бязро́дны, -ая, -ае.
1. Які не мае або не ведае родных.
Бязродная сірата.
2. перан. Які страціў або парваў сувязь са сваім народам, сваёй краінай.
Б. эмігрант.
|| наз. бязро́днасць, -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
балю́чы, -ая, -ае.
1. Які выклікае адчуванне фізічнага болю.
Б. ўкол.
2. Пашкоджаны хваробай, раненнем.
Балючая нага.
3. перан. Які прычыняе душэўныя хваляванні; найбольш хвалюючы.
Балючае пытанне.
|| наз. балю́часць, -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
аднакра́тны, -ая, -ае.
Які адбыўся або зроблены адзін раз; аднаразовы.
А. прыём лякарства.
○
Аднакратны дзеяслоў — дзеяслоў, які абазначае дзеянне, што адбылося ў адзін прыём, напр., стукнуць, маргнуць.
|| наз. аднакра́тнасць, -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
станда́ртны, -ая, -ае.
1. гл. стандарт.
2. Які адпавядае стандарту (у 1 знач.).
Стандартныя катэджы.
3. перан. Які з’яўляецца стандартам (у 2 знач.), шаблонны, трафарэтны.
Стандартныя адказы.
|| наз. станда́ртнасць, -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
перакрыжава́ны, -ая, -ае.
1. Які перасякаецца крыж-накрыж.
Перакрыжаваная рыфма (праз радок).
2. перан. Які сыходзіцца з розных бакоў у адно месца.
П. агонь. П. допыт (некалькімі асобамі адразу). Перакрыжаванае апыленне.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
першапачатко́вы, -ая, -ае.
1. Самы першы, які папярэднічае ўсяму астатняму.
П. план падарожжа.
2. Які з’яўляецца пачаткам, першай ступенню чаго-н.
П. перыяд хваробы.
Першапачатковае накапленне капіталу.
|| наз. першапачатко́васць, -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
плённы, -ая, -ае.
1. Які дае плён (у 1 знач.).
Плённая зямля.
2. перан. Які дае добрыя вынікі, прадукцыйны.
Плённая дзейнасць на ніве культуры.
Плённа (прысл.) працаваць.
|| наз. плённасць, -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
правака́тар, -а, мн. -ы, -аў, м.
1. Тайны агент, які дзейнічае шляхам правакацыі (у 1 знач.).
Падсадзіць правакатара.
2. Падбухторшчык, які дзейнічае са здрадніцкай мэтай.
П. вайны.
|| прым. правака́тарскі, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
прадаве́ц, -даўца́, мн. -даўцы́, -даўцо́ў, м.
1. Работнік магазіна, гандлёвага прадпрыемства, які прадае тавар пакупнікам.
П. марожанага.
2. Чалавек, які прадае што-н.
П. кветак.
|| ж. прадаўшчы́ца, -ы, мн. -ы, -чы́ц.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
празры́сты, -ая, -ае.
1. Які прасвечваецца, прапускае праз сябе святло.
Празрыстая вадкасць.
Празрыстая тканіна (вельмі тонкая).
2. перан. Яўны, які лёгка зразумець.
П. намёк.
Празрыста (прысл.) падказаць.
|| наз. празры́стасць, -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)