ператаксо́ўваць
‘устанаўліваць таксу (кошт) на што-небудзь’
дзеяслоў, пераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне
| Цяперашні час |
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
ператаксо́ўваю |
ператаксо́ўваем |
| 2-я ас. |
ператаксо́ўваеш |
ператаксо́ўваеце |
| 3-я ас. |
ператаксо́ўвае |
ператаксо́ўваюць |
| Прошлы час |
| м. |
ператаксо́ўваў |
ператаксо́ўвалі |
| ж. |
ператаксо́ўвала |
| н. |
ператаксо́ўвала |
| Загадны лад |
| 2-я ас. |
ператаксо́ўвай |
ператаксо́ўвайце |
| Дзеепрыслоўе |
| цяп. час |
ператаксо́ўваючы |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
акцы́з, -у, м.
Ускосны падатак на тавары шырокага спажывання і паслугі, які ўваходзіць у іх кошт і складае частку бюджэту краіны.
|| прым. акцы́зны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
тру́цень, тру́тня, мн. тру́тні, тру́тняў, м.
1. Самец у пчалінай сям’і.
2. перан. Той, хто жыве за кошт чужой працы.
Быць трутнем.
|| прым. тру́тневы, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
жывагло́цтва, ‑а, н.
Разм. Бязлітасны прыгнёт, пажыва за кошт іншых.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
паразіты́зм, -у, м.
1. Суіснаванне двух арганізмаў, пры якім адзін арганізм (паразіт) корміцца за кошт другога.
2. перан. Жыццё з чужой працы, дармаедства.
|| прым. паразіты́чны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
перабо́ліць
‘перабольшыць што-небудзь, зрабіць што-небудзь большым, надбавіць чаго-небудзь (пераболіць боты, пераболіць кошт)’
дзеяслоў, пераходны, закончанае трыванне, незваротны, 2-е спражэнне
| Будучы час |
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
перабо́лю |
перабо́лім |
| 2-я ас. |
перабо́ліш |
перабо́ліце |
| 3-я ас. |
перабо́ліць |
перабо́ляць |
| Прошлы час |
| м. |
перабо́ліў |
перабо́лілі |
| ж. |
перабо́ліла |
| н. |
перабо́ліла |
| Загадны лад |
| 2-я ас. |
перабо́ль |
перабо́льце |
| Дзеепрыслоўе |
| прош. час |
перабо́ліўшы |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
пагрэ́ць, -э́ю, -э́еш, -э́е; -э́ты; зак., каго-што.
Грэць некаторы час.
П. рукі каля печы.
◊
Пагрэць (нагрэць) рукі — нажыцца за чый-н. кошт.
|| звар. пагрэ́цца, -э́юся, -э́ешся, -э́ецца.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
пакупны́, -а́я, -о́е.
1. Які звязаны з магчымасцямі купляць.
Пакупная здольнасць насельніцтва.
2. Такі, як пры куплі (пра цану).
Грошы, заплачаныя за будынак, залічваюцца ў кошт пакупной цаны.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
шахра́й, -я́, мн. -і́, -ёў, м. (разм., пагард.).
Чалавек, які любіць пажывіцца за кошт іншых; жулік.
|| ж. шахра́йка, -і, ДМ -йцы, мн. -і, -ра́ек.
|| прым. шахра́йскі, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
перадаражы́ць
‘выставіць высокі кошт і праз гэта не прадаць што-небудзь і без прамога дапаўнення (у значэнні перадаражыцца)’
дзеяслоў, пераходны/непераходны, закончанае трыванне, незваротны, 2-е спражэнне
| Будучы час |
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
перадаражу́ |
перадаражы́м |
| 2-я ас. |
перадаражы́ш |
перадаражыце́ |
| 3-я ас. |
перадаражы́ць |
перадаража́ць |
| Прошлы час |
| м. |
перадаражы́ў |
перадаражы́лі |
| ж. |
перадаражы́ла |
| н. |
перадаражы́ла |
| Загадны лад |
| 2-я ас. |
перадаражы́ |
перадаражы́це |
| Дзеепрыслоўе |
| прош. час |
перадаражы́ўшы |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)