пяке́льны, -ая, -ае.
1. гл. пекла.
2. перан. Вельмі моцны, а таксама нясцерпны (пра што-н. непрыемнае; разм.).
Пякельная спёка.
П. боль.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
угаво́р, -у, м.
1. гл. угаварыць.
2. Узаемная дамоўленасць пра што-н.
Дзейнічаць па ўгаворы (як дамовіліся). У. даражэй за грошы (прыказка).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
улада́нне, -я, н.
1. гл. уладаць.
2. мн. -і, -яў. Нерухомая маёмасць, зямельны ўчастак (таксама пра дзяржаўныя тэрыторыі).
Вялізныя ўладанні.
Каланіяльныя ўладанні.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
я́лавець, 1 і 2 ас. не ўжыв., -ее; незак.
1. Заставацца ў стане ялаўкі.
2. Ляжаць аблогай, не апрацоўвацца (пра зямлю, глебу).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
пазраза́цца, ‑аецца; зак.
1. Зрэзацца, прытупіцца — пра ўсё, многае. Нажы пазразаліся.
2. перан. Разм. Не вытрымаць экзамена — пра ўсіх, многіх.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
папрадзіра́цца, ‑аецца; ‑аемся, ‑аецеся, ‑аюцца; зак.
Прадрацца пра ўсіх, многіх або пра ўсё, многае. Мяхі папрадзіраліся. Папрадзірацца праз калючы зараснік.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
пара́люш, ‑у, м.
Разм. Параліч. [Арцём:] — Бачыш .. я ўсё пра аднаго чалавека думаю. Пра цуд-чалавека, зусім старога, разбітага паралюшам... Ракітны.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
паўла́зіць, ‑зіць; ‑зім, ‑зіце, ‑зяць; зак.
Улезці — пра ўсіх, многіх або пра ўсё, многае. Лаўлазіць у вагон. Паўлазіць у даўгі.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
членараздзе́льны, ‑ая, ‑ае.
Які выразна, ясна гучыць (пра гукі мовы, пра мову). Вымаўляць членараздзельныя гукі. // Выразны, зразумелы, ясны. Членараздзельны адказ.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
судзі́ць, суджу́, су́дзіш, су́дзіць; су́джаны; незак.
1. аб кім-чым, пра каго-што, па кім-чым і без дап. Рабіць вывад адносна каго-, чаго-н.; меркаваць пра каго-, што-н., думаць, разважаць.
С. аб літаратуры.
С. пра каго-н. па рабоце.
2. каго-што. Разглядаць чыю-н. справу ў судовым парадку, а таксама ў таварыскім судзе.
С. злодзея.
3. каго-што, пра каго-што. Ацэньваць каго-, што-н., ганіць, дакараць у чым-н.
За добрую справу не судзяць.
4. каго-што і без дап. У спартыўных спаборніцтвах: сачыць за выкананнем правіл гульні і вырашаць спрэчныя пытанні.
С. футбольны матч.
5. (таксама зак.), што каму або без дап. Прадвызначаць (-ачыць) (пра што-н. непрадбачанае, што не залежыць ад волі чалавека).
Не судзіў лёс яму больш пажыць і зрабіць.
6. судзі́(це) (звычайна са словамі «сам», «самі»), Ужыв. ў знач.: рашай (це).
Судзі сам, як далей паступіць.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)