угра-фі́нскі
прыметнік, адносны
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
угра-фі́нскі |
угра-фі́нская |
угра-фі́нскае |
угра-фі́нскія |
| Р. |
угра-фі́нскага |
угра-фі́нскай
угра-фі́нскае |
угра-фі́нскага |
угра-фі́нскіх |
| Д. |
угра-фі́нскаму |
угра-фі́нскай |
угра-фі́нскаму |
угра-фі́нскім |
| В. |
угра-фі́нскі
угра-фі́нскага |
угра-фі́нскую |
угра-фі́нскае |
угра-фі́нскія |
| Т. |
угра-фі́нскім |
угра-фі́нскай
угра-фі́нскаю |
угра-фі́нскім |
угра-фі́нскімі |
| М. |
угра-фі́нскім |
угра-фі́нскай |
угра-фі́нскім |
угра-фі́нскіх |
Іншыя варыянты:
у́гра-фі́нскі.
Крыніцы:
sbm2012,
tsblm1996,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
апара́т, ‑а і ‑у, М ‑раце, м.
1. ‑а. Спецыяльны прыбор для выканання якой‑н. работы. Тэлефонны апарат. Даільны апарат. Фатаграфічны апарат. Тарпедны апарат.
2. ‑у. Сукупнасць органаў, якія выконваюць пэўную функцыю ў арганізме. Зрокавы апарат. Слыхавы апарат. Апарат кровазвароту.
3. ‑у. Сукупнасць дзяржаўных устаноў, якія абслугоўваюць пэўную галіну кіраўніцтва ці гаспадаркі. // Работнікі гэтых устаноў.
•••
Вестыбулярны апарат — орган у хрыбетных жывёлін і чалавека, які з’яўляецца часткай ўнутранага вуха і служыць для каардынацыі рухаў і захавання раўнавагі.
Дыфузійны апарат — апарат для атрымання шляхам дыфузіі каштоўных рэчываў з раздробненай сыравіны.
Касмічны апарат — спецыяльны апарат, прызначаны для палёту ў касмічнай прасторы.
Крытычны апарат — варыянты і заўвагі ў навуковым выданні літаратурнага ці гістарычнага тэксту.
Навуковы апарат — паказальнікі, каментарыі, бібліяграфія і пад. ў навуковым выданні.
[Ад лац. apparatus — абсталяванне.]
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Закаба́іна ’невялікі заліў’ (полац., З нар. сл.), закаба́ліна ’затока ў рацэ’ (слаўг.), закабе́нь ’месца, выбітае вадой на лузе, якое перашкаджае касьбе’ (Яшкін), закуба́нь ’затока ў рацэ’ (Бяльк.). Словаўтварэнне сустракаецца ў геаграфічнай тэрміналогіі: за‑ + — + ‑іна ці за‑ + — + ‑ень (параўн. западзіна, укр. закосень). Корань прадстаўляе сабой варыянты тэрміна каба́ня ’яма з вадой’ (гл.); ва ўкр. гэты корань прадстаўлены і ў форме кубаня (Юркоўскі, Ukr. hydrogr., 72). Талстой, СГТ, 230–233; Нітшэ, 207; Варбат, Этимология, 1979, 36–37.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
вучэ́бна-кансультацы́йны
прыметнік, адносны
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
вучэ́бна-кансультацы́йны |
вучэ́бна-кансультацы́йная |
вучэ́бна-кансультацы́йнае |
вучэ́бна-кансультацы́йныя |
| Р. |
вучэ́бна-кансультацы́йнага |
вучэ́бна-кансультацы́йнай
вучэ́бна-кансультацы́йнае |
вучэ́бна-кансультацы́йнага |
вучэ́бна-кансультацы́йных |
| Д. |
вучэ́бна-кансультацы́йнаму |
вучэ́бна-кансультацы́йнай |
вучэ́бна-кансультацы́йнаму |
вучэ́бна-кансультацы́йным |
| В. |
вучэ́бна-кансультацы́йны (неадуш.)
вучэ́бна-кансультацы́йнага (адуш.) |
вучэ́бна-кансультацы́йную |
вучэ́бна-кансультацы́йнае |
вучэ́бна-кансультацы́йныя (неадуш.)
вучэ́бна-кансультацы́йных (адуш.) |
| Т. |
вучэ́бна-кансультацы́йным |
вучэ́бна-кансультацы́йнай
вучэ́бна-кансультацы́йнаю |
вучэ́бна-кансультацы́йным |
вучэ́бна-кансультацы́йнымі |
| М. |
вучэ́бна-кансультацы́йным |
вучэ́бна-кансультацы́йнай |
вучэ́бна-кансультацы́йным |
вучэ́бна-кансультацы́йных |
Іншыя варыянты:
вучэ́бна-кансультаты́ўны.
Крыніцы:
krapivabr2012,
piskunou2012,
sbm2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
гу́мава-бі́тумны
прыметнік, адносны
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
гу́мава-бі́тумны |
гу́мава-бі́тумная |
гу́мава-бі́тумнае |
гу́мава-бі́тумныя |
| Р. |
гу́мава-бі́тумнага |
гу́мава-бі́тумнай
гу́мава-бі́тумнае |
гу́мава-бі́тумнага |
гу́мава-бі́тумных |
| Д. |
гу́мава-бі́тумнаму |
гу́мава-бі́тумнай |
гу́мава-бі́тумнаму |
гу́мава-бі́тумным |
| В. |
гу́мава-бі́тумны (неадуш.)
гу́мава-бі́тумнага (адуш.) |
гу́мава-бі́тумную |
гу́мава-бі́тумнае |
гу́мава-бі́тумныя (неадуш.)
гу́мава-бі́тумных (адуш.) |
| Т. |
гу́мава-бі́тумным |
гу́мава-бі́тумнай
гу́мава-бі́тумнаю |
гу́мава-бі́тумным |
гу́мава-бі́тумнымі |
| М. |
гу́мава-бі́тумным |
гу́мава-бі́тумнай |
гу́мава-бі́тумным |
гу́мава-бі́тумных |
Іншыя варыянты:
гу́мава-біту́мны.
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
гу́мава-біту́мны
прыметнік, адносны
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
гу́мава-біту́мны |
гу́мава-біту́мная |
гу́мава-біту́мнае |
гу́мава-біту́мныя |
| Р. |
гу́мава-біту́мнага |
гу́мава-біту́мнай
гу́мава-біту́мнае |
гу́мава-біту́мнага |
гу́мава-біту́мных |
| Д. |
гу́мава-біту́мнаму |
гу́мава-біту́мнай |
гу́мава-біту́мнаму |
гу́мава-біту́мным |
| В. |
гу́мава-біту́мны (неадуш.)
гу́мава-біту́мнага (адуш.) |
гу́мава-біту́мную |
гу́мава-біту́мнае |
гу́мава-біту́мныя (неадуш.)
гу́мава-біту́мных (адуш.) |
| Т. |
гу́мава-біту́мным |
гу́мава-біту́мнай
гу́мава-біту́мнаю |
гу́мава-біту́мным |
гу́мава-біту́мнымі |
| М. |
гу́мава-біту́мным |
гу́мава-біту́мнай |
гу́мава-біту́мным |
гу́мава-біту́мных |
Іншыя варыянты:
гу́мава-бі́тумны.
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
бі́тумна-мінера́льны
прыметнік, адносны
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
бі́тумна-мінера́льны |
бі́тумна-мінера́льная |
бі́тумна-мінера́льнае |
бі́тумна-мінера́льныя |
| Р. |
бі́тумна-мінера́льнага |
бі́тумна-мінера́льнай
бі́тумна-мінера́льнае |
бі́тумна-мінера́льнага |
бі́тумна-мінера́льных |
| Д. |
бі́тумна-мінера́льнаму |
бі́тумна-мінера́льнай |
бі́тумна-мінера́льнаму |
бі́тумна-мінера́льным |
| В. |
бі́тумна-мінера́льны (неадуш.)
бі́тумна-мінера́льнага (адуш.) |
бі́тумна-мінера́льную |
бі́тумна-мінера́льнае |
бі́тумна-мінера́льныя (неадуш.)
бі́тумна-мінера́льных (адуш.) |
| Т. |
бі́тумна-мінера́льным |
бі́тумна-мінера́льнай
бі́тумна-мінера́льнаю |
бі́тумна-мінера́льным |
бі́тумна-мінера́льнымі |
| М. |
бі́тумна-мінера́льным |
бі́тумна-мінера́льнай |
бі́тумна-мінера́льным |
бі́тумна-мінера́льных |
Іншыя варыянты:
біту́мна-мінера́льны.
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
біту́мна-мінера́льны
прыметнік, адносны
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
біту́мна-мінера́льны |
біту́мна-мінера́льная |
біту́мна-мінера́льнае |
біту́мна-мінера́льныя |
| Р. |
біту́мна-мінера́льнага |
біту́мна-мінера́льнай
біту́мна-мінера́льнае |
біту́мна-мінера́льнага |
біту́мна-мінера́льных |
| Д. |
біту́мна-мінера́льнаму |
біту́мна-мінера́льнай |
біту́мна-мінера́льнаму |
біту́мна-мінера́льным |
| В. |
біту́мна-мінера́льны (неадуш.)
біту́мна-мінера́льнага (адуш.) |
біту́мна-мінера́льную |
біту́мна-мінера́льнае |
біту́мна-мінера́льныя (неадуш.)
біту́мна-мінера́льных (адуш.) |
| Т. |
біту́мна-мінера́льным |
біту́мна-мінера́льнай
біту́мна-мінера́льнаю |
біту́мна-мінера́льным |
біту́мна-мінера́льнымі |
| М. |
біту́мна-мінера́льным |
біту́мна-мінера́льнай |
біту́мна-мінера́льным |
біту́мна-мінера́льных |
Іншыя варыянты:
бі́тумна-мінера́льны.
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
бі́тумна-паліме́рны
прыметнік, адносны
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
бі́тумна-паліме́рны |
бі́тумна-паліме́рная |
бі́тумна-паліме́рнае |
бі́тумна-паліме́рныя |
| Р. |
бі́тумна-паліме́рнага |
бі́тумна-паліме́рнай
бі́тумна-паліме́рнае |
бі́тумна-паліме́рнага |
бі́тумна-паліме́рных |
| Д. |
бі́тумна-паліме́рнаму |
бі́тумна-паліме́рнай |
бі́тумна-паліме́рнаму |
бі́тумна-паліме́рным |
| В. |
бі́тумна-паліме́рны (неадуш.)
бі́тумна-паліме́рнага (адуш.) |
бі́тумна-паліме́рную |
бі́тумна-паліме́рнае |
бі́тумна-паліме́рныя (неадуш.)
бі́тумна-паліме́рных (адуш.) |
| Т. |
бі́тумна-паліме́рным |
бі́тумна-паліме́рнай
бі́тумна-паліме́рнаю |
бі́тумна-паліме́рным |
бі́тумна-паліме́рнымі |
| М. |
бі́тумна-паліме́рным |
бі́тумна-паліме́рнай |
бі́тумна-паліме́рным |
бі́тумна-паліме́рных |
Іншыя варыянты:
біту́мна-паліме́рны.
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
біту́мна-паліме́рны
прыметнік, адносны
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
біту́мна-паліме́рны |
біту́мна-паліме́рная |
біту́мна-паліме́рнае |
біту́мна-паліме́рныя |
| Р. |
біту́мна-паліме́рнага |
біту́мна-паліме́рнай
біту́мна-паліме́рнае |
біту́мна-паліме́рнага |
біту́мна-паліме́рных |
| Д. |
біту́мна-паліме́рнаму |
біту́мна-паліме́рнай |
біту́мна-паліме́рнаму |
біту́мна-паліме́рным |
| В. |
біту́мна-паліме́рны (неадуш.)
біту́мна-паліме́рнага (адуш.) |
біту́мна-паліме́рную |
біту́мна-паліме́рнае |
біту́мна-паліме́рныя (неадуш.)
біту́мна-паліме́рных (адуш.) |
| Т. |
біту́мна-паліме́рным |
біту́мна-паліме́рнай
біту́мна-паліме́рнаю |
біту́мна-паліме́рным |
біту́мна-паліме́рнымі |
| М. |
біту́мна-паліме́рным |
біту́мна-паліме́рнай |
біту́мна-паліме́рным |
біту́мна-паліме́рных |
Іншыя варыянты:
бі́тумна-паліме́рны.
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)