хмы́ліцца
дзеяслоў, непераходны, незакончанае трыванне, зваротны, 2-е спражэнне
| Цяперашні час |
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
хмы́люся |
хмы́лімся |
| 2-я ас. |
хмы́лішся |
хмы́ліцеся |
| 3-я ас. |
хмы́ліцца |
хмы́ляцца |
| Прошлы час |
| м. |
хмы́ліўся |
хмы́ліліся |
| ж. |
хмы́лілася |
| н. |
хмы́лілася |
| Дзеепрыслоўе |
| цяп. час |
хмы́лячыся |
Іншыя варыянты:
хмылі́цца.
Крыніцы:
tsblm1996.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
Вараскацца ’пэцкацца’ (Мядзв.). Фасмер (1, 273) услед за Ільінскім (ИОРЯС, 16, 4, 19 і наст.) параўноўвае з рус. дыял. варызгать ’пэцкаць’. Рудніцкі (1, 313) лічыць укр. вараскати ’пераварочваць’ кантамінацыяй укр. вертати і ўкр. тараскати. Варыянты гэтага дзеяслова гл. у артыкуле варакуза.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Пі́рса, пыреи ’апілкі’ (Мат. Гом.; брагін., Шатал.). З тырса ’тс’, параўн. таксама тырса, тырша ’тс’ (Сл. ПЗБ). Балтызм. Параўн. літ. tirščiai ’гушча (у страве, каве)’. Незвычайнае фанетычнае афармленне крыніцы выклікала ў бел. гаворках фанетычныя варыянты: тырса/ кірссі/пірса (ЛА, 1).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
гра́давы
прыметнік, адносны
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
гра́давы |
гра́давая |
гра́давае |
гра́давыя |
| Р. |
гра́давага |
гра́давай гра́давае |
гра́давага |
гра́давых |
| Д. |
гра́даваму |
гра́давай |
гра́даваму |
гра́давым |
| В. |
гра́давы (неадуш.) |
гра́давую |
гра́давае |
гра́давыя (неадуш.) |
| Т. |
гра́давым |
гра́давай гра́даваю |
гра́давым |
гра́давымі |
| М. |
гра́давым |
гра́давай |
гра́давым |
гра́давых |
Іншыя варыянты:
градавы́.
Крыніцы:
sbm2012,
tsblm1996.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
грудабрушны́
прыметнік, адносны
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
грудабрушны́ |
грудабрушна́я |
грудабрушно́е |
грудабрушны́я |
| Р. |
грудабрушно́га |
грудабрушно́й грудабрушно́е |
грудабрушно́га |
грудабрушны́х |
| Д. |
грудабрушно́му |
грудабрушно́й |
грудабрушно́му |
грудабрушны́м |
| В. |
грудабрушны́ (неадуш.) |
грудабрушну́ю |
грудабрушно́е |
грудабрушны́я (неадуш.) |
| Т. |
грудабрушны́м |
грудабрушно́й грудабрушно́ю |
грудабрушны́м |
грудабрушны́мі |
| М. |
грудабрушны́м |
грудабрушно́й |
грудабрушны́м |
грудабрушны́х |
Іншыя варыянты:
грудабру́шны.
Крыніцы:
sbm2012,
tsblm1996.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
гу́бчаты
прыметнік, якасны
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
гу́бчаты |
гу́бчатая |
гу́бчатае |
гу́бчатыя |
| Р. |
гу́бчатага |
гу́бчатай гу́бчатае |
гу́бчатага |
гу́бчатых |
| Д. |
гу́бчатаму |
гу́бчатай |
гу́бчатаму |
гу́бчатым |
| В. |
гу́бчатага гу́бчаты (неадуш.) |
гу́бчатую |
гу́бчатае |
гу́бчатыя (неадуш.) |
| Т. |
гу́бчатым |
гу́бчатай гу́бчатаю |
гу́бчатым |
гу́бчатымі |
| М. |
гу́бчатым |
гу́бчатай |
гу́бчатым |
гу́бчатых |
Іншыя варыянты:
губча́ты.
Крыніцы:
krapivabr2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
дыўрэты́чны
прыметнік, адносны
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
дыўрэты́чны |
дыўрэты́чная |
дыўрэты́чнае |
дыўрэты́чныя |
| Р. |
дыўрэты́чнага |
дыўрэты́чнай дыўрэты́чнае |
дыўрэты́чнага |
дыўрэты́чных |
| Д. |
дыўрэты́чнаму |
дыўрэты́чнай |
дыўрэты́чнаму |
дыўрэты́чным |
| В. |
дыўрэты́чны (неадуш.) |
дыўрэты́чную |
дыўрэты́чнае |
дыўрэты́чныя (неадуш.) |
| Т. |
дыўрэты́чным |
дыўрэты́чнай дыўрэты́чнаю |
дыўрэты́чным |
дыўрэты́чнымі |
| М. |
дыўрэты́чным |
дыўрэты́чнай |
дыўрэты́чным |
дыўрэты́чных |
Іншыя варыянты:
дыурэты́чны.
Крыніцы:
prym2009,
sbm2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
дэпазі́тарны
прыметнік, адносны
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
дэпазі́тарны |
дэпазі́тарная |
дэпазі́тарнае |
дэпазі́тарныя |
| Р. |
дэпазі́тарнага |
дэпазі́тарнай дэпазі́тарнае |
дэпазі́тарнага |
дэпазі́тарных |
| Д. |
дэпазі́тарнаму |
дэпазі́тарнай |
дэпазі́тарнаму |
дэпазі́тарным |
| В. |
дэпазі́тарнага дэпазі́тарны (неадуш.) |
дэпазі́тарную |
дэпазі́тарнае |
дэпазі́тарныя (неадуш.) |
| Т. |
дэпазі́тарным |
дэпазі́тарнай дэпазі́тарнаю |
дэпазі́тарным |
дэпазі́тарнымі |
| М. |
дэпазі́тарным |
дэпазі́тарнай |
дэпазі́тарным |
дэпазі́тарных |
Іншыя варыянты:
дэпазіта́рны.
Крыніцы:
prym2009.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
ё́таваны
прыметнік, адносны
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
ё́таваны |
ё́таваная |
ё́таванае |
ё́таваныя |
| Р. |
ё́таванага |
ё́таванай ё́таванае |
ё́таванага |
ё́таваных |
| Д. |
ё́таванаму |
ё́таванай |
ё́таванаму |
ё́таваным |
| В. |
ё́таваны (неадуш.) |
ё́таваную |
ё́таванае |
ё́таваныя (неадуш.) |
| Т. |
ё́таваным |
ё́таванай ё́таванаю |
ё́таваным |
ё́таванымі |
| М. |
ё́таваным |
ё́таванай |
ё́таваным |
ё́таваных |
Іншыя варыянты:
ётава́ны.
Крыніцы:
prym2009,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
з’іне́лы
прыметнік, якасны
|
адз. |
мн. |
| м. |
ж. |
н. |
- |
| Н. |
з’іне́лы |
з’іне́лая |
з’іне́лае |
з’іне́лыя |
| Р. |
з’іне́лага |
з’іне́лай з’іне́лае |
з’іне́лага |
з’іне́лых |
| Д. |
з’іне́ламу |
з’іне́лай |
з’іне́ламу |
з’іне́лым |
| В. |
з’іне́лы (неадуш.) |
з’іне́лую |
з’іне́лае |
з’іне́лыя (неадуш.) |
| Т. |
з’іне́лым |
з’іне́лай з’іне́лаю |
з’іне́лым |
з’іне́лымі |
| М. |
з’іне́лым |
з’іне́лай |
з’іне́лым |
з’іне́лых |
Іншыя варыянты:
з’і́нелы.
Крыніцы:
prym2009,
tsbm1984.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)