бутэ́лька, -і, ДМ -льцы, мн. -і, -лек, ж.

1. Шкляная пасудзіна для вадкасцей, звычайна цыліндрычнай формы з вузкім горлам.

Б. ліманаду.

2. Старая руская мера вадкасцей, роўная 0,6 л.

◊

Заглядаць у бутэльку (разм., іран.) — часта выпіваць, напівацца.

Лезці ў бутэльку (разм., неадабр.) — злавацца на каго-н., звычайна беспадстаўна.

|| памянш. бутэ́лечка, -і, ДМ -чцы, мн. -і, -чак, ж.

|| прым. бутэ́лечны, -ая, -ае.

Бутэлечнае піва.

Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)

э́піка, ‑і, ДМ эпіцы, ж.

1. Сукупнасць эпічных твораў. Руская эпіка.

2. Тое, што і знае. Эпічная па свайму жанраваму характару трылогія [«На ростанях» Я. Коласа] перадае і самыя тонкія лірычныя перажыванні. Эпіка і лірыка спалучаюцца ў ёй ужо вельмі натуральна і арганічна. Гіст. бел. сав. літ.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

Падале́шнік ’род шматгадовых травяністых раслін сямейства кірказонавых’ (ТСБМ), падалешнікі ’род грыбоў’ (Грыг.). Да альха (гл.). У назвах грыбоў, па назіраннях Яшкіна (Бел.-рус. ізал., 99), беларуска-руская ізалекса (паўн.-усх. Беларусь — наўгародскія, пскоўскія і цвярскія землі).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

а́нгла-няме́цка-ру́скі

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. а́нгла-няме́цка-ру́скі а́нгла-няме́цка-ру́ская а́нгла-няме́цка-ру́скае а́нгла-няме́цка-ру́скія
Р. а́нгла-няме́цка-ру́скага а́нгла-няме́цка-ру́скай
а́нгла-няме́цка-ру́скае		 а́нгла-няме́цка-ру́скага а́нгла-няме́цка-ру́скіх
Д. а́нгла-няме́цка-ру́скаму а́нгла-няме́цка-ру́скай а́нгла-няме́цка-ру́скаму а́нгла-няме́цка-ру́скім
В. а́нгла-няме́цка-ру́скі (неадуш.)
а́нгла-няме́цка-ру́скага (адуш.)		 а́нгла-няме́цка-ру́скую а́нгла-няме́цка-ру́скае а́нгла-няме́цка-ру́скія (неадуш.)
а́нгла-няме́цка-ру́скіх (адуш.)
Т. а́нгла-няме́цка-ру́скім а́нгла-няме́цка-ру́скай
а́нгла-няме́цка-ру́скаю		 а́нгла-няме́цка-ру́скім а́нгла-няме́цка-ру́скімі
М. а́нгла-няме́цка-ру́скім а́нгла-няме́цка-ру́скай а́нгла-няме́цка-ру́скім а́нгла-няме́цка-ру́скіх

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

няме́цка-белару́ска-ру́скі

прыметнік, адносны

адз. мн.
м. ж. н. -
Н. няме́цка-белару́ска-ру́скі няме́цка-белару́ска-ру́ская няме́цка-белару́ска-ру́скае няме́цка-белару́ска-ру́скія
Р. няме́цка-белару́ска-ру́скага няме́цка-белару́ска-ру́скай
няме́цка-белару́ска-ру́скае		 няме́цка-белару́ска-ру́скага няме́цка-белару́ска-ру́скіх
Д. няме́цка-белару́ска-ру́скаму няме́цка-белару́ска-ру́скай няме́цка-белару́ска-ру́скаму няме́цка-белару́ска-ру́скім
В. няме́цка-белару́ска-ру́скі (неадуш.)
няме́цка-белару́ска-ру́скага (адуш.)		 няме́цка-белару́ска-ру́скую няме́цка-белару́ска-ру́скае няме́цка-белару́ска-ру́скія (неадуш.)
няме́цка-белару́ска-ру́скіх (адуш.)
Т. няме́цка-белару́ска-ру́скім няме́цка-белару́ска-ру́скай
няме́цка-белару́ска-ру́скаю		 няме́цка-белару́ска-ру́скім няме́цка-белару́ска-ру́скімі
М. няме́цка-белару́ска-ру́скім няме́цка-белару́ска-ру́скай няме́цка-белару́ска-ру́скім няме́цка-белару́ска-ру́скіх

Крыніцы: piskunou2012.

Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)

Ляша́н ’паляк’ (Янк. 1). Да лях (гл.). Утворана пры дапамозе суфікса ‑jan‑inъ, другая частка якога адпала, ці выраўнялася паводле формы н. скл. мн. л. — jan‑e. Магчыма, ад ляшан і ляшоўка ’шляхцянка’ (ТС), як драг. маскоўка ’жыхарка Масквы, руская’.

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

сарафа́н, ‑а, м.

Руская верхняя жаночая вопратка ў выглядзе асобага крою свабоднай доўгай сукенкі без рукавоў з засцежкай пасярэдзіне. // Жаночая сукенка без рукавоў. Выйшла і Святланка разам са сваім класам, са школай. У белай блузцы і блакітным сарафане. Юрэвіч. Чырвоны паркалёвы сарафан Валі здалёку здаваўся нейкай незвычайнай жывой кветкай. Васілевіч.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

шасцяры́к, ‑церыка, м.

1. Старадаўняя руская мера (вагі, аб’ёму і пад.), якая змяшчае шэсць якіх‑н. адзінак, а таксама прадмет такой вагі, аб’ёму і пад. Шасцярык пшаніцы. Цвік-шасцярык. Свечка-шасцярык.

2. Уст. і спец. Прадмет, які складаецца з шасці частак. Вяроўка-шасцярык. Нітка-шасцярык.

3. Запрэжка ў шэсць коней.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)

Інтры́га. Запазычанне з франц. intrigue, якое ўзыходзіць да лац. intricare ’заблытваць’. Для беларускай крыніцай можа быць польская ці руская мова (Крукоўскі, Уплыў, 77). У рускай (першая фіксацыя 1710 г., Біржакова, Очерки, 364), відаць, праз польскае ці нямецкае пасрэдніцтва (Фасмер, 2, 136; Шанскі, 2, I, 104).

Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)

семяры́к, ‑мерыка, м.

1. Старая руская мера (ліку, вагі, аб’ёму і пад.), якая змяшчае ў сабе сем якіх‑н. адзінак, а таксама прадмет, які складаецца з сямі частак. Семярык жыта.

2. Сем коней у адной запрэжцы. А палац у агнях, служба ўся ў кунтушах, Семярык каля ганка, стаеннікі белыя Рыюць дол капытамі. Лужанін.

Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)