МІКУ́ЛА,

князь у Полацкай зямлі ў 12 ст. Пра яго сведчыць імя па бацьку Усяслава Мікуліча, лагожскага (лагойскага) князя ў 1180. Даследчыкі мяркуюць, што М. мог быць сынам ізяслаўскага (заслаўскага) кн. Валодшы і валодаць удзелам у Ізяслаўскім (Заслаўскім) княстве (А.​М.​Рапаў) або быць сынам мінскага кн. Глеба Усяславіча (В.​Л.​Насевіч). На думку Э.​М.​Загарульскага, М. мог быць сынам не названага па імю брата лагожскага кн. Брачыслава, сынам ці ўнукам Глеба Усяславіча або гэта хрысціянскае імя Усевалада Глебавіча.

т. 10, с. 365

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

Мікула Л. 4/232

Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)

Мікула Грымот, гл. Родзевіч Л. І.

Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)

Мікула В. С. 8/179

Беларуская Савецкая Энцыклапедыя (1969—76, паказальнікі; правапіс да 2008 г., часткова)

КРЫНІ́ЦА (Антук) (сапр. Ждановіч Антон Паўлавіч; 18.4.1898—26.12.1937),

бел. акцёр. Брат Ф.П.Ждановіча. З 1917 у Першым бел. т-ве драмы і камедыі, з 1918 у Бел. сав. т-ры, з 1920 у БДТ-1. У 1937 рэпрэсіраваны, расстраляны ў Мінску. Рэабілітаваны ў 1958. Вял. талент акцёрскага пераўвасаблення спрыяў стварэнню арыгінальных сцэнічных характараў, захапляў шчырасцю перажыванняў і натуральнасцю выканання. Сярод лепшых роляў: Лявон, Сцяпан Крыніцкі («Раскіданае гняздо», «Паўлінка» Я.​Купалы), Сымон Мікула, Паўлюк («Рысь», «Хам» Э.​Ажэшкі), Ваявода, Красінскі («Каваль-ваявода», «Кастусь Каліноўскі» Е.​Міровіча), Бжазіцкі («Над Нёманам» М.​Грамыкі), Разанаў, Кульмскі («Крывая аблона», «Вір» Я.​Рамановіча), Лыняеў («Ваўкі і авечкі» А.​Астроўскага), Міронаў («Капітанская дачка» паводле А.​Пушкіна).

Б.​І.​Бур’ян.

т. 8, с. 516

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

БУРСЕ́ВІЧ (Максім Тарасавіч) (9.8.1890, в. Чамяры Слонімскага р-на Гродзенскай вобл. — 3.11.1937),

дзеяч нац.-вызв. руху ў Зах. Беларусі. Вучыўся ў Слонімскім 2-класным вучылішчы. З 1911 настаўнічаў. У чэрв. 1925 увайшоў у 1-ы актыў Беларускага пасольскага клуба. З 1926 чл. ЦК Беларускай сялянска-работніцкай грамады, кіраўнік яе Цэнтр. сакратарыята. У 1927 арыштаваны і па судовым працэсе 56-і (1928) прыгавораны да 8 гадоў турмы. У выніку абмену паліт. зняволенымі з 1931 у СССР. Працаваў у Дзярж. планавай камісіі БССР і ў камісіі па вывучэнні Зах. Беларусі пры АН БССР. Чл. ЦВК БССР. У 1933 арыштаваны, у 1934 засуджаны да вышэйшай меры пакарання, замененай 10 гадамі зняволення. Пакаранне адбываў на Салаўках і будаўніцтве Беламорска-Балтыйскага канала. Паўторна арыштаваны ў 1937, расстраляны. Рэабілітаваны па абодвух прыгаворах у 1956.

Я.​І.​Мікула.

М.Т.Бурсевіч.

т. 3, с. 352

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

ВАЛО́ШЫН (Павел Пятровіч) (10.7.1891, в. Гаркавічы Беластоцкага ваяв., Польшча — 3.11.1937),

дзеяч нац.-вызв. руху ў Зах. Беларусі. У 1-ю сусв. вайну ў арміі, з 1919 у дзянікінскай арміі, потым у Чырв. Арміі. Уваходзіў у Бел. с.-д. партыю, потым — у Бел. партыю незалежных сацыялістаў. З 1923 пасол сейма, чл. Беларускага пасольскага клуба, адзін з заснавальнікаў Беларускай сялянска-работніцкай грамады, чл. яе ЦК (1926—27). З 1926 чл. КПЗБ. У 1927 арыштаваны польск, ўладамі і па працэсе 56-і прыгавораны да 12 гадоў турмы. У выніку абмену палітвязнямі з 1932 у СССР. Працаваў у ЦК Міжнар. арг-цыі дапамогі барацьбітам рэвалюцыі БССР, Бел. дзярж. б-цы, Бібліягр. ін-це, займаўся грамадскай дзейнасцю. У 1933 арыштаваны органамі НКУС, у 1934 прыгавораны да вышэйшай меры пакарання, замененай 10 гадамі лагераў на Салаўках. У 1937 прыгавораны да расстрэлу. Рэабілітаваны ў 1956.

Я.​І.​Мікула, У.​М.​Міхнюк.

П.П.Валошын.

т. 3, с. 485

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

САЮ́З КІНЕМАТАГРАФІ́СТАЎ БЕЛАРУ́СІ, Беларускі саюз кінематаграфістаў,

добраахвотная грамадская творчая арганізацыя дзеячаў кінамастацтва Рэспублікі Беларусь (сцэнарыстаў, рэжысёраў, аператараў, мастакоў, акцёраў, кіназнаўцаў, крытыкаў, арганізатараў кінавытворчасці і інш.). Мае на мэце садзейнічаць развіццю нац. кінамастацтва, росту эстэт., маральнай і духоўнай культуры грамадства, арганізацыі інтэлектуальна-творчага асяроддзя і ўмоў для стварэння маст., дакумент. і анімацыйных фільмаў. Створаны ў ліст. 1962 на 1-м устаноўчым з’ездзе кінематаграфістаў Беларусі (аргкамітэт засн. ў ліст. 1957) як С.к.Б. З 1999 наз. Бел. саюз кампазітараў. Вышэйшы кіруючы орган — з’езд кінематаграфістаў Беларусі, выканаўчы — праўленне. З’езды адбыліся ў 1967, 1971, 1976, 1981, 1986, 1991, 1994, 1997, 1998, 2000. Першыя сакратары праўлення: У.​Корш-Саблін (1957—74), І.​Дабралюбаў (1974—76), В.​Тураў (1976—81), А.​Карпаў (1981—86), В.​Нікіфараў (1986—91); старшыні: А.​Красінскі, Нікіфараў (1991—94), Красінскі (1994—97), І.​Воўчак (1997—2000), Ю.​Марухін (з 2000). Праводзіць фестывалі, канферэнцыі, семінары, творчыя сустрэчы, абмеркаванні фільмаў, займаецца матэрыяльна-быт. пытаннямі, абараняе прафес. інтарэсы і правы кінематаграфістаў. Мае гільдыі (кінарэжысёраў, кінааператараў, акцёраў), секцыі і камісіі (маладых кінематаграфістаў, ветэранаў, арганізатараў вытв-сці, сацыяльна-быт.), дырэкцыю фестывальных праграм, з’яўляецца заснавальнікам шэрагу самаст. студый. Уваходзіць у Бел. канфедэрацыю творчых саюзаў і Канфедэрацыю саюзаў кінематаграфістаў краін СНД і Прыбалтыкі. У чэрв. 1999 перайменаваны ў Рэсп. грамадскае аб’яднанне «Беларускі саюз кінематаграфістаў». На 5.2.2002 у саюзе 362 члены.

Члены Беларускага саюза кінематаграфістаў

1957. У.​Л.​Акуліч, Т.​Н.​Аляксеева, К.​Г.​Бак, У.​П.​Белавусаў, М.​З.​Бераў, М.​М.​Блісцінаў, Е.​Л.​Бондарава, С.​М.​Браўдэ, Н.​У.​Брыльянтшчыкава, А.​А.​Булінскі, Ю.​А.​Булычоў, І.​Н.​Вейняровіч, Е.​М.​Ганкін, М.​І.​Гарбуноў, Л.​У.​Голуб, К.​Л.​Губарэвіч, У.​У.​Корш-Саблін, А.​А.​Куляшоў, Л.​І.​Матусевіч, І.​Ц.​Пікман, В.​П.​Смоляр, С.​І.​Сплашноў, М.​А.​Стальмакова, У.​М.​Стральцоў, В.​Ц.​Тураў, Г.​Я.​Удавянкоў, М.​П.​Фрайман, С.​Р.​Фрыд, У.​П.​Цяслюк.

1958. П.​С.​Васілеўскі, А.​Я.​Карпаў, Б.​К.​Сарахатунаў.

1959. А.​Е.​Кучар, У.​А.​Пужэвіч, Я.​П.​Сакалоў, П.​П.​Шамшур, В.​М.​Шаталаў.

1960. А.​Ц.​Аўдзееў.

1961. М.​Дз.​Ведзянееў, М.​Лужанін (А.​А.​Каратай), Р.​І.​Масальскі, Б.​М.​Сцяпанаў.

1962. Ю.​П.​Альбіцкі, В.​М.​Дзёмкін, В.​Р.​Карпілаў, Г.​Л.​Лейбман, І.​К.​Рамішэўскі, С.​І.​Тульман, У.​С.​Усціменка, І.​Л.​Хазанская, Р.​З.​Ясінскі.

1963. Р.​І.​Глухоўскі, А.​В.​Красінскі, В.​І.​Смаль, У.​Дз.​Станкевіч, Г.​П.​Тарасевіч.

1964. В.​С.​Анціпаў, М.​В.​Бярковіч, У.​А.​Дзяменцьеў, Я.​А.​Ігнацьеў, Ю.​А.​Марухін, Ч.​І.​Цяўлоўскі.

1965. Ю.​М.​Дубровін, А.​А.​Жук, Ю.​Я.​Збоеў, В.​А.​Поршнеў, В.​М.​Сукманаў.

1966. В.​А.​Арлоў, С.​Н.​Вейняровіч, І.​М.​Дабралюбаў, М.​Б.​Дзодзіева, Ю.​В.​Лысятаў, С.​І.​Міхліна, В.​Я.​Нікалаеў, Б.​А.​Папоў, А.​М.​Парыцкі, Ю.​Л.​Рыбчонак, Н.​П.​Сава, Б.​С.​Смірноў, Ю.​М.​Цвяткоў, В.​П.​Чацверыкоў.

1967. Г.​С.​Бекарэвіч, А.​М.​Браілоўскі, А.​М.​Бычкоўскі, Л.​Р.​Вежнявец, У.​Э.​Іваноўскі, Ю.​М.​Іванцоў, Б.​Ф.​Кавецкі, Р.​Я.​Кобец, В.​Г.​Кубараў, А.​І.​Лазіцкі, У.​А.​Пранько, І.​А.​Рудамётаў, Л.​Р.​Румянцава, М.​С.​Юрэвіч.

1968. В.​П.​Алешка, Г.​А.​Дубровіна.

1969. А.​У.​Грыбава, В.​Н.​Дашук, М.​К.​Заслонава, М.​А.​Калінін, У.​Я.​Карасёў, В.​Ф.​Нячай, С.​У.​Пятроўскі, Г.​Ф.​Таран, А.​Дз.​Ястрабаў.

1970. Дз.​Я.​Зайцаў, А.​С.​Ігішаў.

1971. П.​К.​Аліфярэнка, Э.​І.​Гайдук, А.​М.​Іваноў, П.​В.​Кармунін, А.​І.​Клімава, В.​П.​Тарасаў, Б.А́Шангін, Р.​І.​Янкоўскі, М.​М.​Яроменка.

1972. Б.​А.​Аліфер, У.​Я.​Гарбачоў, Л.​В.​Емяльянаў, Ф.​Я.​Конеў, Ф.​М.​Осіпаў, А.​І.​Сіманаў, Р.​Р.​Храпуцкі.

1973. С.​І.​Шухман.

1974. І.​П.​Афанасьеў, А.​А.​Дзялендзік, Л.​У.​Мартынюк, Э.​А.​Мілова, С.​Дз.​Міхайлава, В.​А.​Нікіфараў, С.​Г.​Палякоў, У.​Ф.​Паначэўны, Э.​Н.​Садрыеў, У.​У.​Цяслюк, Р.​М.​Шмыроў.

1975. Н.​А.​Жукоўская, І.​І.​Каваленка, С.​І.​Канавалаў, Ф.​А.​Кучар, С.​П.​Лук’янчыкаў, Дз.​Н.​Міхлееў, Г.​Р.​Рагачова, В.​Д.​Рубінчык, С.​І.​Сухавей, С.​П.​Турава, І.​І.​Шышоў.

1976. А.​І.​Алай, В.​Р.​Бірукоў, М.​С.​Браўдэ, Р.​Г.​Гольдберг-Раманаў, А.​П.​Дзянісаў, Г.​В.​Ратнікаў.

1977. А.​М.​Адамовіч, Н.​Т.​Жыжаль, А.​Я.​Кавецкая, І.​В.​Калоўскі, А.​П.​Колас, К.​С.​Красніцкі, В.​Я.​Купрыянаў, Т.​Дз.​Логінава, А.​Л.​Мілаванаў, М.​М.​Пташук, В.​П.​Рыбараў, Э.​Р.​Сямёнава, В.​Л.​Сяргееў, С.​В.​Урусаў, У.​Т.​Халіп, У.​Ф.​Чарнышоў, А.​І.​Чартовіч.

1978. У.​А.​Арлоў, Г.​С.​Аўсяннікаў, В.​Р.​Басаў, І.​Д.​Белавус, В.​С.​Белахвосцік, В.​Дз.​Булавіна, У.​Ф.​Васінеўскі, Г.​П.​Гірава, А.​В.​Зубрыцкі, М.​А.​Карпук, А.​У.​Кляйменаў, А.​М.​Крукоўскі, М.​М.​Мартынюк, В.​М.​Назараў, Н.​А.​Суханава.

1979. А.​П.​Бабкова, Ю.​С.​Бароўскі, М.​А.​Жданоўскі, А.​А.​Карпаў, У.​П.​Папоў, С.​С.​Пахіленка, С.​Д.​Цярэшчанка, А.​В.​Яфрэмаў.

1980. А.​П.​Белавусаў, А.​С.​Бяспалы, Я.​К.​Вайтовіч, Л.​В.​Гедравічус, В.​П.​Гроднікаў, У.​У.​Грыцэўскі, Р.​А.​Гушчына, Я.​І.​Крупеня, А.​І.​Мацвяйчук, Р.​З.​Мірскі, Т.​Т.​Мужэнка, Л.​А.​Нячаеў, І.​Л.​Пісьменная, Н.​У.​Розанцава, Л.​А.​Рэніч, У.​Л.​Січкар, А.​А.​Сярбантаў, В.​В.​Шанько, П.​П.​Юрчанкоў, Л.​П.​Яршоў.

1981. У.​В.​Гасцюхін, У.​І.​Гаўрыкаў, В.​С.​Морс, Ю.​М.​Плюшчаў, С.​М.​Станюта, А.​І.​Шклярэўскі.

1982. А.​М.​Аржылоўскі, І.​Дз.​Кавелашвілі, І.​І.​Мацкевіч, М.​Я.​Пяцігорская, Л.​Б.​Шчаглоў.

1983. А.​І.​Бецеў, Л.​М.​Гарохава, Ю.​М.​Гарулёў, В.​Ф.​Жыгалка, С.​А.​Картэс, А.​А.​Салавей, Ю.​А.​Санжарэўскі, У.​І.​Святлоў, Л.​Н.​Слобін, І.​В.​Тапілін, Н.​Ц.​Фральцова, Б.​К.​Шадурскі.

1984. А.​Л.​Верашчагін, С.​А.​Гайдук, Г.​М.​Гарбук, Б.​М.​Гарошка, У.​А.​Калашнікаў, А.​І.​Кудраўцаў, Я.​А.​Ларчанка, Т.​Р.​Мархель, У.​В.​Мацвееў, В.​А.​Тарасаў, Т.​М.​Цюрына.

1985. В.​П.​Букін, Я.​С.​Волкава, В.​Л.​Доўнар, В.​Дз.​Панамароў, М.​Г.​Паўлаў, Л.​В.​Паўлючык, М.​І.​Сідорчанка, С.​У.​Смірноў, У.​П.​Спарышкоў, В.​В.​Шавялевіч, Р.​І.​Шаталава.

1986. А.​В.​Пяткевіч.

1987. Т.​У.​Жыткоўская, У.​П.​Пяткевіч, С.​А.​Чупроў.

1988. С.​А.​Алексіевіч, У.​В.​Бокун, І.​В.​Воўчак, А.​М.​Голуб, М.​І.​Комаў, Л.​І.​Пінчук, Н.​А.​Сардарава, Ю.​І.​Хашчавацкі.

1989. Ю.​А.​Аксанчанка, А.​М.​Банад, Л.​Л.​Баталава, В.​А.​Ганчарова, Н.​М.​Гурло, А.​П.​Данец, У.​В.​Дашук, В.​П.​Дзяругін, А.​С.​Дударэнка, В.​А.​Дудзін, С.​Л.​Зубікаў, В.​П.​Кавалёў, В.​В.​Кавальчук, А.​В.​Казазаеў, В.​І.​Казлоў, А.​І.​Калашнікаў, В.​І.​Калядэнка, А.​У.​Кацянёў, А.​Г.​Корчыкаў, Л.​Ц.​Мікула, В.​В.​Моракава, У.​Р.​Мушперт, А.​С.​Полагаў, І.​В.​Поршнеў, А.​Ф.​Рудзь, У.​П.​Сухадолаў, А.​М.​Цімошкін, А.​М.​Чакмянёў, А.​У.​Шкадарэвіч, М.​М.​Шэлехаў.

1990. А.​А.​Абадоўскі, Я.​Д.​Будзінас, А.​В.​Гур’еў, Л.​М.​Зайцава, Г.​П.​Злабенка, Н.​У.​Лось, С.​П.​Пераверзева, С.​Р.​Сычоў, А.​М.​Тыцюха, В.​І.​Ханцеева, Л.​М.​Цыпкіна.

1991. М.​І.​Андруковіч, В.​І.​Анціпава, В.​Б.​Баброўскі, В.​М.​Бандарэнка, С.​А.​Бубенка, С.​А.​Булыга, Э.​М.​Гарачы, Л.​М.​Давідовіч, І.​М.​Дзям’янава, І.​А.​Дылеўскі, А.​Дз.​Зайцаў, С.​В.​Іваноў, В.​С.​Іваноўскі, Дз.​У.​Іосіфаў, В.​М.​Каралёў, А.​Б.​Кашпераў, С.​А.​Кішоў, Н.​А.​Крывашэева, А.​Р.​Ледзянёў, І.​А.​Лянёў, В.​А.​Мядзведзева, У.​А.​Мірашнічэнка, У.​Я.​Міхарскі, І.​В.​Нарбекава, В.​К.​Небышынец, С.​А.​Новікаў, А.​К.​Памазан, А.​Э.​Пасіч, А.​І.​Паўлаў, М.​У.​Пятроў, М.​Ц.​Ражкоў, К.​І.​Рамішэўскі, Л.​П.​Саянкова, А.​М.​Смірноў, Ж.​П.​Чацверыкова, Г.​Я.​Чацверыкоў, С.​М.​Шульга, А.​Р.​Шыцікаў, М.​Г.​Южык.

1993. Ю.​П.​Ківалаў-Станкевіч, Х.​Н.​Хасанава.

1994. С.​П.​Бельцюкоў, С.​М.​Гасцюхіна, А.​Б.​Залётнеў, І.​В.​Кадзюкова, В.​М.​Капыцько, М.​П.​Князеў, А.​І.​Кудраўцаў.

1995. В.​М.​Анапрыенка, І.​А.​Аўдзееў, Б.​З.​Берзнер, В.​Я.​Бялько, Л.​А.​Зубенка, А.​А.​Калоўская, Г.​В.​Канановіч, А.​С.​Каткоў, В.​М.​Кацарэнка, Т.​В.​Кубліцкая, А.​А.​Ленкін, М.​Л.​Мартынюк, С.​Э.​Мураўскі, Н.​В.​Пальчонак, А.​Р.​Рыклін, А.​А.​Сакольчык, А.​Б.​Сергачоў, Т.​У.​Федасеенка, Г.​І.​Холад, В.​В.​Швяцоў.

1996. Г.​В.​Адамовіч, Ю.​У.​Азаронак, Л.​У.​Асіненка, В.​М.​Аслюк, І.​Я.​Белакапытаў, С.​Т.​Бондараў, Ю.​М.​Бяржыцкі, І.​А.​Волах, А.​М.​Волкаў, С.​А.​Галавецкі, Р.​В.​Грыцкова, А.​А.​Дудараў, Р.​Я.​Зголіч, С.​А.​Ісакаў, С.​Г.​Кацьер, В.​В.​Красноў, А.​Я.​Кудраўцаў, З.​Я.​Мажэйка, В.​В.​Марчанкова, І.​С.​Пашкевіч, А.​В.​Пестралобаў, В.​Ю.​Савіна, В.​А.​Сцяпанава, У.​А.​Талкачыкаў, А.​М.​Трафіменка, А.​В.​Турава, Д.​В.​Хайцін, І.​В.​Чацверыкоў, Я.​М.​Шыфрын, В.​Р.​Шышоў.

1997. А.​А.​Волкаў, Т.​І.​Гарчакова, А.​Ю.​Казакоў, І.​М.​Калінка, І.​В.​Лазярко, У.​І.​Матросаў, С.​В.​Спяранскі, Дз.​М.​Сурыновіч, Г.​Ю.​Тумеля, М.​Б.​Тумеля, У.​Ю.​Шчагалькоў, А.​Я.​Шчэпетаў.

1998. С.​М.​Арцімовіч, М.​С.​Зусмановіч, С.​В.​Катаржэнка, В.​П.​Коктыш, П.​В.​Крывастаненка, А.​Р.​Проліч, Л.​М.​Пташук, А.​І.​Сільвановіч, Ю.​П.​Чабатароў, М.​І.​Чаргінец, Н.​М.​Шукан, С.​Ю.​Шункевіч.

1999. Ю.​А.​Дакучаеў, А.​А.​Карпілава, Л.​І.​Пруднікаў, П.​Л.​Хацько, А.​І.​Чупрынскі, Г.​У.​Шур, У.​Р.​Янкоўскі.

2000. С.​А.​Акружная, У.​В.​Дзёмкін, Н.​А.​Касцючэнка, Я.​І.​Краўцоў, А.​А.​Лапатко, С.​А.​Матылёнак, Ю.​К.​Мільтнер, С.​М.​Мосін, У.​А.​Мядзведзеў, К.​І.​Патапаў, С.​Г.​Саўчык, Л.​М.​Цімашэнка, Л.​В.​Чыжэўская, В.​В.​Чыкіна, Т.​І.​Яўменава.

2001. Т.​П.​Адыгеева, У.​А.​Байрачны, М.​В.​Бурачэнка, А.​М.​Бычкоў, Н.​М.​Вараб’ёва, Г.​В.​Вольскі, І.​К.​Грышан, А.​А.​Кудзіненка, В.​В.​Леўчанка, С.​А.​Машкоўская, Д.​Л.​Ніжнікоўская, В.​Дз.​Новікаў, Г.​П.​Сідарэнка, Н.​А.​Сосіна, Г.​Р.​Шкораў, Г.​В.​Шкуратаў.

А.​У.​Шкадарэвіч.

т. 14, с. 227

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)