недарэ́чны, -ая, -ае.
1. Сказаны, зроблены неўпапад, не да месца.
Н. жарт.
2. Неразумны, бяссэнсавы.
Недарэчныя прапановы.
3. Няўклюдны, няскладны (знешне).
4. Які не адпавядае сітуацыі, абставінам.
Недарэчная весялосць.
|| наз. недарэ́чнасць, -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
слабіна́, -ы́, мн. слабіны́, -бі́н, ж.
1. Слабае месца ў чым-н. (менш моцнае, слабей нацягнутае і пад.; разм. і спец.).
С. фала (каната, троса).
2. перан. Слабасць, недахоп (разм.).
С. ў характары.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
прахадны́, -а́я, -о́е.
Які мае скразны праход, служыць для праходу.
П. двор (таксама перан.: пра месца, куды ўвесь час прыходзяць розныя людзі; неадабр.). Прахадная пешка (шахматная пешка, якая мае магчымасць прайсці ў ферзі).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
пераве́сіць, -ве́шу, -ве́сіш, -ве́сіць; -ве́шаны; зак.
1. што. Павесіць на другое месца.
П. партрэт.
2. каго-што. Перакінуўшы цераз што-н., павесіць канцамі ўніз.
П. мяшок цераз плячо.
|| незак. пераве́шваць, -аю, -аеш, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
пералі́цца, 1 і 2 ас. не ўжыв., -лье́цца і -ліе́цца; -ліўся, -ліла́ся, -ло́ся; зак.
1. Перамясціцца з аднаго месца на другое (пра вадкасць).
2. Перапоўніўшы ёмішча, выліцца.
П. цераз край.
|| незак. пераліва́цца, -а́ецца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
пухі́р, -а́, мн. -ы́, -о́ў, м.
1. Балючае ўздутае месца на скуры.
П. ад апёку.
2. Тое, што і пузыр (у 1 знач.).
Пухіры на вадзе.
|| прым. пухі́рны, -ая, -ае (да 1 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
цвінта́р, -а́, мн. -ы́, -о́ў, м.
Двор, агароджанае месца вакол царквы, касцёла, дзе выконваюцца розныя царкоўныя абрады і хаваюць некаторых царкоўных служыцеляў.
На цвінтары раслі векавыя ліпы.
Прыкасцельны ц.
|| прым. цвінта́рны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
юдо́ль, -і, ж. (уст.).
1. Даліна, лог.
2. У некаторых выразах: месца, дзе пакутуюць, церпяць мукі, а таксама ўвогуле пра жыццё з яго клопатамі і смуткам (кніжн.).
Ю. смутку.
Ю. плачу.
Зямная ю.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
я́ўка, -і, ДМ я́ўцы, мн. -і, я́вак, ж.
1. гл. явіцца.
2. Месца, дзе адбываюцца канспіратыўныя сустрэчы, а таксама сама сустрэча або ўмоўны знак пры сустрэчы.
Ведаць яўку.
Даць каму-н. яўку.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
гало́п, ‑у, м.
1. Хуткі алюр, бег каня наўскач. Конь .. пусціўся ў шалёны галоп, і коннік не стрымліваў яго, не сцішаў. Лынькоў.
2. Даўнейшы танец у хуткім тэмпе, а таксама музыка да гэтага танца. Зайграць галоп.
•••
З месца ў галоп гл. месца.
[Фр. galop.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)