Баб-. Аснова, ад якой, магчыма, утвораны назвы розных круглых і тоўстых прадметаў (гл. баба і бабка). Паходжанне асновы дакладна невядомае. Шмат якія даследчыкі лічаць, што bab‑ тая ж аснова, што і ў baba ’жанчына’, і ўжываецца метафарычна (’жанчына’ → ’круглы прадмет’). Параўн. асабліва Шулан, SSlav., 5, 153–165. Іншыя думаюць, што для абазначэння круглых прадметаў служыла асобай прасл. аснова bab‑ (|bob‑|bǫb‑). Гэту ідэю выказвае Попавіч, ЈФ, 19, 159–171 (параўн. яшчэ Мяркулава, Очерки, 36–37).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

Баб-эль-Манде́бский проли́в Баб-эль-Мандэ́бскі пралі́ў.

Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)

ба́ба

‘жанчына’

назоўнік, агульны, адушаўлёны, асабовы, жаночы род, 2 скланенне

адз. мн.
Н. ба́ба ба́бы
Р. ба́бы ба́б
Д. ба́бе ба́бам
В. ба́бу ба́б
Т. ба́бай
ба́баю		 ба́бамі
М. ба́бе ба́бах

Крыніцы: krapivabr2012, nazounik2008, sbm2012, tsblm1996.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

бой-ба́ба

назоўнік, агульны, адушаўлёны, асабовы, жаночы род, 2 скланенне

адз. мн.
Н. бой-ба́ба бой-ба́бы
Р. бой-ба́бы бой-ба́б
Д. бой-ба́бе бой-ба́бам
В. бой-ба́бу бой-ба́б
Т. бой-ба́бай
бой-ба́баю		 бой-ба́бамі
М. бой-ба́бе бой-ба́бах

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

ба́ба³, -ы, мн. -ы, баб, ж.

У выразе: ромавая баба — кекс цыліндрычнай або канічнай формы, насычаны ромам, віном.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

Ба́бы

назоўнік, уласны, неадушаўлёны, неасабовы, множны лік, множналікавы

мн.
Н. Ба́бы
Р. Ба́б
Ба́баў
Д. Ба́бам
В. Ба́бы
Т. Ба́бамі
М. Ба́бах

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

ба́ба², -ы, мн. -ы, баб, ж. (спец.).

Ударная частка механічнага молата для забівання паляў і для іншых мэт.

Чыгунная б.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

ба́ба

‘печыва’

назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, жаночы род, 2 скланенне

адз. мн.
Н. ба́ба ба́бы
Р. ба́бы ба́б
Д. ба́бе ба́бам
В. ба́бу ба́бы
Т. ба́бай
ба́баю		 ба́бамі
М. ба́бе ба́бах

Крыніцы: tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

ба́ба

‘страва з бульбы’

назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, жаночы род, 2 скланенне

адз. мн.
Н. ба́ба ба́бы
Р. ба́бы ба́б
Д. ба́бе ба́бам
В. ба́бу ба́бы
Т. ба́бай
ба́баю		 ба́бамі
М. ба́бе ба́бах

Крыніцы: tsbm1984.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

ба́ба

‘прылада’

назоўнік, агульны, неадушаўлёны, неасабовы, жаночы род, 2 скланенне

адз. мн.
Н. ба́ба ба́бы
Р. ба́бы ба́б
Д. ба́бе ба́бам
В. ба́бу ба́бы
Т. ба́бай
ба́баю		 ба́бамі
М. ба́бе ба́бах

Крыніцы: krapivabr2012, nazounik2008, sbm2012, tsblm1996.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)