прапедэ́ўтыка, ‑і, ДМ ‑тыцы, ж.
Кніжн. Уводны, папярэдні курс ведаў аб чым‑н., які ўяўляе сабой сціслы, элементарны змест гэтых ведаў.
[Грэч. propaideutikē.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
арыенціро́вачны, ‑ая, ‑ае.
1. Які служыць, прызначаны для арыенціроўкі. Арыенціровачны пункт, палёт.
2. Патрэбны або дастатковы для арыенціроўкі, прыблізны, папярэдні. Арыенціровачныя даныя. Арыенціровачная глыбіня. Арыенціровачны тэрмін, каштарыс.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
наме́тка, ‑і, ДМ ‑тцы; Р мн. ‑так; ж.
Тое, што папярэдне намечана, папярэдні план. Блізкая страляніна ўзрушыла ўсіх, зблытала ўсе планы, усе наметкі на бліжэйшую дарогу. Лынькоў.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
прае́кт, -а, М -кце, мн. -ы, -аў, м.
1. Распрацаваны план стварэння, пабудовы чаго-н.
П. гідратурбіны.
Дыпломны п. (у тэхнічнай вышэйшай навучальнай установе).
2. Папярэдні тэкст якога-н. дакумента.
П. рэзалюцыі.
3. План, задума.
Строіць п. асушэння балот.
|| прым. прае́ктны, -ая, -ае (да 1 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
ды́ктар, ‑а, м.
Супрацоўнік радыё або тэлебачання, які чытае тэкст перад мікрафонам. Дыктар чытаў палымяна, выразна вымаўляючы кожнае слова. Дудо. Спакойны знаёмы голас дыктара перадаваў важнейшыя падзеі за папярэдні дзень. Паслядовіч.
[Ад лац. dictor — той, хто гаворыць.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
маке́т, ‑а, М ‑кеце, м.
Узор, схема чаго‑н., звычайна ў паменшаным выглядзе; мадэль. У кутку на тумбачцы пабліскваў макет рэактыўнага рухавіка. Алешка. // У паліграфіі — папярэдні ўзор, пробны экземпляр кнігі, газеты і пад. Макет святочнага нумара газеты.
[Фр. maquette ад іт. macchietta— накід.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
падрыхто́ўчы, ‑ая, ‑ае.
1. Які з’яўляецца падрыхтоўкай да чаго‑н., папярэдні. Добрая палова поспехаў атрада грунтавалася на.. непрыкметнай падрыхтоўчай рабоце [сувязных]. Брыль.
2. Які служыць для папярэдняга навучання, падрыхтоўкі. Падрыхтоўчая група дзіцячага сада. Падрыхтоўчыя курсы пры інстытуце. □ Вучні падрыхтоўчага класа займаліся без продыху: па 6–8 урокаў. С. Александровіч.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
за́піс, -су м., в разн. знач. за́пись ж.;
з. гаво́рак — за́пись го́воров;
папярэ́дні з. — предвари́тельная за́пись;
сшы́так з ~самі — тетра́дь с за́писями;
даро́ўны з. — уст. да́рственная за́пись
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
прае́кт, ‑а, М ‑кце, м.
1. Распрацаваны план стварэння, пабудовы чаго‑н. На трэцім курсе універсітэта я зрабіў праект электрастанцыі на рэчцы ў Сіняй даліне. Хомчанка. Юрка ведаў, што праект дэталёвай забудовы вуліцы рабіў.. [бацька]. Карпаў.
2. Папярэдні тэкст якога‑н. дакумента. Праект дагавора. Праект канстытуцыі.
3. План, задума. Каля гнілога балота пастануць часамі дзядзькі, глядзяць, мяркуюць, праекты строяць. Колас.
[Ад лац. projectus — кінуты наперад.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
предше́ствующий
1. прич. які́ (што) папярэ́днічае; які́ (што) ёсць (перад чым); які́ (што) адбыва́ецца (перад чым); які́ (што) здара́ецца (перад чым); см. предше́ствовать;
2. прил. папярэ́дні.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)