра. □ Ахуталі ўсе бастыёны Агонь і ўдушлівы дым. Бачыла. Па густым і ўдушлівым паху канапель Багдан адчуў, што падыходзіць да Гугелевага агарода. Кулакоўскі. // перан. Які гняце, прыгнятае. Час, калі Мікалай Шчакаціхін пераступіў парог Маскоўскага універсітэта, быў навальнічна ўдушлівы. Ліс.

2. Такі, як пры ўдушшы. Усю зіму ледзь не ўсе палітвязні мелі хранічную прастуду і ўдушлівы кашаль. Машара.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

аса́дка, ‑і, ДМ ‑дцы, ж.

1. Дзеянне паводле дзеясл. асядаць — асесці (у 1 знач.).

2. Дзеянне і стан паводле дзеясл. асадзіць ​1 (у 1 знач.).

3. Спец. Глыбіня апускання судна ў ваду. Карабель з глыбокай асадкай. Няпоўны асадка.

4. Спец. У кавальскай справе — ковачная аперацыя, пры якой павялічваецца таўшчыня загатоўкі за кошт яе вышыні.

5. Тое, што і асада ​2 (у 2 і 3 знач.). На сценах віселі розныя малюнкі ў прыгожых асадках. Колас. // Драўляная частка якога‑н. інструмента, прылады, якая з’яўляецца дзяржаннем металічнай або якой‑н. іншай часткі. Асадка долата. □ Дзед Трыфан любіў буслоў, як любіў ён і галубоў, для якіх спецыяльна на гарышчы хаты ставіў асадкі старых рашотаў, і птушкі ў іх вілі гнёзды. Сабаленка. // Пісьмовая прылада — палачка, у якую ўстаўляецца пяро; тое, што і ручка (у 3 знач.). А тым часам галоўнае было ўсё ўперадзе: дастаць аркуш паперы для кантракта, асадку, чарніла, пяро. Колас. Прывычным вокам Варанецкі агледзеў іх, прывычным жэстам узяў асадку і падпісаў некалькі паперак. Скрыган. А ў рабочым пакоі ляжала асадка і пачаты ліст да маскоўскага сябра. Лужанін.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)