патралява́ць
‘некаторы час траляваць - падцягваць, падвозіць драўніну ад месца нарыхтоўкі да дарогі ці да месца сплаву; лавіць каго-небудзь; пракладваць дарогу, шлях; ісці, рухацца’
дзеяслоў, пераходны/непераходны, закончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне
| Будучы час |
|---|
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
патралю́ю |
патралю́ем |
| 2-я ас. |
патралю́еш |
патралю́еце |
| 3-я ас. |
патралю́е |
патралю́юць |
| Прошлы час |
|---|
| м. |
патралява́ў |
патралява́лі |
| ж. |
патралява́ла |
| н. |
патралява́ла |
| Загадны лад |
|---|
| 2-я ас. |
патралю́й |
патралю́йце |
| Дзеепрыслоўе |
|---|
| прош. час |
патралява́ўшы |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
шаржава́ць
‘апісваць, адлюстроўваць каго-небудзь, што-небудзь у манеры шаржу (шаржаваць каго-небудзь, што-небудзь і без прамога дапаўнення); ісці на ворага (у ваеннай справе)’
дзеяслоў, пераходны/непераходны, незакончанае трыванне, незваротны, 1-е спражэнне
| Цяперашні час |
|---|
|
адз. |
мн. |
| 1-я ас. |
шаржу́ю |
шаржу́ем |
| 2-я ас. |
шаржу́еш |
шаржу́еце |
| 3-я ас. |
шаржу́е |
шаржу́юць |
| Прошлы час |
|---|
| м. |
шаржава́ў |
шаржава́лі |
| ж. |
шаржава́ла |
| н. |
шаржава́ла |
| Загадны лад |
|---|
| 2-я ас. |
шаржу́й |
шаржу́йце |
| Дзеепрыслоўе |
|---|
| цяп. час |
шаржу́ючы |
Крыніцы:
piskunou2012.
Граматычная база Інстытута мовазнаўства НАН Беларусі (2026/01, актуальны правапіс)
прысту́пна, прысл.
Абл. Зручна, лёгка (ісці). Перад самай вёскай Тышкевіч загадаў людзям разгарнуцца ланцужком. Снег пад гарой мелкі, ісці было прыступна. Асіпенка. Ісці па ямах босай было мякка і прыступна. Пташнікаў.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
кро́чыць, -чу, -чыш, -чыць; незак.
1. Ісці мерным крокам.
К. па вуліцы.
2. перан. Развівацца, рухацца ў пэўным напрамку.
К. у шчаслівую будучыню.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
пле́сціся, пляту́ся, пляце́шся, пляце́цца; пляцёмся, плецяце́ся, пляту́цца; плёўся, пляла́ся, -ло́ся; пляці́ся; незак. (разм.).
Ісці павольна, ледзь перастаўляючы ногі.
Конік ледзь плёўся ад стомы.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
спатыка́цца¹, -а́юся, -а́ешся, -а́ецца; незак.
1. гл. спатыкнуцца.
2. Ісці няспрытна, няёмка, няўпэўнена ступаючы.
Хто сядзіць — не спатыкаецца, хто маўчыць — не памыляецца (разм.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
рызыкава́ць, -ку́ю, -ку́еш, -ку́е; -ку́й; незак.
1. Ісці на рызыку, рабіць рызыкоўны ўчынак.
Ён не баіцца р.
2. кім-чым. Падвяргаць каго-, чаго-н. рызыцы (у 1 знач.).
Р. жыццём.
3. з інф. Ісці на ўчынак, звязаны з магчымымі непрыемнасцямі.
Р. заблудзіцца ў лесе.
|| аднакр. рызыкну́ць, -ну́, -не́ш, -не́; -нём, -няце́, -ну́ць; -ні́ (да 1 і 2 знач.).
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
насу́страч, прысл. і прыназ.
1. прысл. У напрамку, процілеглым каму-, чаму-н., што рухаецца, набліжаецца.
Ісці н. брату.
2. прыназ. з Д. Ужыв. для ўказання на прадмет ці асобу, да якіх спераду ці наперарэз ім хто-, што-н. рухаецца.
Кінуцца н. танкам.
Выйсці н. гасцям.
◊
Ісці насустрач — дапамагаць каму-н., спачувальна адносіцца да каго-, чаго-н.
Тлумачальны слоўнік беларускай літаратурнай мовы (І. Л. Капылоў, 2022, актуальны правапіс)
брести́ несов. (тащиться) цягну́цца, валачы́ся; (плестись) пле́сціся; (идти) ісці́.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
навстре́чу нареч. насу́страч;
идти́ навстре́чу прям., перен. ісці́ насу́страч.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)