зато́ркнуць
дзеяслоў, пераходны, закончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне
| Будучы час |
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
зато́ркну |
зато́ркнем |
| 2-я ас. |
зато́ркнеш |
зато́ркнеце |
| 3-я ас. |
зато́ркне |
зато́ркнуць |
| Прошлы час |
| м. |
зато́ркнуў |
зато́ркнулі |
| ж. |
зато́ркнула |
| н. |
зато́ркнула |
| Загадны лад |
| 2-я ас. |
зато́ркні |
зато́ркніце |
| Дзеепрыслоўе |
| прош. час |
зато́ркнуўшы |
Крыніцы:
dzsl2007,
krapivabr2012,
piskunou2012,
sbm2012,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
зато́ркнуць сов., однокр., разг. заткну́ть, воткну́ть
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
зато́ркнуць, ‑ну, ‑неш, ‑не; зак., што.
Разм. Тое, што і заткнуць. Заторкнуць газету за ручку дзвярэй.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
зато́ркваць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае.
Незак. да заторкнуць.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
зато́ркнуты разг. заткну́тый, воткну́тый; см. зато́ркнуць
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
заткну́ць, ‑ну, ‑неш, ‑не; ‑нём, ‑няце; зак., што.
1. Закрыць якую‑н. адтуліну, засунуўшы ў яе што‑н.; заторкнуць. Заткнуць шчыліны мохам. Заткнуць вушы пальцамі. □ [Старая] заткнула пакуллем бутэльку і паставіла яе ў кут. Чыгрынаў. [Антон] заткнуў анучаю дзірку ў акне і агню не запальваў. Чорны. // Заціснуць (нос), каб не чуць дрэннага паху. Заткнуць нос.
2. Засунуць які‑н. прадмет за што‑н., куды‑н. Заткнуць сякеру за пояс. □ І не запхнуў, не заткнуў [дзядзька] пучок сена назад у вязку, панёс яго ў руцэ ў двор. Капыловіч.
•••
Заткнуць дзірку — ліквідаваць няхватку ў чым‑н., разлічыцца з даўгамі.
Заткнуць за пояс каго — перамагчы, перавысіць каго‑н. у чым‑н. Нават і зараз, нягледзячы на свае восемдзесят год, дзед Мікіта за пояс маладога заткне. Колас.
Заткнуць рот (горла, глотку) каму — прымусіць замаўчаць. — Чуеце, людзі добрыя, мне хоча рот заткнуць, каб я ні слова, ні паўслова. Сабаленка.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)