ду́мацца несов., безл.
1. (представляться) ду́маться; каза́ться;
мне ду́маецца, што паго́да яшчэ́ пастаі́ць — мне ду́мается (ка́жется), что пого́да ещё постои́т;
2. (о процессе мышления) ду́маться;
на во́льным паве́тры лягчэ́й ды́хаецца і ду́маецца — на све́жем во́здухе ле́гче ды́шится и ду́мается
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
каза́ць, кажу́, ка́жаш, ка́жа; кажы́; незак.
1. што, без дап. і са злуч. «што». Выказваць у вуснай форме думкі, меркаванні; гаварыць.
К. праўду.
Ён кажа, што гэта няпраўда.
2. Абавязваць, загадваць.
Так кажа мой абавязак.
Так кажа мне маё сумленне.
3. безас. (у форме 3 ас. мн.). Ходзяць чуткі, гавораць.
Кажуць, што зіма будзе марозная.
|| наз. каза́нне, -я, н. (да 1 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
пасля́.
1. прысл. Праз некаторы час, потым.
Гэта можна зрабіць п.
2. прыназ. з Р. Па заканчэнні, здзяйсненні чаго-н., адыходзе каго-н.
Сустрэнемся п. работы.
П.
Новага года.
Як мне не крыўдзіцца на яго п. такіх слоў.
Спадчына п. бацькоў.
◊
Пасля таго як (злуч. падпарадкавальны) — ужыв. ў даданых сказах часу.
Пасля таго як дзеці пад’елі, выхавальніцы павялі іх у батанічны сад.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
дамя́ць, ‑мну, ‑мнеш, ‑мне; ‑мнём, ‑мняце; зак., што.
Закончыць мяць; змяць поўнасцю, да канца. Дамяць лён.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
няве́тлівасць, ‑і, ж.
Уласцівасць няветлівага; непрыветлівасць. [Васіль Іванавіч:] — Вы прабачце ўжо мне маю рэзкасць ці, хутчэй, няветлівасць. Лынькоў.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
про́сто нареч., част. про́ста;
зада́ча реша́ется про́сто зада́ча раша́ецца про́ста;
мне про́сто не удало́сь прие́хать мне про́ста не ўдало́ся прые́хаць;
про́сто-на́просто про́ста, про́ста-такі, ве́льмі про́ста;
про́сто так про́ста так;
а ла́рчик про́сто открыва́лся а разга́дка была́ про́стая.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
чего́II
1. нареч., разг. чаго́; (почему) чаму́; (для чего) наво́шта, нашто́;
чего́ ты так до́лго е́здил чаго́ (чаму́) ты так до́ўга е́здзіў;
чего́ мне говори́ть непра́вду? наво́шта (нашто́) мне гавары́ць няпра́ўду?;
2. межд., прост. чаго́ там; чаго́ ле́пшага.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Мя́чыць ’мяць’ (рэч.), ’есці’ (гом., Мат. Гом.). Другаснае ад ⁺мячкаць: параўн. укр. мʼяцкати, мʼядзгати, рус. мячкать ’мяць’, чэш. mačkati, мар. mʼackať, славен. mečkati ’ціснуць, камячыць, марудна працаваць’, макед. мачка ’мне’, ’мажа, пэцкае’, балг. мачкам ’мну’, ст.-слав. омачити ’змякчыць’. Прасл. męčьkati < męk- ’мяккі’ (Бернекер, 2, 2; Фасмер, 3, 32; Махэк₂, 347, які гаворыць аб супадзенні асноў magati і męčьkati у чэш. mačkati).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
нашто́ нареч. (для чего) заче́м; (к чему — ещё) чего́; (для чего — ещё) куда́;
н. мне гавары́ць няпра́ўду? — заче́м (чего́) мне говори́ть непра́вду?;
н. яму́ ўсё гэ́та патрэ́бна? — заче́м ему́ всё э́то ну́жно?;
н. табе́ сто́лькі папе́ры? — заче́м (куда́) тебе́ сто́лько бума́ги?
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)
няшча́сце ср.
1. несча́стье;
зда́рылася вялі́кае н. — случи́лось большо́е несча́стье;
н. мне з табо́й! — несча́стье мне с тобо́й!;
2. неуда́ча ж.;
вось н.! — вот неуда́ча!;
◊ на н. — к несча́стью, на несча́стье, на (ту) беду́;
тава́рыш па ~сці — това́рищ по несча́стью
Беларуска-рускі слоўнік, 4-е выданне (2012, актуальны правапіс)