кры́зіс, -у, мн. -ы, -аў, м.
1. Рэзкі, круты пералом у чым-н., абвастрэнне становішча.
Духоўны к.
Урадавы к.
2. Абумоўлены супярэчнасцямі ў развіцці грамадства разлад эканамічнага жыцця.
Фінансавы к.
У цісках эканамічнага крызісу.
3. Востры недахоп чаго-н., цяжкае становішча.
З грашамі ў яго к.
4. Пераломны момант у ходзе хваробы, які вядзе да паляпшэння або пагаршэння стану.
К. хваробы.
|| прым. кры́зісны, -ая, -ае.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
дура́цкий разг. (глупый) дурны́; (бессмысленный) бязглу́зды;
дура́цкое положе́ние дурно́е стано́вішча;
◊
дура́цкий колпа́к бла́зенскі каўпа́к;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
обостри́ться абвастры́цца;
проце́сс в лёгких обостри́лся працэ́с у лёгкіх абвастры́ўся;
положе́ние обостри́лось стано́вішча абвастры́лася;
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
кры́зісны, ‑ая, ‑ае.
Які мае адносіны да крызісу. Крызісны момант. Крызіснае становішча.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
высокапаста́ўлены, ‑ая, ‑ае.
Які займае высокае грамадскае або службовае становішча. Высокапастаўленая асоба.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
прыкла́дка, ‑і, ДМ ‑дцы, ж.
Спец. Прыманне неабходнага для прыцэльвання становішча.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
про́йгрышны, ‑ая, ‑ае.
Неспрыяльны, які вядзе да пройгрышу. Пройгрышны ход. Пройгрышнае становішча.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
безнадзе́йны, -ая, -ае.
Які не пакідае надзеі на што-н., не дазваляе разлічваць на добры канец або паляпшэнне чаго-н.
Б. хворы.
Безнадзейнае становішча.
|| наз. безнадзе́йнасць, -і, ж.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
бу́дучыня, -і, ж.
1. Стан, становішча чаго-н. у будучым.
Б. раёна.
2. Часы, падзеі, якія прыйдуць на змену цяперашнім.
Шчаслівая б.
3. Будучае пакаленне.
Дзеці — наша б.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
Тупі́к ‘глухі канец вуліцы’, ‘безвыходнае становішча’ (ТСБМ), ‘глухая вулачка’ (Вруб.). З рус. тупи́к ‘тс’, параўн. турок ‘тс’, гл.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)