шнур, -а́, мн. -ы́, -о́ў, м.
1. Кручаная ці вітая тонкая вяроўка.
Нацягнуць ш. з адвесам.
2. Электрычны провад, які складаецца з некалькіх ізаляваных жыл.
3. Вогнеправодны жгут, які перадае іскру выбуховаму рэчыву (спец.).
Дэтануючы ш.
4. Чарада (птушак); шэраг аднародных прадметаў, размешчаных адзін за адным.
Паляцеў ш. гусей.
Цягнуцца шнурам фурманкі.
5. Вузкая палоска зямлі.
Араць свой ш.
|| прым. шнуравы́, -а́я, -о́е.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
я́драны, -ая, -ае.
1. 3 буйным спелым ядром.
Я. арэх.
2. перан. Які адрозніваецца ў якіх-н. адносінах: здаровы, моцны, мажны (пра чалавека), свежы, чысты (пра паветра, надвор’е), моцны, які настояўся (пра напіткі), пругкі, сакавіты (пра плады, зелень), грубаваты, але яркі і выразны (пра слова, мову і пад.) і г.д.
Я. мужчына.
Ядранае паветра.
Ядранае збожжа.
|| наз. я́дранасць, -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
недаразві́ты, -ая, -ае.
Які не дасягнуў пэўнага развіцця, затрымаўся ў росце, развіцці або вылучаецца недастатковым развіццём разумовых здольнасцей.
Недаразвітае насенне.
Недаразвітае дзіця.
|| наз. недаразві́тасць, -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
неймаве́рны, -ая, -ае.
1. Вельмі вялікі, надзвычайны.
Н. мароз.
2. Такі, які цяжка сабе ўявіць; немагчымы.
Неймаверныя ўмовы.
3. Непраўдападобны.
Н. выпадак.
|| наз. неймаве́рнасць, -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
непару́шны, -ая, -ае.
1. Такі, якога нельга парушыць, моцны.
Непарушная дружба.
2. Які захоўваецца ў цэласці, не падлягае расходаванню.
Н. запас вады.
|| наз. непару́шнасць, -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
непраніка́льны, -ая, -ае.
1. Праз які не пранікаюць вада, газы, гукі і пад.
Непранікальная перагародка.
2. перан. Недаступны разуменню, скрыты.
Непранікальная тайна.
|| наз. непраніка́льнасць, -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
не́прыяцель, -я, мн. -і, -яў, м.
Чалавек, які варожа адносіцца да каго-, чаго-н.
Нажыць сабе непрыяцеля.
|| ж. не́прыяцелька, -і, ДМ -льцы, мн. -і, -лек.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
нязме́рны, -ая, -ае.
1. Вельмі вялікі, які не паддаецца вымярэнню; неабдымны.
Нязмерная прастора.
2. перан. Незвычайна глыбокі, моцны (пра пачуцці).
Нязмернае гора.
|| наз. нязме́рнасць, -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
няспра́ўны, -ая, -ае.
1. Які мае пашкоджанні; сапсаваны.
Н. матор.
2. Неакуратны, нядобрасумленны ў выкананні сваіх абавязкаў, даручэнняў і пад.
Н. плацельшчык.
|| наз. няспра́ўнасць, -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
нясто́мны, -ая, -ае.
1. Які не ведае стомы; настойлівы, упарты.
Н. працаўнік.
Н. у пошуках ісціны.
2. Неаслабны, пастаянны.
Н. гоман птушак.
|| наз. нясто́мнасць, -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)