подчиня́ться
1. (покоряться) пакара́цца, скара́цца;
2. (повиноваться) падпарадко́ўвацца; (быть в непосредственном ведении — по службе, работе — ещё) паднача́львацца; (слушаться) слу́хацца (каго), слу́хаць (каго);
чу́вство подчиня́ется рассу́дку пачуццё падпарадко́ўваецца ро́зуму;
э́то учрежде́ние подчиня́ется на́шему министе́рству гэ́та ўстано́ва паднача́льваецца (падпарадко́ўваецца) на́шаму міністэ́рству;
подчиня́ться прика́зу падпарадко́ўвацца зага́ду, слу́хацца зага́ду;
3. грам. падпарадко́ўвацца;
одному́ гла́вному предложе́нию мо́гут подчиня́ться не́сколько прида́точных аднаму́ гало́ўнаму ска́зу мо́гуць падпарадко́ўвацца не́калькі дада́ных;
4. страд. скара́цца; падпарадко́ўвацца; паднача́львацца; см. подчиня́ть.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
поко́иться несов.
1. (пребывать в покое) знахо́дзіцца, быць у спако́і; (отдыхать) адпачыва́ць;
2. (быть похороненным) спачыва́ць, быць пахава́ным;
здесь поко́ится мой оте́ц тут спачыва́е (пахава́ны) мой ба́цька;
3. (лежать, опираться на основание) абапіра́цца, апіра́цца (на што); (лежать) ляжа́ць (на чым); (стоять) стая́ць (на чым);
мост поко́ится на а́рках мост абапіра́ецца на а́ркі;
4. перен. (основываться) грунтава́цца;
э́тот вы́вод поко́ится на глубо́ком изуче́нии предме́та гэ́тая высно́ва грунту́ецца на глыбо́кім вывучэ́нні прадме́та.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
положи́ться (понадеяться) паспадзява́цца (на каго, на што); (доверить) даве́рыць (каму, чаму); (довериться) даве́рыцца (каму, чаму), зда́цца (на каго, на што); (быть уверенным) быць упэ́ўненым (у кім, у чым);
я напра́сно положи́лся на него́ я дарэ́мна паспадзява́ўся на яго́;
я целико́м положи́лся на него́ я ца́лкам даве́рыўся яму́;
на его́ слова́ нельзя́ положи́ться яго́ сло́вам не́льга давяра́ць;
положи́тесь на меня́ даве́рцеся мне;
на меня́ мо́жете положи́ться ва мне мо́жаце быць упэ́ўнены.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
тре́боваться
1. (быть нужным, необходимым) быць патрэ́бным, патрабава́цца;
заво́ду тре́буются рабо́чие заво́ду патрэ́бны (патрабу́юцца) рабо́чыя;
для э́того де́ла тре́бовались больши́е зна́ния для гэ́тай спра́вы патрэ́бны былі́ (патрабава́ліся) вялі́кія ве́ды;
2. безл. (необходимо, нужно) трэ́ба, патрэ́бна;
что и тре́бовалось доказа́ть што і трэ́ба было́ даказа́ць (даве́сці);
на э́то тре́буется мно́го вре́мени на гэ́та трэ́ба (патрэ́бна) шмат ча́су; см. потре́боваться;
3. страд. патрабава́цца; вымага́цца; выкліка́цца; зва́цца; клі́кацца; см. тре́бовать 1, 3.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
цвет м.
1. (окраска) ко́лер, -ру м.;
кра́сный цвет чырво́ны ко́лер;
хоро́ший цвет лица́ до́бры ко́лер тва́ру;
2. (цветок) обл. кве́тка, -кі ж.;
3. (цветки) собир. цвет, род. цве́ту м., мн. нет;
ли́повый цвет лі́павы цвет;
быть в цвету́ цвісці́;
4. перен. (отборочная, лучшая часть) цвет, род. цве́ту м.; краса́, -сы́ ж.;
цвет нау́ки цвет (краса́) наву́кі;
5. перен. (расцвет) ро́сквіт, -ту м.;
во цве́те лет у ро́сквіце гадо́ў;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
пры предлог с предл.
1. в разн. знач. при;
стая́ць п. ўвахо́дзе — стоя́ть при вхо́де;
п. до́ме быў сад — при до́ме был сад;
заста́цца п. сваёй ду́мцы — оста́ться при своём мне́нии;
быць п. сме́рці — быть при́ смерти;
шпіта́ль п. дыві́зіі — го́спиталь при диви́зии;
трыма́ць дакуме́нты п. сабе́ — держа́ть докуме́нты при себе́;
быць п. збро́і — быть при ору́жии;
сказа́ць п. вы́падку — сказа́ть при слу́чае;
п. ўсіх пыта́цца нязру́чна — при всех спра́шивать нело́вко;
п. святле́ ме́сяца — при све́те луны́;
п. цары́ — при царе́;
п. ўдзе́ле партыза́н — при уча́стии партиза́н;
2. (в знач. «вместе», «рядом», «возле») у (кого, чего); при;
ха́та п. рацэ́ — изба́ у реки́ (при реке́);
жыць п. бацька́х — жить у роди́телей (при роди́телях);
сядзе́ць п. акне́ — сиде́ть у окна́;
стая́ць п. станку́ — стоя́ть у станка́;
◊ дзень п. дні — и́зо дня в день;
адзі́н п. адны́м — вплотну́ю, о́чень бли́зко (оди́н на одно́м);
ні п. чым — ни при чём;
не мець капе́йкі п. душы́ — не име́ть ни копе́йки за душо́й
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
бе́раг м.
1. в разн. знач. бе́рег;
б. ракі́ — бе́рег реки́;
марако́ў адпусці́лі на б. — моряко́в отпусти́ли на бе́рег;
вы́йсці з ~го́ў — вы́йти из берего́в;
2. (сосуда) край;
ро́ўна з ~га́мі — до краёв;
3. (ткани) край, кро́мка ж.; кайма́ ж.;
ху́стка з чырво́нымі ~га́мі — плато́к с кра́сной каймо́й;
◊ апыну́цца (быць) на ро́зных берага́х — очути́ться (быть) на ра́зных берега́х;
мало́чныя рэ́кі з кісе́льнымі ~га́мі — моло́чные ре́ки с кисе́льными берега́ми;
прыста́ць (прыбі́цца) да ~га — приста́ть (приби́ться) к бе́регу
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
лічы́цца несов.
1. счита́ться;
з ім трэ́ба л. — с ним на́до счита́ться;
ён лі́чыцца ле́пшым брыгадзі́рам — он счита́ется лу́чшим бригади́ром;
2. (находиться на учёте) чи́слиться, зна́читься;
л. ў спі́ску — чи́слиться (зна́читься) в спи́ске;
3. (быть известным в качестве кого-л.) слыть; счита́ться, принима́ться;
ён лі́чыцца ў нас музыка́нтам (за музыка́нта) — он слывёт у нас музыка́нтом;
4. (выражаться в каком-л. количестве, числе) исчисля́ться;
дахо́ды лі́чацца ў мільёнах рублёў — дохо́ды исчисля́ются в миллио́нах рубле́й;
5. страд. счита́ться
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
му́ха ж. му́ха;
○ ге́сенская м. — ге́ссенская му́ха;
м. цэцэ́ — му́ха цеце́;
◊ з му́хамі — с но́ровом;
му́хі не пакры́ўдзіць — му́хи не оби́дит;
быць — пад му́хай быть под му́хой;
му́хі до́хнуць — му́хи до́хнут;
мруць як му́хі — мрут как му́хи;
чува́ць, як м. праляці́ць — слы́шно, как му́ха пролети́т;
лічы́ць мух — счита́ть мух;
яка́я му́ха ўкусі́ла — (каго) кака́я му́ха укуси́ла (кого);
рабі́ць з му́хі слана́ — погов. де́лать из му́хи слона́;
(бы́ццам, нібы́) му́ху праглыну́ў — (то́чно) му́ху проглоти́л;
як со́нная м. — как со́нная му́ха
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
утрыма́нне I ср., в разн. знач. удержа́ние;
у. пада́ткаў — удержа́ние нало́гов;
паме́р ~ння — разме́р удержа́ния
утрыма́нне II ср.
1. (действие) содержа́ние; см. утры́мліваць II;
2. содержа́ние, иждиве́ние, попече́ние;
мець на ўтрыма́нні — име́ть на содержа́нии (иждиве́нии, попече́нии);
быць на ўтрыма́нні — быть на содержа́нии (иждиве́нии, попече́нии);
браць на сваё ўтрыма́нне — брать на своё содержа́ние (иждиве́ние, попече́ние);
3. спец. (наличие какого-л. вещества) содержа́ние;
у. зо́лата ў паро́дзе — содержа́ние зо́лота в поро́де;
у. ві́льгаці ў атмасфе́ры — содержа́ние вла́ги в атмосфе́ре
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)