папі́ць, ‑п’ю, ‑п’еш, ‑п’е; ‑п’ём, ‑п’яце; пр. папіў, ‑піла, ‑піло; заг. пані; зак., што і чаго.
1. Выпіць, напіцца чаго‑н. Поўдзень. Духата. Адны пасажыры пабеглі пашукаць чаго папіць, другія выйшлі проста размяцца. Ракітны. — Піць хачу, — сказала .. [Зося]. — Можна папіць вады? Хомчанка.
2. Выпіць усё, многае. [Жагула:] — Проша, госцікі, да стала. Папіць гарэлку мы і без мужыка патрапім. Крапіва.
3. і без дап. Піць некаторы час.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
напа́рыць, ‑ру, ‑рыш, ‑рыць; зак.
1. чаго. Параннем прыгатаваць. Напарыць буракоў. Напарыць цэбар сечкі. □ Хто не ведае, як адбываецца ў нас на Беларусі вяселле? Напякуць усяго, насмажаць, папараць — стол ломіцца. Прокша.
2. каго-што. Разм. Уволю, добра папарыць. Напарыць спіну ў лазні.
3. чаго. Кіпячэннем прыгатаваць нейкую колькасць чаго‑н. Напарыць малака. □ Маці запаліла грубку, напарыла нейкіх траў, і бабуля доўга абмывала настоем цела. Асіпенка.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
далучы́ць сов.
1. (да каго, чаго) присоедини́ть (к кому, чему); приобщи́ть (к чему); присовокупи́ть (к чему);
д. каро́ву да ста́тка — присоедини́ть коро́ву к ста́ду;
д. дакуме́нты да спра́вы — присоедини́ть (приобщи́ть, присовокупи́ть) докуме́нты к де́лу;
2. (да каго, чаго) причи́слить (к кому, чему);
дарэ́мна вы ~чы́лі яго́ да лі́ку філо́сафаў — напра́сно вы причи́слили его́ к числу́ фило́софов;
3. (да чаго) (познакомить с чем-л., привлечь к участию в чём-л.) приобщи́ть (к чему); вовле́чь (во что);
д. дзяце́й да музы́чнай культу́ры — приобщи́ть дете́й к музыка́льной культу́ре;
д. да размо́вы — вовле́чь в разгово́р
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
дыскрэдытава́ць, -ту́ю, -ту́еш, -ту́е; -ту́й; -тава́ны; зак. і незак., каго (што).
Падарваць (падрываць) давер’е да каго-, чаго-н., прынізіць (прыніжаць) чый-н. аўтарытэт.
|| наз. дыскрэдыта́цыя, -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
жу́дасны, -ая, -ае.
1. Поўны пачуцця страху, чаго-н. непрыемнага, жахлівага.
Ж. сон.
Жудасныя думкі.
2. перан. Надзвычай вялікі, вельмі моцны.
Жудасная эксплуатацыя.
|| наз. жу́даснасць, -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
загаро́да, -ы, ДМ -дзе, мн. -ы, -ро́д, ж.
1. Штучная перашкода для руху каго-, чаго-н.
Мінныя загароды.
Драцяная з.
2. Агароджа, загарадзь.
Заехаць за загароду.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
зажы́ць², -ыву́, -ыве́ш, -ыве́; -ывём, -ывяце́, -ыву́ць; -ы́ў, -ыла́, -ло́; зак.
1. Пачаць жыць (пэўным чынам).
З. па-новаму.
2. чаго. Узяць панюшку табакі (разм.).
З. табакі.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
кульміна́цыя, -і, ж.
1. Праходжанне свяціла праз нябесны мерыдыян (спец.).
2. Пункт найвышэйшага ўздыму, напружання ў развіцці чаго-н.
К. падзей.
|| прым. кульмінацы́йны, -ая, -ае.
К. момант.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
здзе́лка, -і, ДМ -лцы, мн. -і, -лак, ж.
Двухбаковы дагавор аб выкананні чаго-н.
Гандлёвая з.
Зрабіць здзелку.
З. з сумленнем (перан.: учынак супраць уласных перакананняў).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
змясці́цца, змяшчу́ся, зме́сцішся, зме́сціцца; зак.
Знайсці сабе дастаткова месца; умясціцца ўсярэдзіне чаго-н.
Тут столькі людзей не змесціцца.
Рэчы змясціліся ў сакваяж.
|| незак. змяшча́цца, -а́юся, -а́ешся, -а́ецца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)