ствол, ствала́, мн. ствалы́, ствало́ў, м.
1. Асноўная частка дрэва ад каранёў да верхавіны, якая трымае на сабе галіны і лісты.
2. Частка агнястрэльнай зброі ў выглядзе трубы, праз якую праходзіць, атрымаўшы напрамак палёту, куля або снарад.
3. Частка шахты ад паверхні да дна.
Праходка ствала.
4. У тэхніцы, анатоміі: назва розных прадметаў або органаў, якія маюць форму прамой трубы.
С. пажарнага рукава.
С. соннай артэрыі.
|| прым. ствалавы́, -а́я, -о́е, ствало́вы, -ая, -ае (да 1, 3 і 4 знач.) і ство́льны, -ая, -ае (да 1, 2 і 4 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
хава́цца, -а́юся, -а́ешся, -а́ецца; незак.
1. Забірацца куды-н., каб іншыя не бачылі, не маглі знайсці.
Партызаны хаваліся ў лясах.
Х. за шафу.
2. перан. Ухіляцца ад чаго-н.
Х. ад работы.
3. перан. Рабіць што-н. так, каб быць незаўважаным.
4. Быць заслоненым чым-н.
За горкай хавалася хатка.
5. (1 і 2 ас. звычайна не ўжыв.). Знаходзіцца, захоўвацца дзе-н. (разм.).
Адзенне і палотны хаваліся ў скрыні.
6. (1 і 2 ас. звычайна не ўжыв.). Зберагацца на пэўны выпадак.
На жніво заўсёды хавалася сала.
|| зак. схава́цца, -а́юся, -а́ешся, -а́ецца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
адсе́сці сов., разг.
1. отсе́сть;
а. дале́й ад яго́ — отсе́сть да́льше от него́;
2. отдели́ться;
скары́нка адсе́ла — ко́рка отдели́лась;
3. ослабе́ть, спасть;
маро́з адсе́ў — моро́з ослабе́л (спал)
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
адыхо́д, -ду м., в разн. знач. отхо́д;
а. цягніка́ — отхо́д по́езда;
а. часце́й на но́выя пазі́цыі — отхо́д часте́й на но́вые пози́ции;
а. ад тэо́рыі — отхо́д от тео́рии
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
звано́к, -нка́ м.
1. (прибор для звуковых сигналов) звоно́к, колоко́льчик;
2. (звуковой сигнал) звоно́к;
3. бот. см. звано́чак 2;
◊ ад ~нка́ да ~нка́ — от звонка́ до звонка́
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
папрапада́ць сов. (о многих, о многом)
1. (без пользы) пропа́сть;
2. (затеряться) пропа́сть, исче́знуть; запропасти́ться;
3. поги́бнуть, пропа́сть;
~да́лі азі́мыя ад маро́зу — поги́бли (пропа́ли) ози́мые от моро́за
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
фармалі́зм, -му м., в разн. знач. формали́зм;
ф. у рабо́це — формали́зм в рабо́те;
адры́ў фо́рмы ад зме́сту неміну́ча параджа́е ф. — отры́в фо́рмы от содержа́ния неизбе́жно порожда́ет формали́зм
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
халадзе́ць несов., прям., перен. холоде́ть;
ру́кі ~дзе́юць на маро́зе — ру́ки холоде́ют на моро́зе;
х. ад жа́ху — холоде́ть от у́жаса;
◊ кроў ~дзе́е (у жы́лах) — кровь холоде́ет (в жи́лах)
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
надрыва́ться
1. наддзіра́цца; надрыва́цца;
2. надрыва́цца, падрыва́цца;
надрыва́ться со́ смеху надрыва́цца ад сме́ху;
се́рдце (душа́) надрыва́ется сэ́рца (душа́) надрыва́ецца;
3. страд. наддзіра́цца; надрыва́цца; падрыва́цца; см. надрыва́ть;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ка́ждый ко́жны;
от ка́ждого — по его́ спосо́бностям, ка́ждому — по его́ потре́бностям ад ко́жнага — па яго́ здо́льнасцях, ко́жнаму — па яго́ патрэ́бах;
◊
всех и ка́ждого усі́х і ко́жнага.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)