Ле́зці ’ўзбірацца, залазіць, караскацца’, ’апускацца ўніз’, ’забірацца куды-небудзь, улазіць у што-небудзь’, ’пранікаць крадучыся’, ’змяшчацца’, ’выбівацца наверх’,
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Ле́зці ’ўзбірацца, залазіць, караскацца’, ’апускацца ўніз’, ’забірацца куды-небудзь, улазіць у што-небудзь’, ’пранікаць крадучыся’, ’змяшчацца’, ’выбівацца наверх’,
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
карма́н
◊
наби́ть карма́н напха́ць кішэ́нь;
держи́ карма́н ши́ре падстаўля́й кішэ́нь;
не
э́то ему́ не по карма́ну гэ́та яму́ не па кішэ́ні;
бить по карма́ну біць па кішэ́ні;
то́лстый карма́н то́ўстая кішэ́нь;
то́щий (пусто́й) карма́н паро́жняя (бе́дная) кішэ́нь;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
пятля́
○ мёртвая п. —
◊ хоць у ~лю́ лезь — хоть в пе́тлю лезь;
шука́ць ~лі́ на шы́ю —
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
ску́ра
○ гусі́ная с. — гуси́ная ко́жа;
◊ с. ды ко́сці — ко́жа да ко́сти;
спусці́ць ~ру — спусти́ть шку́ру;
са ~ры ле́зці (вылу́звацца) — из ко́жи (вон)
маро́з па ~ры прабе́г — моро́з по ко́же пробежа́л;
мура́шкі па ~ры бе́гаюць — мура́шки по ко́же бе́гают;
залі́ць са́ла за ~ру — (каму) навреди́ть, насоли́ть (кому);
злупі́ць ~ру — содра́ть шку́ру
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
шы́я
◊ на сваю́ шы́ю — на свою́ ше́ю;
кі́дацца (ве́шацца) на шы́ю — броса́ться (ве́шаться) на ше́ю;
вісе́ць на шы́і — висе́ть на ше́е;
скруці́ць (злама́ць) сабе́ шы́ю — слома́ть себе́ ше́ю;
хаму́т на шы́ю — хому́т на ше́ю;
як ка́мень на шы́і — как ка́мень на ше́е;
шука́ць пятлі́ на шы́ю —
гнуць шы́ю (спі́ну) — (перад кім) гнуть ше́ю (спи́ну) (перед кем)
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
лама́цца
1.
2. (от тяжести, давления, напора) ломи́ться;
3.
4.
◊ л. ў адчы́неныя дзве́ры — ломи́ться в откры́тую дверь
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
стена́
капита́льная стена́ капіта́льная сцяна́;
городска́я стена́ гарадска́я сцяна́;
переле́зть че́рез сте́ну перале́зці це́раз сцяну́;
стена́ рва сцяна́ ро́ва;
ме́жду ни́ми вы́росла стена́
дви́гаться стено́й ру́хацца сцяно́й;
стена́ ржи сцяна́ жы́та;
◊
в стена́х у сце́нах;
в четырёх стена́х між чатыро́х сцен;
как за ка́менной стено́й як за му́рам;
как об сте́ну горо́х як у сцяну́ гаро́хам;
на́ стену
прижа́ть (припере́ть) к стене́ прыпе́рці да сцяны́;
встать (стать) стено́й стаць сцяно́й.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
кіда́цца
1. (бросать друг в друга) броса́ться, кида́ться;
2. броса́ться, устремля́ться;
3.
4. (нападать) броса́ться, кида́ться;
5. (прыгать, устремляться вниз) кида́ться, броса́ться;
6. (в сторону) броса́ться, шара́хаться;
2-6
7. (не дорожить кем-, чем-л.) броса́ться;
8. (кое-как жить) мы́каться; го́ре мы́кать;
◊ асо́ю ў во́чы к. —
к. ў но́гі — па́дать (припада́ть) к нога́м;
к. на шы́ю — (каму) броса́ться на ше́ю (кому);
к. сло́вамі — броса́ться слова́ми
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
шука́ць
◊ шука́й ве́тру ў по́лі — ищи́, свищи́; ищи́ ве́тра в по́ле;
ш. лёгкага хле́ба — иска́ть лёгкого хле́ба;
ду́рняў ш. — дурако́в иска́ть;
ш. пятлі́ на шы́ю —
це́раз хлеб ды хле́ба ш. —
шука́й до́лі ў чы́стым по́лі —
ад дабра́ дабра́ не шука́юць —
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
рваць I
1.
2. (изнашивать до дыр) рвать, трепа́ть;
3. (производить взрыв чего-л.) рвать, взрыва́ть;
4. (лён, коноплю) тереби́ть;
5. (прекращать отношения) рвать; порыва́ть;
6. (раздирая на части, умерщвлять) рвать; разрыва́ть; терза́ть;
7. (о нарыве) рвать, нарыва́ть;
8. (незаконно или недобросовестно получать, приобретать) рвать, урыва́ть;
9. (резким движением разделять на части) рвать, разрыва́ть;
10.
11. (резко устремляться) рвать;
◊ р. на сабе́ валасы́ — рвать на себе́ во́лосы;
вантро́бы р. — надрыва́ться; из ко́жи (вон)
р. жы́лы — надрыва́ться;
р. на ча́сткі (на кускі́) — рвать на ча́сти
рваць II
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)