Verbum

КАМАРО́Ў (Дзмпрый Іванавіч) (21.9.1880, с. Латонава Мацвеева-Курганскага р-на Растоўскай вобл., Расія — 1.7.1970),

жывапісец. Скончыў Пецярбургскую АМ (1917). Выкладаў у Віцебскім маст вучылішчы (1925—26, 1928—29), Бел. тэатр.-маст. ін-це (1958—63). Аўтар твораў «Пры домне» (1917), «Коксавыя печы» (1932), «Малацьба ў калгасе «Іскра» (1937), «На калгасным пчальніку» (1940), «Каля доменнай печы» (да 1959), партрэтаў А.Стаханава (1935), даяркі Сечнай (1938) і інш.

т. 7, с. 503

КА́МАЎ (Мікалай Ільіч) (14.9.1902, г. Іркуцк, Расія — 24.11.1973),

савецкі канструктар верталётаў. Д-р тэхн. н. (1962).

Герой Сац. Працы (1972). Скончыў Томскі тэхнал. ін-т (1923). З 1940 гал. канструктар доследнага КБ па верталётабудаванні. Пад яго кіраўніцтвам створаны аўтажыры А-7 і А-7біс, верталёты Ка-8, Ка-10, Ка-15, Ка-18, Ка-26, эксперым. вінтакрыл Ка-22, аэрасані Ка-30. Дзярж. прэмія СССР 1972.

т. 7, с. 505

КАНСТАНЦІ́НАЎ (Аўгуст Уладзіміравіч) (21.8.1929, г. Архангельск, Расія — 6.2.1979),

бел. вучоны ў галіне генетыкі і цыталогіі. Д-р біял. н. (1973). Скончыў Ленінградскі ун-т (1954). З 1961 у БДУ (з 1972 заг. кафедры). Навук. працы па эксперым. даследаванні гаметагенезу ў некат. культ. раслін, параўнальным вывучэнні мітозу і меёзу ў раслін. Аўтар падручнікаў для ВНУ.

Тв.:

Общая цитология. 2 изд. Мн., 1968;

Цитогенетика. Мн., 1971;

Мейоз. Мн., 1971.

т. 7, с. 593

КО́ЎЗАН (Барыс Іванавіч) (7.4.1922, г. Шахты Растоўскай вобл., Расія — 31.8.1985),

Герой Сав. Саюза (1943). Беларус. Скончыў Бабруйскі аэраклуб, Адэскую ваен. авіяц. школу лётчыкаў (1940). У Вял. Айч. вайну на фронце з 1941, лётчык-знішчальнік, удзельнік абароны Гомеля. Адзіны ў свеце лётчык, які тараніў 4 варожыя самалёты. Зрабіў 380 баявых вылетаў, правёў 127 паветр. баёў, збіў 28 самалётаў праціўніка. Да 1958 у Сав. Арміі.

т. 8, с. 436

КУЦА́К (Аляксей Андрэевіч) (н. 12.2.1944, г. Барнаул Алтайскага краю, Расія),

бел. фізік. Д-р фіз.-матэм. н. (1987), праф. (1989). Скончыў БДУ (1966). З 1966 у Ін-це фізікі АН Беларусі, з 1978 у БПА. Навук. працы ў галіне прыкладных даследаванняў кальцавых і лінейных лазераў, іх выкарыстання ў навігацыі і вымяральнай тэхніцы. Распрацаваў тэорыю лазераў з выпадковымі параметрамі і набліжаную тэорыю лазераў са звязанымі рэзанатарамі.

т. 9, с. 64

ЛЕАНЦЮ́К (Людміла Аляксандраўна) (4.4.1931, г. Кыштым Чэлябінскай вобл., Расія — 6.8.1991),

бел. вучоны ў галіне гісталогіі. Д-р мед. н. (1982). Скончыла Мінскі мед. ін-т (1955). З 1959 у Ін-це фізіялогіі Нац. АН Беларусі. Навук. працы па структурных асновах механізмаў нерв. рэгулявання функцый жаночай рэпрадуктыўнай сістэмы, метадах карэкцыі іх парушэнняў.

Тв.:

Функциональная морфология нервного аппарата яичников в онтогенезе. Мн., 1977;

Биологическая роль овариопексий. Мн., 1979.

т. 9, с. 171

МА́ЛЬЦАВА (Яўгенія Васілеўна) (31.12. 1924, станіца Бакланаўская Дубоўскага р-на Растоўскай вобл., Расія — 14.3.1969),

бел. вучоны ў галіне фізіялогіі чалавека і жывёл. Д-р біял. н. (1969). Скончыла Ленінградскі ун-т (1950). З 1952 у Бел. НДІ траўматалогіі і артапедыі. Навук. працы па электрафізіял. характарыстыцы стану мышачнай і нерв. сістэмы пры скаліёзах у дзяцей.

Тв.:

Некоторые вопросы патогенеза «идиопатического» сколиоза (разам з І.Р.Варановічам) // Здравоохранение Белоруссии. 1967. № 8.

т. 10, с. 48

МАРТЫ́НАЎ (Іван Аляксеевіч) (19.9. 1923, с. Нікола-Сергіеўка Тамбоўскай вобл., Расія — 25.6.1944),

удзельнік баёў на Беларусі ў Вял. Айч. вайну, Герой Сав. Саюза (1944). Скончыў Хабараўскае кулямётна-мінамётнае вучылішча (1943). У Вял. Айч. вайну з вер. 1943 на 1-м Прыбалт. фронце. Старшы лейт. М. вызначыўся 23—25 чэрв. ў баях пры фарсіраванні Зах. Дзвіны каля в. Дворышча Бешанковіцкага р-на Віцебскай вобл. Загінуў у баі.

т. 10, с. 139

НАЗА́РАЎ (Рыгор Іванавіч) (6.12.1932, с. Хмелеўка Астраханскай вобл., Расія — 22.6.1990),

бел. вучоны ў галіне стаматалогіі. Д-р мед. н. (1977), праф. (1981).

Скончыў Іркуцкі мед. ін-т (1957). З 1977 у Бел. ін-це ўдасканалення ўрачоў (заг. кафедры). Навук. працы па радыяцыйнай і артапедычнай стаматалогіі.

Тв.:

Профилактика лучевого поражения костной ткани: Метод. рекомендации. Обнинск, 1979 (разам з У.А.Нікіценкам);

Цельнолитые мостовидные протезы: Информ. письмо Мн., 1982.

т. 11, с. 125

НОВАСВАБО́ДНАЯ (былая Царская),

курганны могільнік (35 курганоў) каля станіцы Новасвабодная Краснадарскага краю (Расія). Найстараж. пахаванні адносяцца да ранняга бронзавага веку (канец 3-га тыс. да н.э.). Пры даследаванні ў 2 вял. курганах выш. каля 10 м выяўлены дальмены позняга этапу майкопскай культуры са скурчанымі пахаваннямі. Знойдзены бронз. сякеры, нажы, вілападобныя прылады, катлы, залатыя ўпрыгожанні, гліняныя шарападобныя пасудзіны і міскі з жамчужным і наразным арнаментам.

І.М.Язэпенка.

т. 11, с. 361