ято́ўе, ‑я, н.
Спец. Месца, яма ў рацэ, дзе зімуюць некаторыя пароды рыб (бялуга, асятрына і інш.).
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
во́ддаль.
1. прысл. На некаторай адлегласці.
Хата стаяла в.
2. прыназ. з Р. Ужыв. пры абазначэнні прадмета, пункта і пад., у адносінах да якога вызначаецца месца знаходжання, становішча каго-, чаго-н.
В. дарогі стаяла вёска.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
адкаці́ць, -качу́, -ко́ціш, -ко́ціць; -ко́чаны; зак., каго-што.
Коцячы, перамясціць што-н. у іншае месца.
А. бервяно.
|| незак. адко́чваць, -аю, -аеш, -ае.
|| наз. адка́т, -у, М -ка́це, м. і адка́тка, -і, ДМ -тцы, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
адсю́ль, прысл.
1. З гэтага або ад гэтага месца.
А. да горада далёка.
2. З гэтай мясцовасці.
Ён недзе а., з-пад Мінска.
3. перан. Са сказанага перад гэтым; у выніку гэтага.
А. зрабі вывад.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
лагчы́на, -ы, мн. -ы, -чы́н, ж.
1. Нізкае месца сярод адхонных схілаў; лог.
Ісці лагчынай.
2. Нізіна.
Вёска знаходзілася ў лагчыне.
|| памянш. лагчы́нка, -і, ДМ -нцы, мн. -і, -нак, ж.
|| прым. лагчы́нны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
зашы́цца, -ы́юся, -ы́ешся, -ы́ецца; зак. (разм.).
1. Забрацца ў зацішнае, глухое месца і пад.; паглыбіцца ў што-н.
З. ў куток.
2. Не паспець зрабіць што-н.
З. з работай.
|| незак. зашыва́цца, -а́юся, -а́ешся, -а́ецца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
спа́йка, -і, ДМ спа́йцы, мн. -і, спа́ек, ж.
1. гл. спаяцца, спаяць.
2. Месца спайвання, злучэння частак чаго-н.
С. трубкі.
С. плеўры.
3. перан., адз. Цесная сувязь, яднанне людзей.
|| прым. спа́ечны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
спаўзці́ся, 1 і 2 ас. адз. не ўжыв., -зе́цца; -зёмся, -зяце́ся, -зу́цца; спо́ўзся, спаўзла́ся, -зло́ся; зак.
Паўзучы, сабрацца ў адно месца.
Мурашкі спаўзліся да пня.
|| незак. спаўза́цца, -а́ецца; -а́емся, -а́ецеся, -а́юцца.
|| наз. спаўза́нне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
святы́ня, -і, мн. -ты́нь і -яў, ж.
1. Тое, што з’яўляецца асабліва дарагім, што ахоўваецца і шануецца (высок.).
Народныя святыні.
Брэсцкая крэпасць — наша с.
2. Прадмет або месца рэлігійнага пакланення.
Святыні ў ахвяру не прыносяцца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
ска́рбніца, -ы, мн. -ы, -ніц, ж.
1. уст. Месца захоўвання дарагіх рэчаў, каштоўнасцей.
Княжаская с.
2. перан. Сукупнасць культурных, духоўных каштоўнасцей, сканцэнтраванне чаго-н. вельмі каштоўнага.
Паэзія Якуба Коласа і Янкі Купалы — с. беларускай літаратуры.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)