напераса́джваць, ‑аю, ‑аеш, ‑ае; зак., чаго.
Перасадзіць у другое месца вялікую колькасць чаго‑н. Наперасаджваць кветак.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
скуралу́пня, ‑і, ж.
Разм. Месца, дзе забіваюць жывёлін, прызначаных на забой, і здзіраюць з іх скуру.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
шво, ‑а, н.
1. Месца злучэння сшытых кавалкаў тканіны, скуры і пад. Парвацца ў шве. // Спосаб шыцця, вышыўкі. Няроўнае шво. Сцябліністае шво. □ Усё гэта [адзенне] было пасшывана суровымі ніткамі, шво скрозь было буйное, раскідзістае. Чорны.
2. Месца злучэння частак чаго‑н. Шво цаглянай кладкі. // У тэхніцы — месца шчыльнага змацавання зваркай, кляпаннем і пад. асобных частак якіх‑н. канструкцый, збудаванняў і пад. Шво шырокае, заўважае Павел Клімко, тарэц крыху змешчаны з восі бэлькі. Мыслівец. // У хірургіі — месца сшывання краёў раны рассечанай тканкі. Разышліся швы.
•••
Рукі па швах гл. рука.
Трашчаць па ўсіх швах гл. трашчаць.
Трымаць рукі па швах гл. трымаць.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
пост¹, паста́, мн. пасты́, пасто́ў, м.
1. Асоба або група людзей, якія вядуць назіранне за чым-н. або ахоўваюць што-н.
Міліцэйскі п.
2. Месца, пункт, адкуль вядзецца назіранне, дзе знаходзіцца ахова.
Баявы п.
Памерці на пасту (перан.: пры выкананні абавязкаў).
3. Адказная пасада.
Заняць высокі п.
4. Месца, у якім сканцэнтравана кіраванне рознымі тэхнічнымі сродкамі, сігналамі.
Цэнтральны п.
|| прым. паставы́, -а́я, -о́е (да 1, 2 і 4 знач.).
Паставая будка.
Паставая служба.
Паставая ведамасць (службовы дакумент каравула).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
кардо́н², -а, мн. -ы, -аў, м.
1. Пагранічны або загараджальны атрад; пост аховы.
2. Месца, дзе знаходзіцца такі атрад ці пост, варта.
3. Дзяржаўная мяжа, граніца (разм.).
Жыць за кардонам.
|| прым. кардо́нны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
ку́зня, -і, мн. -і, -яў, ж.
1. Майстэрня з горнам для ручной коўкі металу.
2. перан., чаго. Месца, дзе ствараецца што-н. вельмі важнае, істотнае (высок.).
Універсітэт — к. маладых спецыялістаў.
|| прым. ку́зневы, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
ла́піна, -ы, мн. -ы, -пін, ж.
1. Месца, якое вылучаецца чым-н. на агульным фоне.
Лапіны сенажаці.
2. Пляма іншага колеру на поўсці жывёлы, пер’і птушкі.
3. Невялікі кавалак зямлі (разм.).
Мець лапіну зямлі.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
глаба́льны, -ая, -ае.
Усеагульны, які ахоплівае ўвесь зямны шар, увесь свет.
Праблема чыстай вады набыла г. характар.
○
Глабальная ракета — ракета, якая можа даставіць баявы зарад у любое месца зямнога шара.
|| наз. глаба́льнасць, -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
даве́дка, -і, ДМ -дцы, мн. -і, -дак, ж.
1. Звесткі аб чым-н., атрыманыя кім-н. пасля пошукаў, запытання.
Звярнуцца па даведку.
Атрымаць даведку.
2. Дакумент з такімі звесткамі.
Д. з месца працы.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
паваро́т, -у, М -ро́це, мн. -ы, -аў, м.
1. гл. павярнуцца, павярнуць.
2. Месца, дзе паварочваюць.
Выйсці з-за павароту.
3. перан. Поўная змена ў развіцці чаго-н.; пералом.
П. у жыцці.
П. лёсу.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)