Verbum

МЕ́НАВАЯ ВА́РТАСЦЬ,

паводле марксісцкай эканам. дактрыны, магчымасць тавару быць абмененым на іншы тавар у пэўнай прапорцыі, што знаходзіць сваё выражэнне ў грашовай вартасці, у цане тавару. Адрозніваецца ад спажывецкай вартасці, якая характарызуе тавар як прадмет спажывання.

т. 10, с. 282

МЕР-ДЭ-ГЛАС (ад. франц. Mer de Glace мора лёду),

самы вялікі (далінны) ледавік у Альпах, на паўн. схіле масіву Манблан (Францыя). Даўж. 12 км, пл. км². Утвараецца з 4 патокаў лёду, спускаецца да выш. 1430 м.

т. 10, с. 293

МЁРТВЫ КУЛТУ́К,

саланчак (шор) на ПнУ ад п-ва Бузачы, у межах Мангістаўскай вобл., у Казахстане. Утварыўся ў найб. паніжаных участках днішча высахлага зал. Камсамолец (Каспійскае м.). Саланчаковая раўніна з невял. (выш. да 2 м) пясчанымі ўзгоркамі.

т. 10, с. 329

МІЖГО́РНЫ ПРАГІ́Н,

тэктанічная дэпрэсія паміж складкавымі горнымі збудаваннямі, утвораная ад прагінання зямной кары з адначасовым падыманнем навакольных хрыбтоў. Звычайна запоўнены магутнымі тоўшчамі абломкавых адкладаў. З М.п. часта звязаны радовішчы нафты, прыроднага газу, вугалю і інш. карысных выкапняў.

т. 10, с. 335

МОНАСЕМІ́Я (ад мона... + грэч. sema знак),

наяўнасць у слова ці інш. моўнай адзінкі толькі аднаго значэння. Звычайна монасемічнасць уласціва тэрмінам (напр., косінус, сінонім, саленоід). Слова, якое мае некалькі значэнняў, лічыцца полісемічным (гл. Полісемія).

П.​П.​Шуба.

т. 10, с. 518

МУРАВІ́ШЧЫНА, Муравішчынскі канал,

ручай у Слуцкім р-не Мінскай вобл., правы прыток р. Вял. Сліва (бас. р. Прыпяць). Даўж. 21,3 км. Пачынаецца за 2,5 км на У ад в. Амговічы. Прыток — ручай Сліўка (злева). Рэчышча каналізаванае.

т. 11, с. 28

НАВА́ТАР (ад лац. novator абнаўляльнік, вынаходнік),

стваральнік новага, прагрэсіўнага ў любой галіне дзейнасці. Садзейнічае паскарэнню навук.-тэхн. прагрэсу, сац.-эканам. развіццю. Наватарства — рыса творчай асобы, звязаная з пачуццём новага, пошукам шляхоў павышэння прадукцыйнасці працы, вынаходніцтвам і рацыяналізацыяй.

т. 11, с. 102

НУЦЭ́ЛУС (ад лац. nucella арэшак),

цэнтральная частка (ядро) семязавязі (семязачатка) раслін. Гамалагічны мегаспарангію папарацепадобных. У Н. адбываюцца працэсы семяўтварэння. Пасля апладнення тканка Н. звычайна разбураецца. Захаваны ў спелым насенні Н. выконвае функцыю назапашвання і наз. перыспермам.

т. 11, с. 392

О́РГІЯ (ад грэч. orgia тайныя абрады),

1) рэлігійныя абрады, звязаныя з культам некат. стараж.-ўсходніх (Астарты, Ісіды і Асірыса, Кібелы, Тамуза), стараж.-грэч. (Дыяніса і інш.), стараж.-рымскіх (Вакха і інш.) багоў.

2) Разгульнае, разбэшчанае баляванне.

т. 11, с. 443

ПАДЛАБЕ́ННЕ,

вёска ў Гродзенскім р-не, на аўтадарозе Гродна—Сапоцкін Цэнтр Баранавіцкага с/с і калгаса. За 8 км на З ад Гродна. 624 ж., 186 двароў (2000). Клуб, б-ка, бальніца, аддз. сувязі. Касцёл Маці Божай.

т. 11, с. 500