цёмна... і цёмна-... (а таксама цемна...).
Першая састаўная частка складаных слоў са знач. цёмны (у 2 знач.); з цёмным адценнем, напр.: цёмнабароды, цёмнавалосы, цёмналісцёвы; цёмна-вішнёвы, цёмна-сіні, цёмна-фіялетавы.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
◎ Кіслагу́бяц ’губасты’ (Сл. паўн.-зах.). Першая частка складанага слова узыходзіць да першаснай семантыкі дзеяслова кіснуцьі (гл.) ’мокнуць’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
адна...,
Першая частка складаных прыметнікаў і назоўнікаў, якая адпавядае слову «адзін» (у 2, 8 знач.), напрыклад: аднаарачны, аднаасабовы, аднакласнік, аднатыпны.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
...актны, ‑ая, ‑ае.
Другая частка складаных прыметнікаў, першая частка якіх лічэбнік, што паказвае на колькасць актаў. Трохактная камедыя. Аднаактны балет.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
кіна...
Першая састаўная частка складаных слоў, якая адпавядае па значэнню словам: кіно, кінематограф, напрыклад: кінагерой, кінакадр, кінаматэрыялы, кінафільм і інш.
[Ад грэч. kineō — рухаю.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
контр...
Першая састаўная частка складаных слоў, якая абазначае процідзеянне, проціпастаўленне, процілегласць таму, што выражана ў другой частцы, напрыклад: контрудар, контрмеры.
[Ад лац. contra — супраць.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
земле... (а таксама земля...).
Першая састаўная частка складаных слоў, якая адпавядае па значэнню слову «зямля 1», напрыклад: землеўладанне, землекарыстанне, землечарпалка.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
зерне... (а таксама зерня...).
Першая састаўная частка складаных слоў, якая адпавядае па значэнню словам: «зерне», «зерневы», напрыклад: зернесушылка, зернеўборачны, зернесаўгас.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
ксіло... (а таксама ксіла...).
Першая састаўная частка складаных слоў, якая паказвае на сувязь з дрэвам, драўнінай як матэрыялам, напрыклад: ксілограф.
[Ад грэч. xylon — дрэва.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
геліё... (а таксама гелія...).
Першая састаўная частка складаных слоў, якая паказвае на адносіны да Сонца, сонечнага выпрамянення, напрыклад: геліёметр, геліетэрапія.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)