лапта́, ‑ы, ДМ ‑пце, ж.
1. Руская народная гульня ў мяч дзвюма партыямі. Хлопцы-падшывальцы гуляюць на вуліцы ў лапту. Навуменка.
2. Лапатка, якой б’юць па мячы ў гэтай гульні. Ударыць мяч лаптой.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
прышпо́рыць, ‑ру, ‑рыш, ‑рыць; зак., каго.
Ударыць каня шпорамі пад бакі, прымушаючы бегчы хутчэй. Коннікі прышпорылі коней і праз некалькі секунд апынуліся каля сялян. Пальчэўскі. [Андрушка] .. прышпорыў каня і аж угалоп пусціўся па вуліцы. Лобан.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
Збабэ́ніць, збаба́ніць (Сл. паўн.-зах.), збабэнчыць (слонім., Нар. лекс.) ’ударыць’. Польск. zbębnić ’склікаць шляхам удару ў бубен, гонг’ уст. ’ударыць’ (Sł. Wił.). Відаць, збэбніць < польск. з далейшымі зменамі ў фанетыцы. Параўн. бэбушыць.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
Ву́цяць ’ударыць’ (КСТ, Янк. II). Гл. выцяць.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
◎ Плюрды́кнуць пнуць ’ударыць з размаху’ (Касп.). Гукапераймальнае.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
пино́к разг. штуршо́к, -шка́ м., уда́р, -ру м., вы́спятак, -тка м.;
дать пинка́ штурхну́ць (уда́рыць) наго́й, даць вы́спятка.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
пришиби́ть сов.
1. (убить) прост. забі́ць;
2. (ушибить) прыбі́ць, уда́рыць;
3. (привести в угнетённое состояние) перен., разг. прыгне́сці.
Руска-беларускі слоўнік НАН Беларусі, 10-е выданне (2012, актуальны правапіс)
Мэкнуць ’ударыць’ (гор., Мат. Маг.). Да шмя́кнуць (гл.).
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)
гва́знуць, ‑ну, ‑неш, ‑не; зак., каго-што.
Абл. З сілай стукнуць, ударыць каго‑, што‑н. Жалезным абручом здушыў .. [вораг] Гамыру, ускінуў на вышыню плячэй ды так гвазнуў аб зямлю, што ў Гамыры ўсё пацямнела ў вачах. Колас.
Тлумачальны слоўнік беларускай мовы (1977-84, правапіс да 2008 г.)
◎ Лізану́ць ’сцебануць, лупцануць’ (Янк., II, Маг., Нас.), лізнуць ’тс’ (беласт., Сл. паўн.-зах.), ’ударыць’ (Касп.) развілося ў выніку пераносу значэння дзеяслова лізаць (гл.) ’лёгка датыкацца’. Бел.-рус. ізалекса, параўн. пск., цвяр., смал. лизануть ’ударыць чымсьці гібкім’.
Этымалагічны слоўнік беларускай мовы (1978-2017)