бада́й
1. частица чтоб, что́бы;
б. ты прапа́ў! — чтоб ты пропа́л!;
2. вводн. сл. пожа́луй, на́до полага́ть;
б. (што), бу́дзе дождж — пожа́луй, бу́дет дождь;
3. нареч., прост. почти́; почита́й;
б. адно́лькавыя кні́гі — почти́ одина́ковые кни́ги;
б. ужо́ ты́дзень прайшо́ў, як ён прые́хаў — почита́й уж неде́ля прошла́, как он прие́хал
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
прыйсці́ся сов., в разн. знач. прийти́сь;
прыйшло́ся е́хаць аднаму́ — безл. пришло́сь е́хать одному́;
ім прыйшло́ся па тры ты́сячы рублёў — безл. им пришло́сь по три ты́сячи рубле́й;
свя́та прыйшло́ся на нядзе́лю — пра́здник пришёлся на воскресе́нье;
як пры́йдзецца — как придётся;
несало́дка прыйшло́ся — несла́дко пришло́сь;
п. да гу́сту (даспадо́бы) — прийти́сь по вку́су
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
раста́ць сов.
1. прям., перен. раста́яць; (о снеге — ещё) иста́ять, ста́ять;
гу́кі ~та́лі ў паве́тры — зву́ки раста́яли в во́здухе;
гро́шы ~та́лі — де́ньги раста́яли;
2. раствори́ться, распусти́ться; разойти́сь;
цу́кар ~та́ў у вадзе́ — са́хар раствори́лся (разошёлся) в воде́;
3. растопи́ться;
ма́сла ~та́ла — ма́сло растопи́лось;
◊ як раста́ў — как в во́ду ка́нул
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
сядзе́ць несов., в разн. знач. сиде́ть; (в знач. многократности — ещё) си́живать;
с. на крэ́сле — сиде́ть на сту́ле;
с. у пако́і — сиде́ть в ко́мнате;
с. без рабо́ты — сиде́ть без де́ла;
хлеб сядзі́ць у пе́чы — хле́бы (хлеба́) сидя́т в печи́;
с. у турме́ — сиде́ть в тюрьме́;
с. на я́йцах — сиде́ть на я́йцах;
касцю́м сядзі́ць до́бра — костю́м сиди́т хорошо́;
с. над кні́гай — сиде́ть над кни́гой;
◊ с. на ка́рку — (у каго) сиде́ть на ше́е (у кого);
с. по́седам (се́дма) — си́днем (си́дмя) сиде́ть;
с. у дзе́ўках — прост. сиде́ть в де́вках;
с. у печаня́х — (у каго) сиде́ть в печёнках (у кого);
с. за пляча́мі — (чыімі) сиде́ть за спино́й (чьей);
як на іго́лках (сядзе́ць) — как на иго́лках (сиде́ть);
с. як імяні́ннік — сиде́ть как имени́нник;
с. памі́ж двух крэ́слаў — сиде́ть ме́жду двух сту́льев;
с. скла́ўшы ру́кі — сиде́ть сложа́ ру́ки;
с. як мыш пад ве́нікам — сиде́ть затаи́в дыха́ние, сиде́ть ни жив ни мёртв;
с. на хвасце́ — сиде́ть на хвосте́;
с. як рак на ме́лі — погов. сиде́ть как рак на мели́
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
води́ться
1. в разн. знач. ве́сціся, вадзі́цца;
тут когда́-то води́лись у́тки тут калі́сьці вялі́ся (вадзі́ліся) ка́чкі;
у него́ води́лись де́ньги у яго́ вялі́ся (вадзі́ліся) гро́шы;
у них так во́дится у іх так вядзе́цца;
2. (иметь дело, дружить) разг. вадзі́цца;
3. страд. вадзі́цца; см. води́ть;
◊
как во́дится як прыня́та, як заве́дзена; як звыча́йна.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
бот I м. сапо́г;
скураны́я бо́ты — ко́жаные сапоги́;
тава́р на бо́ты — сапо́жный това́р;
◊ быць пад бо́там — быть под сапого́м;
дурны́, як б. — глуп, как бара́н;
бо́ты ка́шы про́сяць — сапоги́ ка́ши про́сят;
два бо́ты па́ра — погов. два сапога́ па́ра;
шаве́ц без ~таў — погов. сапо́жник без сапо́г
бот II м., мор. бот
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
но́та I ж.
1. в разн. знач. но́та;
узя́ць высо́кую но́ту — взять высо́кую но́ту;
размаўля́ць на высо́кіх но́тах — разгова́ривать на высо́ких но́тах;
2. только мн. но́ты;
ігра́ць па но́тах — игра́ть по но́там;
◊ як па но́тах — как по но́там
но́та II ж., дипл. но́та;
абме́н но́тамі — обме́н но́тами;
○ верба́льная н. — верба́льная но́та
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
праляце́ць сов.
1. в разн. знач. пролете́ть; (о птице — ещё) пропорхну́ть;
п. у паве́тры — пролете́ть в во́здухе;
зіма́ ~це́ла — зима́ пролете́ла;
мала́нкай ~це́ла ду́мка — мо́лнией пролете́ла мысль;
2. пролете́ть, промча́ться; пронести́сь;
~це́ў кур’е́рскі по́езд — пролете́л курье́рский по́езд;
гады́ ~це́лі — года́ пролете́ли (промча́лись, пронесли́сь);
◊ чува́ць, як му́ха ~ці́ць — слы́шно, как му́ха пролети́т
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
сарва́цца сов., в разн. знач. сорва́ться;
с. з вяршы́ні гары́ — сорва́ться с верши́ны горы́;
саба́ка ~ва́ўся з ланцуга́ — соба́ка сорвала́сь с цепи́;
~ва́ўся з ме́сца і пабе́г — сорва́лся с ме́ста и побежа́л;
заду́ма ~ва́лася — за́мысел сорва́лся;
◊ як з ланцуга́ (пры́вязі) ~ва́ўся — как с цепи́ сорва́лся;
~ва́лася з языка́ — сорвало́сь с языка́
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ца́цка ж.
1. игру́шка; побряку́шка;
2. безделу́шка;
3. перен. игру́шка;
яна́ не хо́ча быць ~кай у яго́ рука́х — она́ не жела́ет быть игру́шкой в его́ рука́х;
◊ як (нібы́) ц. — как игру́шка;
даста́ць сабе́ ~ку — (о ране, болезни, неприятности) нажи́ть, схвати́ть;
знайсці́ сабе́ ц. — (о ненужном, бесполезном занятии) найти́ себе́ игру́шку
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)