напа́рыць, ‑ру, ‑рыш, ‑рыць; зак.
1. чаго. Параннем прыгатаваць. Напарыць буракоў. Напарыць цэбар сечкі. □ Хто не ведае, як адбываецца ў нас на Беларусі вяселле? Напякуць усяго, насмажаць, папараць — стол ломіцца. Прокша.
2. каго-што. Разм. Уволю, добра папарыць. Напарыць спіну ў лазні.
3. чаго. Кіпячэннем прыгатаваць нейкую колькасць чаго‑н. Напарыць малака. □ Маці запаліла грубку, напарыла нейкіх траў, і бабуля доўга абмывала настоем цела. Асіпенка.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
папі́ць, ‑п’ю, ‑п’еш, ‑п’е; ‑п’ём, ‑п’яце; пр. папіў, ‑піла, ‑піло; заг. пані; зак., што і чаго.
1. Выпіць, напіцца чаго‑н. Поўдзень. Духата. Адны пасажыры пабеглі пашукаць чаго папіць, другія выйшлі проста размяцца. Ракітны. — Піць хачу, — сказала .. [Зося]. — Можна папіць вады? Хомчанка.
2. Выпіць усё, многае. [Жагула:] — Проша, госцікі, да стала. Папіць гарэлку мы і без мужыка патрапім. Крапіва.
3. і без дап. Піць некаторы час.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
далучы́ць сов.
1. (да каго, чаго) присоедини́ть (к кому, чему); приобщи́ть (к чему); присовокупи́ть (к чему);
д. каро́ву да ста́тка — присоедини́ть коро́ву к ста́ду;
д. дакуме́нты да спра́вы — присоедини́ть (приобщи́ть, присовокупи́ть) докуме́нты к де́лу;
2. (да каго, чаго) причи́слить (к кому, чему);
дарэ́мна вы ~чы́лі яго́ да лі́ку філо́сафаў — напра́сно вы причи́слили его́ к числу́ фило́софов;
3. (да чаго) (познакомить с чем-л., привлечь к участию в чём-л.) приобщи́ть (к чему); вовле́чь (во что);
д. дзяце́й да музы́чнай культу́ры — приобщи́ть дете́й к музыка́льной культу́ре;
д. да размо́вы — вовле́чь в разгово́р
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
кульміна́цыя, -і, ж.
1. Праходжанне свяціла праз нябесны мерыдыян (спец.).
2. Пункт найвышэйшага ўздыму, напружання ў развіцці чаго-н.
К. падзей.
|| прым. кульмінацы́йны, -ая, -ае.
К. момант.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
вяшча́льнік, -а, мн. -і, -аў, м.
1. Асоба, якая ўсенародна апавяшчала што-н. (гіст.).
2. перан., чаго. Той, хто абвяшчае, сцвярджае што-н. (высок.).
В. вызваленчых ідэй.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
гату́нак, -нку, мн. -нкі, -нкаў, м.
Разрад, катэгорыя чаго-н. (першапачаткова тавару) па якасці, расцэнцы і пад.; сорт.
Мука першага гатунку.
|| прым. гатунко́вы, -ая, -ае.
Гатунковае насенне.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
дабялі́ць, -бялю́, -бе́ліш, -бе́ліць; зак.
1. Закончыць пабелку ці бяленне чаго-н.
Д. сцены.
2. Выбеліць што-н. да якога-н. месца.
|| незак. дабе́льваць, -аю, -аеш, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
дакумента́цыя, -і, ж.
1. Абгрунтаванне чаго-н. пры дапамозе дакументаў (у 1 знач.).
Падрабязная д.
2. зб. Дакументы (у 1 знач.).
Тэхнічная д.
|| прым. дакументацы́йны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
дапі́цца, -п’ю́ся, -п’е́шся, -п’е́цца; -п’ёмся, -п’яце́ся, -п’ю́цца; зак., да чаго (разм.).
Празмерным ужываннем спіртнога нашкодзіць сабе, свайму здароўю.
Д. да белай гарачкі.
|| незак. дапіва́цца, -а́юся, -а́ешся, -а́ецца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
здзе́лка, -і, ДМ -лцы, мн. -і, -лак, ж.
Двухбаковы дагавор аб выкананні чаго-н.
Гандлёвая з.
Зрабіць здзелку.
З. з сумленнем (перан.: учынак супраць уласных перакананняў).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)