Начоўкі ’ночвы’ (Грыг., Гарэц., Бяльк., Сл. ПЗБ, ТС, Янк. 1, Растарг.), рэдка начоўка ’тс’ (маладз., П. С., Сл. ПЗБ), укр. ночо́вки ’тс’, рус. ночёвки, ночёвка ’тс’, польск. niecki ’тс’, чэш. necky ’тс’, дыял. necůvky ’карыта’, в.-луж. mjecki ’тс’, н.-луж. mjacki ’цэбар; дзежка’, палаб. nacťai ’карыта’, славен. nečkȇ ’дзежка’, дыял. nàčkə ’тс’, балг. дыял. нъ́щки ’тс’. Памянш. да прасл. *nьktjy, род. скл. *nьkеjьve, або *nьktva (гл. ночвы), параўн. Брукнер, 360; Шустар-Шэўц, 12, 917; Махэк₂, 393; Бязлай, 2, 218. Меркаванні пра балтыйскае паходжанне бел. начоўка, нечоўка (з літ. nakočià, niekočià ’карыта’ або пад яго ўплывам, гл. Грынавяцкене і інш., Lietuv. kalbot. klausimai, 16, 1975, 183) недастаткова абгрунтаваныя (гл. Лаўчутэ, Балтизмы, 146) у першую чаргу па лінгвагеаграфічных прычынах — формы на ‑а вядомы на рускай тэрыторыі далёка за межамі балтыйскіх уплываў (як у паўднёварускіх, так і ў паўночнарускіх гаворках, гл. СРНГ).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
рог
1. (у животных) рог, род. ро́га м., мн. ро́гі, род. рог;
2. (музыкальный инструмент) рог, род. ро́га м., мн. рагі́, -го́ў;
◊
облома́ть рога́ аблама́ць (пазбіва́ць, збіць) ро́гі;
брать быка́ за рога́ браць быка́ за ро́гі;
рог изоби́лия рог даста́тку;
согну́ть (скрути́ть) (кого-л.) в бара́ний рог сагну́ць (скруці́ць) (каго-небудзь) у барано́ў рог;
наста́вить рога́ (кому) наста́віць ро́гі (каму);
у чёрта на рога́х у чо́рта на рага́х.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
дроб (род. дро́бу, мн. дро́бы) м., мат. дробь ж.;
○ пра́вільны д. — пра́вильная дробь;
няпра́вільны д. — непра́вильная дробь;
про́сты д. — проста́я дробь;
дзесятко́вы д. — десяти́чная дробь;
перыяды́чны д. — периоди́ческая дробь
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
дур (род. ду́ру) м., разг. дурь ж., блажь ж., при́дурь ж.;
◊ вы́кінуць д. з галавы́ — вы́кинуть (вы́бросить) дурь (блажь) из головы́;
вы́біць д. з галавы́ — вы́бить дурь из головы́
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
вако́л
1. нареч. вокру́г, круго́м;
в. гарэ́лі агні́ — вокру́г (круго́м) горе́ли костры́;
2. предлог с род. вокру́г; о́коло;
в. яго́ сабра́лася шмат людзе́й — вокру́г (о́коло) него́ собрало́сь мно́го люде́й
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
млын (род. млына́) м. ме́льница ж., мукомо́льня ж.;
вадзяны́ м. — водяна́я ме́льница;
паравы́ м. — парова́я ме́льница;
◊ ліць ваду́ (на чый) м. — лить во́ду (на чью) ме́льницу;
пусты́ м. — пустоме́ля
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
наўсця́ж
1. нареч., обл. (о запряжке) гусько́м, цу́гом;
2. нареч. вдоль; на всём протяже́нии;
3. предлог с род. вдоль, вдоль по (чему);
н. даро́гі — вдоль доро́ги, вдоль по доро́ге
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
прамі́ж предлог с род., реже с твор., прост. проме́ж, проме́жду;
праве́зці п. двух дубо́ў (двума́ дуба́мі) — провезти́ проме́ж (проме́жду) двух дубо́в (двумя́ дуба́ми);
знахо́дзіцца п. нас — находи́ться проме́ж нас
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
спрыт (род. спры́ту) м.
1. (в движениях) ло́вкость ж., прово́рство ср., увёртливость ж.;
2. (в работе) ло́вкость ж., сноро́вка ж.;
3. изворо́тливость ж., оборо́тистость ж., оборо́тливость ж., проны́рливость ж.
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
борза́я ж., сущ., прил., охот. хорт, род. харта́ м.;
сво́ра борзы́х згра́я харто́ў;
борза́я су́ка су́ка-хорт;
борзо́й щено́к шчаня́-хорт.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)