білья́рдны
прыметнік, адносны
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
білья́рдны |
білья́рдная |
білья́рднае |
білья́рдныя |
| Р. |
білья́рднага |
білья́рднай білья́рднае |
білья́рднага |
білья́рдных |
| Д. |
білья́рднаму |
білья́рднай |
білья́рднаму |
білья́рдным |
| В. |
білья́рдны (неадуш.) білья́рднага (адуш.) |
білья́рдную |
білья́рднае |
білья́рдныя (неадуш.) білья́рдных (адуш.) |
| Т. |
білья́рдным |
білья́рднай білья́рднаю |
білья́рдным |
білья́рднымі |
| М. |
білья́рдным |
білья́рднай |
білья́рдным |
білья́рдных |
Крыніцы:
krapivabr2012,
piskunou2012,
prym2009,
sbm2012,
tsblm1996,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
білья́рдны, ‑ая, ‑ае.
1. Які мае дачыненне да більярда. Більярдны кій. Більярдны шар. Більярдны стол.
2. у знач. наз. білья́рдная, ‑ай, ж. Пакой для гульні ў більярд. У гэтую восень будуць гатовы да перасадкі сорак тысяч прышчэпаў. Далей — клуб: зала месцаў так на чатырыста, са сталай гукавой кінаўстаноўкай,.. бібліятэка, більярдная... Паслядовіч.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
білья́рд, -а, М -дзе, м.
1. Гульня шарамі і спецыяльным кіем на прызначаным для гэтай гульні стале.
Гуляць у б.
2. мн. -ы, -аў. Стол, абцягнуты сукном, з бартамі і лузамі для гэтай гульні.
|| прым. білья́рдны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
білья́рдавы, см. білья́рдны
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
билья́рдный білья́рдны, білья́рдавы.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
білья́рдавы, ‑ая, ‑ае.
Тое, што і більярдны (у 1 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Білья́рд. Рус. билья́рд, укр. білья́рд. Запазычанне з італ. bigliardo ’тс’ (параўн. італ. biglia ’більярдны шар’) або з франц. billard. Першую версію адстойвае Фасмер, 1, 165; другую — Рудніцкі, 1, 136; Шанскі, 1, Б, 119.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
маз 1, ‑у, м.
У більярднай і азартных картачных гульнях — прыбаўка да стаўкі іграка іншым іграком, што дае апошняму права на долю ў выйгрышы.
[Фр. masse.]
маз 2, ‑а, м.
Більярдны кій з асобым прыстасаваннем на канцы ў выглядзе бруска, што надае яму ўстойлівасць і аблягчае гульню.
[іт. mazza — палка.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
шар, -а, мн. -ы́, -о́ў, м.
1. У матэматыцы: частка прасторы, абмежаваная сферай.
Радыус шара.
2. Прадмет такой формы.
Більярдны ш.
○ Зямны шар — планета Зямля.
Паветраны шар —
1) лятальны апарат, які паднімаецца ў паветра лёгкім газам, што запаўняе яго шарападобную абалонку;
2) шарападобная цацка ў выглядзе абалонкі, напоўненай паветрам або газам.
◊
Хоць шаром пакаці — нічога няма, зусім пуста.
|| памянш. ша́рык, -а, мн. -і, -аў, м.
|| прым. шаравы́, -а́я, -о́е (да 1 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)