жир тлушч, род. тлу́шчу м.;

ры́бий жир ры́бін тлушч;

говя́жий жир лой;

свино́й (нутряно́й) жир здор;

гуси́ный жир шма́лец;

нагуля́ть жи́ру разг. нагуля́ць тлу́шчу (са́ла);

◊

с жи́ру беси́ться з раско́шы шале́ць;

от жи́ру ло́пается (яго́) аж распіра́е.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

тлушч (род. тлу́шчу) м. жир;

○ ры́бін т. — ры́бий жир

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

барано́вы бара́ний;

б. лой — бара́ний жир

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

шма́лец, -льцу м. гуси́ный жир, гуси́ное са́ло

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

Жыр ’кармленне жывёл, што гулліва забаўляюцца’ (ТСБМ), дыял. жыр ’тлушч’ (Сл. паўн.-зах.). Рус. жир ’тлушч’, дыял. арханг. ’месца кармлення рыбы’, укр. жир ’тлушч’, ’кармленне жывёлы’, польск. żyr, żer ’кармленне і ежа жывёлы’, в.-луж. žeŕ, чэш. žír ’тс’, славац. žír ’тлушч’, ’кармленне свінні ў лесе жалудамі’, žer ’пажыранне раслін насякомымі; пасьба на апалых жалудах’, славен. žȋr, žer ’пасьба свіннёй у лесе; харч; ураджайнасць; плод; карысць’, серб.-харв. жи̑р ’жолуд’, балг. дыял. жир ’жолуд’, ’тлушч’, макед. жир ’жолуд’. Ст.-слав. жиръ ’паша’. Ст.-рус. жир ’багацце, жыллё, паша; тлушч’. Літ. žyras ’кармленне жывёл’ < польск. (Фрэнкель, 1313) ці бел. Паводле Якабсона (Writings, 2, 627), да *žьrati, *žirati (гл. жэрці), што прынялі Мартынаў–Міхневіч (Маладосць, 1969, 12, 140), якія лічаць менш верагоднай версію Міклашыча (411) аб суадноснасці жыць — жыр (як піць — пір), асцярожна падтрыманую Мейе (Études, 405), Фасмерам (2, 56) і прынятую Праабражэнскім (1, 233), Шанскім (1, Д, Е, Ж, 293), Іванавым (Слав. и балканское языкознание, 1975, 60), Скокам (3, 680–681), БЕР (1, 547). Непасрэдныя супастаўленні з іншымі і.-е. мовамі супярэчлівыя. Гл. літаратуру ў Фасмера, Скока, БЕР.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

гуси́ный гусі́ны;

гуси́ный жир шма́лец;

гуси́ная ко́жа гусі́ная ску́ра.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

лой (род. ло́ю) м. нутряно́й говя́жий (бара́ний) жир

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

тлу́стасць ж.

1. жир м.;

зве́рху пла́вае т. — све́рху пла́вает жир;

2. жи́рность;

т. малака́ — жи́рность молока́;

3. (упитанность) ту́чность

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)

ры́бий прям., перен. ры́бін;

ры́бий жир ры́бін тлушч;

ры́бьи глаза́ ры́біны во́чы;

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

высма́жваць несов.

1. выжа́ривать, ужа́ривать, прожа́ривать;

2. (жир из мяса) выта́пливать

Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)