яхі́дна, -ы, мн. -ы, -аў, ж.
1. Невялікая млекакормячая жывёліна, пакрытая іголкамі і поўсцю, водзіцца ў Аўстраліі і на астравах Ціхага акіяна.
2. Ядавітая аўстралійская змяя сямейства аспідаў.
3. перан. Пра злога, каварнага чалавека (разм.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
змее... (а таксама змен...).
Першая састаўная частка складаных слоў, якая адпавядае па значэнню слову «змяя», напрыклад: змеегалоўнік, змеепадобны.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
гад, -а, М -дзе, мн. -ы, -аў, м.
1. звычайна мн. Жывёла сямейства паўзуноў (змяя, гадзюка і пад.).
2. перан. Агідны чалавек, гадзіна (у 2 знач.; пагард.).
Фашысцкія гады.
|| прым. га́дскі, -ая, -ае (да 2 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
гадзю́ка, -і, ДМ -дзю́цы, мн. -і, -дзю́к, ж.
1. Ядавітая змяя з чорнай зігзагападобнай паласой уздоўж спіны.
2. перан. Пра небяспечнага, шкоднага чалавека (разм., лаянк.).
Не жанчына, а г.
|| прым. гадзю́чы, -ая, -ае.
Гадзючая скура.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
анако́нда, ‑ы, ДМ ‑дзе, ж.
Самая вялікая змяя сямейства ўдававых, якая водзіцца ў трапічных лясах Гвіяны, Бразіліі, Пэру.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
успаўзці́ сов. всползти́, вползти́;
змяя́ ўспаўзла́ на ка́мень — змея́ всползла́ (вползла́) на ка́мень
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
джа́ліць, -лю, -ліш, -ліць; незак., каго-што.
1. Раніць, упівацца джалам, кусаць (пра насякомых, змей).
Пчолы джаляць.
2. перан. Раніць крыўднымі словамі, колкімі заўвагамі.
Крытычныя выказванні джалілі яго, выводзілі з раўнавагі.
|| зак. уджа́ліць, -лю, -ліш, -ліць; -лены.
Уджаліла змяя.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
гюрза́, ‑ы, ж.
Вялікая, даўжынёй да 1,5 метра ядавітая змяя, якая ў СССР сустракаецца ў Закаўказзі і паўднёвай частцы Сярэдняй Азіі.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
ко́бра, -ы, мн. -ы, кобр і -аў, ж.
Вялікая ядавітая змяя сямейства аспідаў, якая пры небяспецы прымае своеасаблівую позу, падымаючы пярэднюю частку цела вертыкальна над зямлёй і расшыраючы шыю ў выглядзе дыска (пашырана ў Афрыцы, Азіі, Паўднёвай і Цэнтральнай Амерыцы).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
гадзю́ка, ‑і, ДМ ‑дзюцы; Р мн. ‑дзюк; ж.
1. Ядавітая змяя шэрага колеру з чорнай зігзагападобнай паласой уздоўж спіны. А гэтым часам пры сасонцы Гадзюка грэецца на сонцы, — Блішчыць на ёй узор лускі. Крапіва. Вялікая светла-шэрая гадзюка з выразным чорным узорам на спіне гналася па сцежцы за травяной жабай. В. Вольскі.
2. Разм. лаянк. Пра небяспечнага шкоднага чалавека. Людзі маўчалі: такі час, можа знайсціся гадзюка якая, і тады памінай, як чалавека звалі. Шчарбатаў.
•••
Гадзюка падкалодная — тое, што і змяя падкалодная (гл. змяя).
Прыгрэць гадзюку на (сваіх) грудзях гл. прыгрэць.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)