Verbum

КРУ́ПАНЬ,

возера ў Полацкім р-не Віцебскай вобл., у бас. р. Палата, за 37 км на ПнУ ад г. Полацк. Пл. 0,33 км², даўж. 780 м, найб. шыр. 700 м, даўж. берагавой лініі каля 2,4 км. Пл. вадазбору 2,75 км². Схілы катлавіны выш. 2—3 м, параслі лесам.

т. 8, с. 486

КРЫЎЛЯ́НЫ,

вёска ў Жабінкаўскім р-не Брэсцкай вобл. Цэнтр сельсавета і калгаса. За 10 км на Пн ад горада і чыг. ст. Жабінка, 40 км ад Брэста. 399 ж., 147 двароў (1998). Сярэдняя школа, Дом культуры, б-ка, камбінат быт. абслугоўвання, аддз. сувязі. Каля вёскі рэшткі Крыўлянскага замка.

т. 8, с. 523

КРЭ́ЙВАНЦЫ,

вёска ў Ашмянскім р-не Гродзенскай вобл. Цэнтр сельсавета і калгаса. За 15 км ад горада і 33 км ад чыг. ст. Ашмяны. 245 км ад Гродна. 282 ж., 99 двароў (1998). Базавая школа, Дом культуры, б-ка, аддз. сувязі. Помнік землякам, якія загінулі ў Вял. Айч. вайну.

т. 8, с. 535

КУАЎТЭ́МАК (Cuauhtémoc; 1495, г. Тэначтытлан, цяпер Мехіка — 28.2.1525),

апошні вярх. правіцель ацтэкаў [1520—21], нац. герой Мексікі. Кіраваў абаронай Тэначтытлана ад ісп. канкістадораў, 13.8.1521 трапіў у палон. Быў змушаны суправаджаць Э.Картэса ў час яго паходу ў Гандурас. Пакараны смерцю іспанцамі за ўяўную змову.

Літ.:

Гуляев В.И. По следам конкистадоров. М., 1976.

т. 8, с. 545

КУЗЬМІ́НІЧЫ,

вёска ў Добрушскім р-не Гомельскай вобл., на р. Хорапуць. Цэнтр сельсавета і калгаса. За 32 км на ПдУ ад горада і чыг. ст. Добруш, 60 км ад Гомеля. 446 ж., 197 двароў (1998). Дом культуры, б-ка, аддз. сувязі. Помнік землякам, якія загінулі ў Вял. Айч. вайну.

т. 8, с. 564

КУ́РШЫНАВІЧЫ,

вёска ў Ляхавіцкім р-не Брэсцкай вобл., каля р. Свідроўка. Цэнтр. сельсавета і калгаса. За 19 км на Пд ад г. Ляхавічы, 220 км ад Брэста, 4 км ад чыг. ст. Буды. 531 ж., 214 двароў (1998). Сярэдняя школа, Дом культуры, б-ка, камбінат быт. абслугоўвання, аддз. сувязі.

т. 9, с. 54

ЛА́МБЕРТ,

пазасістэмная адзінка яркасці. Названа ў гонар І.Г.Ламберта. Абазначаецца Лб. Выкарыстоўваецца для вызначэння яркасці паверхняў, якія свецяцца за кошт рассеянага святла. 1 Лб (стары) = 3,183∙10​³ Кд/м² = 0,3183 сб (да 1948); 1 Лб (новы) = З,99∙10​³ кд/м² = 0,3199 сб. Гл. таксама Кандэла, Стыльб.

т. 9, с. 115

ЛІБЯРПО́ЛЬ,

вадасховішча ў Пружанскім р-не Брэсцкай вобл., за 4,5 км на ПдЗ ад в. Лібярполь. Створана ў 1979 на каналізаваным участку р. Цемра. Пл. 2,9 км², даўж. 3,1 км, найб. шыр. 2,2 км, найб. глыб. 3,5 м, аб’ём вады 4,15 млн. м³ Выкарыстоўваецца для арашэння і рыбагадоўлі.

т. 9, с. 237

ЛО́ТВА,

вёска ў Мядзельскім р-не Мінскай вобл., каля воз. Лотвіны. Цэнтр сельсавета і калгаса. За 12 км на Пн ад г. Мядзел, 152 км ад Мінска, 18 км ад чыг. ст. Паставы. 288 ж., 91 двор (1999). Сярэдняя школа, Дом культуры, б-ка, камбінат быт. абслугоўвання, аддз. сувязі.

т. 9, с. 350

ЛЮМБА́ГА (ад лац. lumbus паясніца),

прастрэл, болевы сіндром (моцны боль, скарачэнне мышцаў, скрыўленне пазваночніка) у паяснічнай вобласці спіны ад раздражненняў нерв. канцоў у звязках пазваночніка. Узнікненню Л. садзейнічаюць траўмы, фіз. перанапружанне, інфекцыі і інш. Найчасцей бывае ў мужчын старэй за 30 гадоў. Лячэнне тэрапеўтычнае, фізіятэрапеўтычнае, пры рэцыдывах — курортнае.

т. 9, с. 407