аблягчы́ць, -лягчу́, -ле́гчыш, -ле́гчыць; -лягчы́ў, -чы́ла; -ле́гчаны; зак.
1. каго-што. Зрабіць лягчэйшым, вызваліць ад лішняга грузу.
А. лодку.
2. што. Спрасціць, зрабіць прасцей і лягчэй.
А. канструкцыю самалёта.
3. што. Зрабіць менш цяжкім.
А. працу.
А. сваё становішча.
4. каго-што. Супакоіць, утаймаваць пакуты.
А. боль.
|| незак. аблягча́ць, -а́ю, -а́еш, -а́е.
|| наз. аблягчэ́нне, -я, н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
вы́гладзіць, -джу, -дзіш, -дзіць; -джаны; зак.
1. што. Зрабіць роўным, гладкім.
В. дарогу.
2. што. Адпрасаваць, расправіць складкі.
В. кашулю прасам.
3. каго (што). Адкарміць, зрабіць сытым (разм.).
В. кабанчыка.
|| незак. выгла́джваць, -аю, -аеш, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
дане́сці², -нясу́, -нясе́ш, -нясе́; зак.
1. Зрабіць службовае данясенне аб чым-н.
Разведка данесла камандаванню пра набліжэнне праціўніка.
2. на каго (што). Зрабіць данос; тайна паведаміць.
Нядобразычліўцы данеслі на яго.
|| незак. дано́сіць, -но́шу, -но́сіш, -но́сіць.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
умудры́цца, -ру́ся, -ры́шся, -ры́цца; -ры́мся, -рыце́ся, -ра́цца; зак.
Ухітрыцца зрабіць што-н., а таксама (іран.) ухітрыцца зрабіць што-н. такое, чаго лёгка можна пазбегнуць.
Як ты ўмудрыўся на столькі спазніцца?
|| незак. умудра́цца, -а́юся, -а́ешся, -а́ецца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
знеасо́біць
‘пазбавіць каго-небудзь індывідуальных рыс, зрабіць падобным да іншых; паставіць каго-небудзь ва ўмовы, у якіх ніхто асабіста не адказвае за даручаную справу’
дзеяслоў, пераходны, закончанае трыванне, незваротны, 2-е спражэнне
| Будучы час |
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
знеасо́блю |
знеасо́бім |
| 2-я ас. |
знеасо́біш |
знеасо́біце |
| 3-я ас. |
знеасо́біць |
знеасо́бяць |
| Прошлы час |
| м. |
знеасо́біў |
знеасо́білі |
| ж. |
знеасо́біла |
| н. |
знеасо́біла |
| Загадны лад |
| 2-я ас. |
знеасо́б |
знеасо́бце |
| Дзеепрыслоўе |
| прош. час |
знеасо́біўшы |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
нашчэ́ліць
‘накалоць чаго-небудзь, зрабіць шчыліну ў чым-небудзь (нашчэліць дошак); выглядзець каго-небудзь (нашчэліць нявесту); накіраваць позірк на што-небудзь (нашчэліць вочы)’
дзеяслоў, пераходны, закончанае трыванне, незваротны, 2-е спражэнне
| Будучы час |
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
нашчэ́лю |
нашчэ́лім |
| 2-я ас. |
нашчэ́ліш |
нашчэ́ліце |
| 3-я ас. |
нашчэ́ліць |
нашчэ́ляць |
| Прошлы час |
| м. |
нашчэ́ліў |
нашчэ́лілі |
| ж. |
нашчэ́ліла |
| н. |
нашчэ́ліла |
| Загадны лад |
| 2-я ас. |
нашчэ́ль |
нашчэ́льце |
| Дзеепрыслоўе |
| прош. час |
нашчэ́ліўшы |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
предприня́ть сов.
1. (начать) пача́ць, распача́ць; (взяться за что-л.) узя́цца (за што); (организовать) арганізава́ць;
2. (сделать) зрабі́ць;
что мне предприня́ть? што мне зрабі́ць?
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
спро́ба, -ы, мн. -ы, спроб, ж.
1. Намаганне зрабіць што-н. пры адсутнасці упэўненасці ў дасягненні поспеху.
Зрабіць спробу пераканаць апанента.
Няўдалая с.
2. Праверка, выпрабаванне дзейнасці чаго-н.
С. адрамантаваць радыёпрыёмнік.
|| прым. спро́бны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
стэрылізава́ць, -зу́ю, -зу́еш, -зу́е; -зу́й; -зава́ны; зак. і незак.
1. што. Зрабіць (рабіць) стэрыльным, абеззаразіць (-ражваць).
2. каго-што. Зрабіць (рабіць) няздольным даваць патомства шляхам асобай аперацыі (спец.).
|| наз. стэрыліза́цыя, -і, ж.
|| прым. стэрылізацы́йны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
адштабнава́ць, -ну́ю, -ну́еш, -ну́е; -ну́й; -нава́ны; зак., што.
Прашыць строчкай; зрабіць шво.
А. каўнер.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)