ба́льны 1, ‑ая, ‑ае.
Які мае дачыненне да балю. Бальныя танцы. Бальнае плацце.
ба́льны 2, ‑ая, ‑ае.
Які мае дачыненне да бала 1. Бальная сістэма ацэнкі ведаў.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
парасімпаты́чны, ‑ая, ‑ае.
Спец. Які разам з сімпатычным аддзелам вегетатыўнай нервовай, сістэмы ўдзельнічае ў рэгуляцыі дзейнасці ўнутраных органаў (пра нервы, нервовыя валокны і пад.). Парасімпатычнал нервовая сістэма.
[Ад грэч. para — побач і сімпатычны.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
ю́рскі, ‑ая, ‑ае.
Спец. Які мае адносіны да юры, уласцівы ёй. Юрскі вапняк. Юрская флора.
•••
Юрскі перыяд (юрская сістэма) — другі (сярэдні) перыяд мезазойскай эры ў гісторыі Зямлі.
[Ад геагр. назвы.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
звеннявы́
1. прил. звеньево́й; звеново́й;
~ва́я сістэ́ма — звеньева́я (звенова́я) систе́ма;
2. в знач. сущ. звеньево́й;
нара́да ~вы́х — совеща́ние звеньевы́х
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ма́рачны в разн. знач. ма́рочный;
~ная сістэ́ма кантро́лю — ма́рочная систе́ма контро́ля;
~нае віно́ — ма́рочное вино́;
~ная сталь — ма́рочная сталь
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
сасло́ўны в разн. знач. сосло́вный;
~ныя інтарэ́сы — сосло́вные интере́сы;
~ная сістэ́ма вы́бараў — сосло́вная систе́ма вы́боров;
○ ~ная мана́рхія — сосло́вная мона́рхия
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
антэ́на, ‑ы, ж.
Праваднік або сістэма праваднікоў, якія служаць для выпраменьвання радыёхваль у час радыёперадачы або для іх улоўлівання ў час прыёму. Антэна перадатчыка. Прыемная антэна. Рамачная антэна.
[Ад лац. antenna — мачта.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
канскры́пцыя, ‑і, ж.
У некаторых еўрапейскіх краінах да ўвядзення ўсеагульнай воінскай павіннасці — сістэма камплектавання арміі на аснове воінскай павіннасці з правам выкупіцца або паставіць на сваё месца другога.
[Ад лац. conscriptio — унясенне ў спісы.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
трохпо́лле, ‑я, н.
Устарэлая сістэма паляводства з падзелам ворнай зямлі на тры палі, кожнае з якіх засявалася спачатку азімымі, затым яравымі, а на трэці год заставалася пад папар.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
нерв, -а, мн. -ы, -аў, м.
1. Адзін са шматлікіх пучкоў валокнаў у выглядзе белых канацікаў, якія ідуць ад галаўнога і спіннога мозга да органаў пачуццяў, мышцаў, залоз і інш. і даюць целу магчымасць рухацца і адчуваць.
Зрокавы н.
2. мн. Уся такая сістэма, якая вызначае дзейнасць арганізма, стан і паводзіны чалавека.
Нервы не вытрымалі.
3. перан. Цэнтр якой-н. дзейнасці, асноўная дзейная сіла чаго-н.
Нёман быў нервам сяла.
◊
Выматаць усе нервы (разм., неадабр.) — змучыць, давесці да знямогі.
Іграць на нервах (разм., неадабр.) — гнявіць, нерваваць каго-н. чым-н.
Трапаць нервы (разм., неадабр.) — хвалявацца, моцна нерваваць каго-н.
|| прым. нерво́вы, -ая, -ае.
Н. цэнтр.
Нервовыя хваробы.
Нервовая сістэма.
Н. цік.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)