мароз в. - Пошук - Энцыклапедыі

АБРА́ДАВЫЯ СТРА́ВЫ,

адзін з элементаў сямейных і каляндарных святаў і абрадаў многіх народаў свету. Традыц. абрадавыя стравы беларусаў — каша, бліны, аладкі, хлеб і інш. — выконвалі знакавую функцыю і звычайна суправаджалі магічныя абрадавыя дзеянні. Каша з цэлага зерня (ячменнага, прасянога і інш.) — неад’емная частка радзіннага, вясельнага, памінальнага, каляднага, жніўнага абрадаў. Цэнтр. месца ў святкаванні радзін адводзілася бабінай кашы. На другі дзень вяселля кашу падносілі маладой. На памінкі варылі салодкую ячную кашу, а таксама рытуальную памінальную страву — канун. Ва ўсх. Беларусі сярод памінальных страў былі клёцкі. Гал. абрадавай стравай каляднага святкавання была куцця; яе абносілі вакол хаты, ставілі на покуць, каб паспрыяць будучаму ўраджаю, верх з яе аддавалі курам, каб добра несліся. На бедную куццю гаспадар або старэйшая жанчына клікалі мароз, прыгаворваючы, каб ён не марозіў «ні кійкоў, ні гуркоў, ні аратаяў старых, ні пагонічаў маладых» (Гродзеншчына). Куцця, як і бліны, была атрыбутам варажбы. На Палессі жытнюю кашу бралі з сабой, ідучы першы раз жаць: нажаўшы першы сноп, тры разы бралі ў рот кашы, астатнюю выкладвалі ў сноп і завязвалі яго. З рытуальнай сімволікай ураджаю звязаны і велікодныя стравы: рэшткі асвячоных у царкве яек, пірагоў, кумпяка (косці) закопвалі на загонах. Адно велікоднае яйка захоўвалі да пачатку сяўбы (яго бралі з сабой, едучы першы раз сеяць). Асаблівая магічная сіла надавалася блінам і аладкам, якія сімвалізавалі сонца і яго гадавы круг (бліны абавязковая страва на масленіцу і Каляды). Да абрадавых страў адносяцца і паўсядзённыя стравы, якія традыцыйна гатуюць у пэўныя святочныя або памінальныя дні. На бедную куццю варылі посны бурачны боршч (квас), падкалочаны мукой або рошчынай, з грыбамі ці алеем, крупнік, аўсяны кісель, узвар з сушаных яблыкаў, груш, сліў, пяклі бліны ці аладкі, ламанцы з цёртым макам (гл. Лазанкі); на багатую куццю — бліны з салам і каўбасой, боршч з мясам, крупнік, куццю з салам і інш. На масленіцу акрамя бліноў абавязковыя былі сыр і масла, на Вялікдзень — яйкі, сыр, масла, сала, мяса, па магчымасці — кумпяк, парася, на Купалле варылі кулагу. На памінальным стале (на дзяды, радаўніцу) абавязкова былі боршч з мясам або капуста, сытая каша, каўбаса, бліны. Гл. таксама Абрадавае печыва.

Літ.:

Листова Н.М. Пища в обрядах и обычаях // Календарные обычаи и обряды в странах зарубежной Европы: Ист. корни и развитие обычаев. М., 1983.

Г.Ф.Вештарт.

т. 1, с. 34

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

ЗАСЛУ́ЖАНЫ РАБО́ТНІК ТРА́НСПАРТУ РЭСПУ́БЛІКІ БЕЛАРУ́СЬ,

ганаровае званне, якое прысвойваецца высокапрафесійным работнікам чыг., паветр., воднага, аўтамаб., трубаправоднага і інш. відаў транспарту, якія працуюць у галіне транспарту 15 і больш гадоў, за заслугі ў павышэнні эфектыўнасці вытворчасці і паляпшэнні выкарыстання трансп. сродкаў, зніжэнні сабекошту перавозак, павышэнні якасці трансп. паслуг, эканоміі матэрыяльных і паліўных рэсурсаў, забеспячэнні бяспекі руху, аховы навакольнага асяроддзя. Устаноўлена законам ад 13.4.1995, прысвойваецца Прэзідэнтам Рэспублікі Беларусь. З 29.10.1971 існавала званне засл. работнік транспарту Беларускай ССР, якое прысвойвалася Прэзідыумам Вярх. Савета БССР.

Заслужаныя работнікі транспарту Рэспублікі Беларусь

1971. А.В.Анфімаў, А.М.Арлоў, А.С.Арлоўскі, М.М.Белабровік, С.М.Бліннікаў, М.Ф.Букаў, У.І.Верамейчук, К.С.Жук, Г.Г.Іваноў, У.Р.Івановіч, К.С.Каваль, Ф.Ф.Каляка, М.К.Караулаў, А.В.Касай, В.С.Качарскі, А.В.Куценка, М.Н.Леўчык, А.В.Лук’янаў, Ф.А.Мацюшын, Я.Ц.Наталевіч, А.С.Пазняк. У.С.Палякоў, І.Я.Рабаконь, А.П.Трафімаў, М.Ф.Трафімаў, С.В.Тачылін, К.А.Філонаў, М.І.Хартава, С.А.Цітоў, А.Ф.Цюрыкава, І.М.Шавейка, М.А.Шалякін, Ф.М.Шарай, М.В.Швейкус, М.А.Якуш, К.М.Янкоўскі.

1972. І.А.Дударчык, Ф.П.Клачок, І.А.Махвіц.

1973. В.В.Анановіч, В.М.Залеская, Р.А.Карначоў, В.П.Філатаў.

1975. М.З.Акаліта, У.А.Арэхаў, М.І.Асмалоўскі, Д.Ф.Байдах, Дз.С.Баранаў, А.С.Бачыла, Б.С.Белашкурка, В.В.Бондараў, Р.А.Буракоў, А.Р.Бут-Гусаім, Р.А.Вальчук, А.К.Варабей, М.І.Васілёнак, Я.М.Венядзіктаў, М.Р.Верамееў, У.Ф.Галісевіч, К.М.Гараўцоў, І.М.Гуркоў, І.Н.Даўжэнка, М.М.Жук, А.М.Зінкевіч, А.К.Зызнік, В.Я.Ільюшонак, У.С.Казлоў, В.У.Калядзін, П.Я.Канапацкі, М.І.Краснабаеў, М.М.Кучынскі, В.М.Лічман, С.І.Луцэвіч, М.П.Лявоненка, М.Н.Мазалеўскі, М.С.Мяленцьеў, М.М.Пархоменка, Дз.М.Рудзін, М.С.Рэзнікаў, Г.М.Сарокін, А.Ц.Собалеў, І.С.Цімашэнка, А.А.Шпакаў, І.М.Шуваеў, П.Ф.Юрчанка, Я.П.Юшкевіч.

1976. І.І.Анкуда, П.М.Архіпаў, С.Ц.Архіпаў, І.А.Беластоцкі, Я.Г.Белякоў, П.М.Блізнюк, М.С.Ганецкі, І.В.Гаражанцаў, М.А.Гарбаценка. У.І.Гаўрылюк, Д.Р.Глушаненка, В.І.Грэсь, М.Р.Дзмітрыенка, Л.С.Дзямешка, Я.Ф.Зайцаў, В.К.Ількевіч, Н.І.Кавальчук, А.Р.Косікаў, У.С.Крамянецкі, А.А.Кузняцоў, Л.П.Кузняцоў, Я.П.Макарэвіч, С.Е.Мардачоў, А.А.Маруцік, М.В.Машчук, С.П.Медзін, І.М.Мельнікаў, Л.П.Пазнякоў, І.В.Патапаў, Я.Ф.Паўлоўскі, А.М.Півавараў, А.І.Пустаход, А.Д.Пятроўскі, І.А.Рыбакоў, С.Я.Сачкоўскі, І.І.Сегенчук, А.Т.Сідараў, І.І.Сляпец, Р.І.Такуноў, А.А.Тарасевіч, К.І.Ткачэнка, В.А.Туркоў, Ц.У.Хахлоў, С.Д.Шабуневіч, І.В.Шыпіца, І.П.Яромін, Я.Ф.Яўсеенка.

1997. Ю.П.Марозава, К.Р.Крывашчокі, Р.У.Пятроўскі, Ф.П.Шабалін.

1978. Ю.Л.Афанасьеў, С.Е.Бераснёў, С.В.Валіцкі, В.І.Вільчынскі, В.К.Ельскі, П.Е.Каранчук, М.П.Кулік, А.Ф.Кушнер, І.А.Маркоўскі, В.Г.Мешчарук, М.В.Наканечны, М.Н.Платонаў, С.Я.Плотнікаў, А.Н.Рудзеня, Ю.А.Савельеў, С.В.Сіманенка, П.Д.Смялянскі, В.М.Сямёнаў, А.У.Храноўскі.

1979. Г.І.Аўсянкін, В.Я.Баранаў, М.Л.Барздоў, Л.М.Белянкоў, М.І.Вайцюк, С.В.Ждановіч, І.С.Жывуцкі, А.А.Жылко, А.М.Каляга, І.М.Кахценка, Б.Я.Класоўскі, Н.Г.Козел, І.Л.Мароз, В.С.Мікалуцкі, Г.І.Новікаў, Р.С.Падгайскі, Ф.А.Пятроў, І.І.Радчанка, Ф.І.Сабалеўскі, Т.Т.Сіпаты, В.М.Фёдараў, М.І.Чэрнак, Т.П.Шадура.

1980. М.І.Аксёнчык, І.А.Артамонаў, І.І.Астапенка, А.А.Бохан, М.П.Брэнч, В.І.Бусел, М.Я.Гардзейчык, А.А.Грамовіч, А.Л.Дружылоўскі, Дз.Р.Зубовіч, П.П.Зялінскі, Р.П.Кандрацюк, Б.А.Квіткоўскі, А.К.Кішчынскі, А.П.Кот, М.А.Кузьміцкі, Э.С.Лапцэвіч, А.С.Лях, А.С.Ляшчынскі, М.А.Маліноўскі, М.Ф.Махначоў, М.А.Мініч, В.І.Місан, М.П.Молчан, В.У.Нарэйка, Р.А.Праскоў, І.М.Сапранкоў, А.І.Скармаховіч, А.В.Сцепічаў, М.А.Цыёлта, Л.Р.Шакуй, Я.М.Штэфан.

1981. М.Р.Барысаў, А.І.Заікін, П.Ф.Кавалеўскі, Р.Р.Казека, С.І.Камар, М.Г.Кучмін, В.П.Максімчук, Ю.І.Марынкевіч, А.П.Пархоменка, В.С.Пянькоўскі, А.В.Ступінскі.

1982. В.С.Багдановіч, Т.К.Вяленчыц, А.І.Жданаў, А.М.Крэль, Дз.С.Сверкуноў.

1983. А.Ф.Акімаў, М.П.Аўраменка, А.А.Дрозд, У.А.Казючыц, В.М.Сердзюкоў, М.А.Сямкоў, А.І.Харашылаў.

1984. М.С.Каліта, П.В.Мітасаў, К.А.Хвайніцкі, І.С.Шчарбакоў.

1985. М.І.Мінін, С.А.Плаксін, У.Т.Рабчанка, М.І.Шашкоў.

1986. Л.Л.Бачыла, А.В.Бульба, У.І.Гапееў, В.П.Дзмітрыеў, В.А.Драздоў, У.К.Емяльянчык, І.П.Еўтуховіч, М.С.Заблоцкі, Г.А.Коктыш, М.А.Лобаў, М.М.Марчук, У.І.Піліпенка, В.А.Турчанка, М.Н.Юшкевіч.

1987. К.М.Калеснік, В.В.Клачко, В.Д.Максімішын, Г.С.Мархутаў, У.І.Мацюнін, У.І.Шыдлоўскі.

1988. У.К.Аўдашкаў, В.А.Бяневіч, А.Б.Дабжынецкі, А.А.Дземічаў, Э.А.Каспяровіч, С.Г.Сталярчук.

1989. Г.Л.Альтшуль, Я.В.Башын, У.М.Вырабка, І.С.Гаргун, Я.Р.Грышукевіч, П.П.Кліменка, Л.М.Перхуноў, М.І.Салавей, С.І.Цярэшка, В.С.Штайда.

1990. М.Т.Грыбоўскі, Л.Ц.Драчынская, І.І.Коўш.

1991. Г.С.Барашка, М.А.Грынюк, Г.Г.Драбышэўскі, У.У.Малаш, Б.У.Мурашкевіч, Г.П.Панкратаў, А.І.Сарока.

1992. Л.І.Бовін, Ю.М.Папоў, Ф.С.Ратковіч, А.М.Сяргееў.

1994. В.П.Апарын, У.С.Грыб, З.І.Лучко.

1996. В.І.Бураў, Я.І.Валадзько, М.Х.Крылоў, Г.І.Невяроўскі, У.К.Нікановіч, С.Р.Шылаў.

1997. Л.Д.Юркевіч.

т. 6, с. 567

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

ЗАСЛУ́ЖАНЫ БУДАЎНІ́К РЭСПУ́БЛІКІ БЕЛАРУ́СЬ,

ганаровае званне, якое прысвойваецца высокапрафес. работнікам будаўніцтва і будаўнічай індустрыі, якія працуюць у будаўнічых, н.-д., праектных, праектна-пошукавых, мантажных і інш. арг-цыях 15 і больш гадоў, за заслугі ў вытворчай дзейнасці, распрацоўцы і ўкараненні прагрэсіўных праектаў і тэхналогій, перадавога вопыту арганізацыі, механізацыі і аўтаматызацыі працы, дасягненне высокай эфектыўнасці вытворчасці і якасці буд.-мантажных работ. Уведзена законам ад 13.4.1995, прысвойваецца Прэзідэнтам Рэспублікі Беларусь. З 1960 існавала ганаровае званне заслужаны будаўнік Беларускай ССР, якое прысвойвалася Прэзідыумам Вярх. Савета БССР.

Заслужаныя будаўнікі Рэспублікі Беларусь

1960. У.Ц.Атрошчанка, Е.С.Галаўнёва, С.А.Грыгор’еў, В.Ф.Дзем’янюк, А.А.Дзігілевіч, І.А.Доўнар, А.А.Жалняровіч, Р.С.Забалееў-Ізотаў, Я.Ф.Казлоўская, З.А.Караткевіч, І.К.Колычаў, А.С.Лапуноў, М.Х.Ломскі, У.П.Маскалёў, В.І.Свецікаў, В.А.Слепухоў, П.М.Сцяблюк, Ц.К.Фандо, Я.Ф.Філічонак, П.Г.Фядоценка, І.Э.Шаблоўскі, В.Ш.Шайхлісманаў, С.І.Ярашэвіч.

1961. А.В.Астроўскі, У.М.Вараксін, В.К.Гаравой, А.М.Громаў, М.К.Гуд, І.К.Дуброўскі, Г.У.Заборскі, А.Ц.Маграшоў, В.Дз.Макавец, Т.М.Макараў, Л.А.Новікава, І.А.Паддубіцкі, М.І.Паўлаў, М.М.Сівухін, М.П.Тарасенка, І.Дз.Шлапакоў.

1962. Р.А.Абразцова, А.С.Абухоўскі, Я.І.Анісімаў, Ф.Ф.Арцёменка, С.С.Атаеў, П.Л.Бабак, А.Г.Базаеў, С.С.Батурын, М.Н.Богуш, К.А.Бондараў, Л.С.Булах, М.Л.Вараб’ёў, І.П.Ведзмедзь, А.П.Воінаў, М.С.Галуза, Г.М.Глезер, І.І.Грыгаровіч, Л.А.Жук, І.М.Жыжаль, У.В.Казюля, А.Н.Каралёў, У.А.Кароль, М.В.Кашчэеў, Н.І.Лісавец, К.А.Магілеўскі, А.С.Мазейка, В.А.Мароз, У.Г.Міхайлаў, А.Ф.Мураўскі, Л.С.Паперна, Г.П.Паўлоўскі, В.Л.Пятніцкі, І.М.Рабцаў, Р.І.Рубанаў, М.А.Свірскі, М.П.Семянцоў, Г.І.Страіцелеў, В.А.Талмачоў, С.М.Траногін, В.Л.Трэйда, В.М.Фамін, М.А.Хомчанка, В.Я.Цвяркун, П.П.Цімашэнка, К.П.Цюцюноў, М.В.Шчэпкін, І.А.Юркоў.

1963. А.В.Анцімонаў, М.Ц.Архіпец, Л.М.Ашмян, В.С.Бабкоў, Ф.Ц.Бажок, А.У.Байцова, І.С.Бахір, Я.Е.Гайко, Я.П.Гоцін, А.П.Гушча, К.У.Джыгера, Г.Я.Жолудзеў, В.П.Зенін, А.С.Крэмень, А.В.Круль, М.С.Кускоў, В.С.Левін, М.Ф.Майдановіч, Л.П.Мацкевіч, М.М.Машкін, У.М.Мудры, С.І.Мядзведскі, В.Ф.Наймушын, П.М.Новікаў, Я.Ф.Паўленка, А.Ш.Плоткін, Я.А.Раговін, М.З.Санкін, Г.І.Татурын, А.Б.Уласевіч, К.Дз.Цвярдоў, І.М.Чарненка.

1964. І.А.Віленскі, М.Дз.Галубенкаў, М.В.Кавалёў, І.І.Корсакаў, В.С.Крывіцкі, Р.І.Мілановіч, А.В.Пруднікаў, У.М.Рубанік, В.Ф.Хлімянцоў, Л.С.Храмцоў.

1965. А.Б.Бандарэнка, П.І.Бязручкін, А.К.Ворса, І.М.Вятрук, І.Ц.Гапеенка, М.Я.Глушанкоў, М.К.Дзямешка, Ф.І.Дудараў, У.М.Жур, А.І.Кавалеўскі, М.У.Конік, Ф.Я.Крот, Ц.М.Кушнераў, В.С.Ларын, Р.І.Лебедзеў, У.Я.Ліцкевіч, П.С.Лукашук, А.Дз.Майсяевіч, М.Я.Мананкоў, Б.М.Марагоўскі, В.Г.Маршалаў, М.С.Медзвядзенка, Г.К.Мітраховіч, Дз.Ф.Міхайленка, П.М.Наваржэўскі, П.Ф.Пацей, А.А.Пількевіч, С.М.Раўкоў, Я.Ф.Савіцкі, І.С.Салей, С.І.Серафімовіч, І.Х.Сіманоўскі, М.В.Скрабкоў, Л.С.Собаль, А.П.Старавойтаў, І.І.Сямак, К.М.Тандзітнікаў, М.Г.Ушкевіч, П.І.Чарнавусаў, В.П.Чарнышоў, М.І.Шалдыга, Б.А.Шаршнёў, Г.П.Шмігельскі, М.І.Шымель, І.П.Янкоўскі, М.П.Ярашэвіч.

1966. В.Е.Алексяюк, К.А.Бародзіч, І.М.Бірыла, К.І.Вагін, Л.Я.Васілеўскі, Г.А.Вялічка, А.М.Гершаў, Г.С.Дашын, В.Р.Жылін, А.С.Зуб, С.Ф.Кажамякін, М.П.Кажан, П.І.Клімук, І.К.Лазарэнка, А.К.Лісоўскі, К.С.Мілашэўскі, А.Ф.Мітраховіч, Д.П.Надгачаеў, Р.Я.Паламарчук, Л.В.Парыйскі, Я.П.Ракомса, С.А.Сапун, П.Ф.Філіпаў, У.А.Хадорык, Ф.І.Цімафееў, С.Я.Цярохін, Л.К.Цяцерын, А.С.Чмыр, І.М.Шараеў, І.К.Юркоў.

1967. І.С.Вараб’ёў, М.П.Варэнцаў, Я.І.Дрозд, А.А.Кавалевіч, М.М.Кавалевіч, Е.А.Каўгарэна, Ц.І.Кузьмін, А.Дз.Лакіда, М.В.Леаненка, Ф.Ф.Леановіч, С.І.Шульга.

1968. П.Р.Аўсянікаў, М.І.Бадзько, Г.С.Бандарэнка, К.В.Варон ша, А.К.Васілеўскі, Л.Г.Гаўрылаў, Р.Я.Герцовіч, В.П.Глявіцкі, А.А.Грабеннікаў, М.А.Грыгарук, П.Р.Дадонаў, М.Г.Дзівакоў, А.Я.Каржуеў, М.К.Кесель, Ф.В.Магіленка, К.Я.Масько, М.І.Мацэль, М.М.Мядзведскі, І.Б.Палінскі, М.І.Пісарчык, С.Ф.Пятроў, В.Дз.Сабалеўскі, І.М.Сак, А.З.Сацікаў, А.І.Хамянкоў, К.С.Цывінскі, Ф.М.Шакай, Ф.І.Шчасны, Ф.І.Юшкевіч, В.Н.Ярковіч.

1969. Дз.Д.Атрашкевіч, Ю.К.Гарашчук, Г.М.Губчык, М.М.Епіфанаў, М.І.Касценіч, С.Ц.Кірыльчук, М.І.Кудзелін, А.В.Кулікоўскі, Б.С.Курлена, І.В.Кушнераў, Ф.С.Маскоў, В.М.Няхаеў, П.Р.Паўлоўскі, А.М.Печкуроў, Дз.Дз.Прашчаеў, У.М.Рыжыкаў, С.П.Самуха, М.П.Сінцова, М.М.Унукоўскі, І.І.Ціханаў, А.А.Чыжык, С.М.Шахно, К.С.Якімовіч.

1970. П.Н.Антоненка, М.І.Бандзюк, С.С.Бычкоўскі, І.І.Валадашчык, А.Ф.Гаўрысёў, М.І.Герасімчук, Д.Ц.Гузман, Ю.Р.Іваноў, С.М.Ізотаў, І.П.Кавалёў, С.В.Казакоў, Л.В.Казлоў, В.І.Кандраценка, М.Л.Каралюк, Р.В.Куляеў, Л.І.Кунічкіна, М.Р.Лукашэнка, Р.І.Ляшэнка, К.П.Малькевіч, С.І.Маршчэнка, М.М.Маталыцкі, М.Ф.Мацюк, А.І.Наканечны, Р.Л.Пабядзінскі, У.В.Пакацілаў, В.І.Пацюк, П.Я.Пісарчык, М.А.Пісарык, Ф.П.Пыжык, А.А.Раманоўскі, А.А.Рамашэўскі, Д.Я.Родаў, М.Ц.Свінко, Р.С.Сілівончык, М.В.Сярмяжка, А.А.Ларасаў, А.А.Фурсевіч, Л.У.Чарапко, М.А.Шлойда, М.С.Шумакоў.

1971. І.А.Багданаў, Р.І.Бандарэнка, М.А.Баранаў, Л.В.Голубева, А.К.Іваноў, Ф.І.Кажарскі, І.І.Казлоўскі, С.І.Казлюк, Б.М.Кіціс, Р.Дз.Купрыенка, Ф.А.Лапуноў, М.А.Літоўчанка, В.І.Луцык, М.Н.Маліноўскі, А.Н.Мінаеў, У.У.Мінкевіч, К.К.Петрушкевіч, М.І.Пунько, Г.М.Рагачова, І.В.Сабалеўскі, П.М.Сідараў, А.І.Сініцын, М.К.Смоліч, А.Л.Трубяцкой, А.А.Трухан, М.А.Федарчук, А.І.Цыганок, М.І.Яскевіч.

1972. Ф.А.Андросік, М.Д.Бараболкін, П.Л.Бароўскі, В.І.Барысенка, Б.А.Бразінскі, Я.І.Грыняк, М.М.Грышкавец, А.С.Карамышаў, В.С.Карэўка, А.К.Клявін, В.І.Кувашоў, У.І.Курашоў, П.І.Лаўрэнка, У.А.Малашэвіч, У.Ф.Маціеўскі, Л.У.Парахонька, І.М.Пацярайчанка, У.Д.Рабянок, В.А.Руды, А.Я.Фамін, В.М.Чаркін, С.В.Шапавалаў, Р.Ф.Шукаў, Я.С.Юшкоўская, С.А.Язэпчык.

1973. А.С.Арцюх, В.В.Дзеўнер, А.П.Забела, А.С.Закоршмены, П.П.Красько, М.В.Крутаў, Г.Н.Кудрашоў, С.С.Макавецкі, Г.П.Навасельскі, В.П.Русак, М.М.Рыгачэвіч, М.А.Сілін, П.М.Сябекін, В.А.Хворык, А.М.Чыгрэцкі.

1974. Я.В.Барысевіч, М.У.Бегуноў, М.М.Белка, С.Л.Воўк, У.І.Гарлачоў, С.П.Жалябітка, Т.Ф.Жаркоў, Р.А.Захараў, Л.С.Зубарава, М.М.Купа, Г.І.Ліёпа, Л.Р.Міхайлоўскі, М.В.Русецкі, С.П.Саўчук, І.З.Смалякоў, І.М.Удовін, І.Т.Хачатранц, З.П.Шпарчэева.

1975. А.П.Арцем’еў, Б.С.Бальцэвіч, М.Ф.Барадулька, І.Ц.Бялоў, К.А.Валенцік, К.А.Вяранчык, А.І.Вярстак, У.Е.Гарбацкі, Г.С.Друкараў, І.М.Еўдамашчанка, Г.П.Карлаў, І.Я.Качанаў, А.М.Крапіўка, Р.Р.Кучук, М.А.Мяжэвіч, М.П.Муранаў, П.І.Панамарэнка, У.В.Пішчыкаў, І.С.Рабочы, І.І.Раманееў, І.К.Рубахаў, В.Ц.Саяпін, І.П.Севасцьянаў, Б.А.Халадцоў, А.Ф.Шалудзько, А.С.Шчарбінін, В.А.Шыманскі, А.М.Яўціхіеў.

1976. А.І.Акатаў, А.М.Аксёнаў, У.Ц.Алізарэвіч, П.С.Амоненка, У.А.Андросік, К.Дз.Багданаў, С.Ц.Баярчук, Н.С.Бельчанка, П.П.Бондараў, А.А.Боршч, П.А.Брэль, Р.С.Бут-Гусаім, М.А.Гарбузаў, В.Ф.Вішнеўскі, І.А.Гапонаў, У.Ц.Гніза, Л.М.Голубева, У.С.Дзятлаў, А.Ц.Драмянкоў, В.В.Дрэнь, С.М.Жалубоўскі, А.С.Зданевіч, М.Л.Зеліхоўскі, У.І.Касоўцаў, А.Т.Касцюкоў, В.Ф.Касько, М.І.Кісялёў, Я.С.Костусеў, А.І.Краўчанка, І.А.Мейлах, Б.М.Мілер, І.М.Наваселецкі, Ф.А.Назарчук, М.М.Несцераў, І.Р.Пісарук, У.А.Рагачоў, А.У.Сарокін, І.Д.Страліцкі, А.М.Туз, Я.А.Шушкевіч, Я.К.Шэрыкаў.

1977. М.М.Грышчэня, Р.М.Дарашэнка, А.Н.Каўрэй, А.А.Корзун, М.Ф.Лунін, М.У.Насулька, П.Л.Пастушэнка, Л.У.Лабалевіч, М.К.Тышкевіч, Б.Р.Ханін, М.Р.Чумакоў, У.І.Шылаў.

1978. В.І.Альхоўскі, П.В.Баравікоў, А.В.Богуш, В.М.Куракевіч, А.А.Луцык, Дз.Ф.Махавікоў, Р.Ф.Сялевіч, У.К.Шульга, К.С.Шулянчык, П.М.Шыпаў.

1979. І.А.Антановіч. Э.В.Аўчыннікаў, А.І.Барташ, І.М.Бутрымовіч, А.А.Дунаеў, М.Н.Зельдас, Л.Б.Любезны, І.І.Ляўко, М.М.Мартынаў, Я.І.Маўчан, І.А.Салодкі, І.П.Чорствы.

1980. М.А.Арэф’еў, М.К.Балыкін, У.І.Бобр, М.М.Верамеюк, М.С.Гапееў, Дз.І.Гвоздзеў, Я.М.Гопша, А.Ц.Доўгі, І.І.Дубовік, І.А.Кенік, А.Т.Кічкайла, А.Т.Кобля, В.А.Крамар, М.М.Лавянецкі, І.Р.Ладуцька, К.А.Лапец, М.М.Лапко, Ф.Р.Літвіновіч, Г.А.Мадалінскі, В.І.Макараў, Я.А.Мартыненкаў, Р.М.Махліс, В.В.Пыжык, К.П.Пятрыніч, ф.Ф.Раманчук, Ю.А.Сабалеўскі, М.Ц.Салдаткін, А.К.Самаросенка, М.П.Сачок, М.П.Свірыдовіч, П.В.Селівонік, Я.Г.Селівончык, А.А.Сідарук, А.Г.Танаян, Ф.Я.Таўкачоў, В.І.Трубянок, І.У.Філоненка, У.І.Харужы, А.М.Целеш, З.М.Шалыга, І.Р.Шкрабнёў.

1981. М.П.Аляксюк, У.І.Газдзецкі, Л.Ц.Кацько, А.І.Малыха, М.М.Малярэвіч, М.Я.Талсташэеў, М.С.Трусевіч, Г.В.Юшкевіч, М.Я.Юшкевіч, М.Я.Ярошкін.

1982. Р.М.Баглай, У.М.Гаўрылаў, І.І.Дзянішчык, В.І.Жалудко, Л.І.Максімовіч, З.Я.Паланецкі, М.Ф.Сайкоўскі, Г.Т.Сіўцоў, І.А.Тарасавец, А.В.Тарасевіч, А.Р.Цыбуля, В.М.Шантаровіч, П.У.Якубчык.

1983. Я.П.Стойка.

1984. М.Д.Белы, А.З.Бялевіч, В.М.Веліканаў, А.П.Дзямчук, Д.Д.Дук, А.С.Емяльянаў, М.М.Кандакоў, М.Я.Краснарадцаў, І.І.Лазараў, Ю.А.Пуплікаў, А.І.Смольскі, М.І.Тарун.

1985. Я.Р.Брычкоўскі, В.І.Бялоў, А.Г.Ваўранюк, В.М.Ветраў, Я.Ф.Вінакураў, Дз.П.Дземчанка, В.С.Зданевіч, І.П.Капітула, А.А.Каспяровіч, М.І.Папоў, П.П.Пракаповіч, Ф.М.Русак, М.С.Такоеў, Я.А.Траян, А.Дз.Фядотаў, А.В.Цадзілка, П.М.Ціханкоў.

1986. У.В.Аляшкевіч, Я.С.Бельская, Г.К.Варакса, В.І.Кажураў.

1987. І.З.Башмакоў, В.С.Барысевіч, А.У.Князеў, А.П.Кучэйка, У.М.Лагута, К.Л.Пятроўскі, А.Л.Сазонаў, П.К.Чыгірык.

1988. У.І.Казлоўскі, І.А.Нялюбін, М.С.Шамес.

1989. М.М.Дабрыцкі, М.Е.Капытоў, Ю.Б.Колакалаў, Л.І.Рыжкоў, У.С.Тамашук, А.Т.Шота, І.П.Шпорта, Ю.А.Шэпелеў.

1990. Ю.С.Астравух, Г.А.Баранаў, В.П.Баліцкі, Ф.Я.Бойка, М.К.Звонкін, Б.І.Касцюкевіч, В.А.Кулакоўскі, А.А.Ламакаў, В.І.Міцкевіч, І.І.Свярдлоў, В.А.Смірноў, Г.І.Станчык, В.В.Цімохін, П.М.Ціхановіч, А.Ф.Чуясаў, Л.С.Штырыкаў.

1991. М.З.Ашэйчык, В.Ф.Залога, В.В.Каржэўскі, Л.І.Мароз, Л.Ф.Марозаў, А.Л.Міхалевіч, У.П.Набокаў, В.П.Пятрыніч, А.Ф.Усціновіч, М.Дз.Цюшко.

1993. П.Дз.Андрэйкавец, А.П.Гапееў, Л.М.Красуцкі, С.А.Мазур, А.Я.Піскоўскі, К.М.Пячко, Л.Л.Чайлытка, А.Я.Янчэўскі.

1994. А.Дз.Зарубін, Р.Б.Кацынель, С.К.Лемеш, Т.І.Паляшчук, Л.І.Тарашкевіч, Ю.І.Уладзіміраў, У.І.Францкевіч, А.В.Якубёнак.

1995. Я.М.Галубкоў, Л.Б.Ваўчэцкі, А.У.Луцко, А.М.Макараў, У.Ц.Рагель, В.П.Сянцюраў.

1996. І.Я.Галіноўскі, С.У.Кунцэвіч, С.У.Міхалёнак.

1997. І.Р.Гапееў, В.А.Кулеба, Р.А.Шпакоўскі, А.М.Якаўлеў.

т. 6, с. 550

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

ДЗЯРЖА́ЎНЫ ТЭА́ТР ЛЯ́ЛЕК БЕЛАРУ́СІ.

Створаны ў 1938 у Гомелі. Адкрыўся 15.7.1938 спектаклем «Па шчупаковай волі» Л.Тарахоўскай, які шмат у чым паўтараў пастаноўку С.Абразцова, на рэпертуар і пастановачныя прынцыпы якога т-р пераважна арыентаваўся на першым часе. З 1940 маст. кіраўнік М.Бабушкін, гал. мастак Б.Звінагродскі. Ставіліся пераважна казкі: «Чароўныя падарункі» («Дзед і Жораў») В.Вольскага, «Кот у ботах» Г.Уладычынай, «Вялікі Іван» Абразцова і С.Праабражэнскага, «Падарожжа ў дзіўныя краіны» У.Палякова і інш. У Айч. вайну асн. трупа т-ра знаходзілася ў Душанбе. Дзейнічала таксама агітбрыгада на чале са Звінагродскім, у праграме — сатыр. сцэнкі і інтэрмедыі. 1.5.1944 т-р аднавіў сваю дзейнасць у Гомелі спектаклем «Вялікі Іван». У першыя пасляваен. гады пераважна аднаўляўся ранейшы рэпертуар. З лепшых новых пастановак: «Канёк-Гарбунок» паводле П.Яршова, «Хрустальны чаравічак» Т.Габэ, «Дзед Мароз» А.Шурынавай і «Чароўны галёш» Г.Мацвеева. У 1949 дзейнасць т-ра была спынена. У 1950 т-р створаны нанава і працуе ў Мінску. Некат. спектаклі 1950-х г. характарызаваліся празмерна дэталізаваным вырашэннем лялькі, імітацыяй ёй чалавека. Пошукі новых выяўл. сродкаў, станаўленне прафес. сцэнаграфічнай культуры т-ра звязаны з дзейнасцю рэж. Анатоля Ляляўскага і мастака Л.Быкава. Пераканаўчае рэжысёрскае прачытанне, цікавае сцэнаграфічнае вырашэнне атрымалі творы бел. драматургіі: «Дзед і Жораў» В.Вольскага, «Граф Глінскі-Папялінскі» А.Вольскага, «Каваль Вярнідуб» паводле А.Якімовіча, «Марынка-крапіўніца» А.Вольскага і П.Макаля, «Сярэбраная табакерка» паводле З.Бядулі, «Лілавічкі» паводле У.Галубка, «Дзякуй, вялікі дзякуй» і «Скажы сваё імя, салдат» А.Вярцінскага, «Балада пра белую вішню» С.Клімковіч, «Янка-цымбаліст і алавянае царства» Э.Брука і Б.Дуцэнкі. У канцы 1960—1-й пал. 1970-х г. адраджаецца традыцыя пастановак для дарослых, распачатая ў 1950-я г. спектаклямі «Краса ненаглядная» Я.Спяранскага і «Кароль-Алень» паводле К.Гоцы Сярод іх: «Чортаў млын» і «Боская камедыя» І.Штока, «Цудоўная Галатэя» С.Дарваша і Б.Гадар, «Клоп» У.Маякоўскага, «Да трэціх пеўняў» В.Шукшына, «Прыгоды бравага салдата Швейка» паводле Я.Гашака. Творчасць т-ра 2-й пал. 1970—80-х г. адметная зваротам да новых выяўл. сродкаў, у спектаклях разам з лялькамі выступаюць акцёры ў жывым плане. Імкненне да сінтэзу разнастайных сцэн. сродкаў выявілася ў спектаклях «Крэсіва» Спяранскага, «Сланяня» Уладычынай, «Арэшак» Р.Аляксандравай, «Зорны хлопчык» паводле О.Уайльда, «Ляўша» паводле М.Ляскова, «Салавей» паводле Х.К.Андэрсена і інш. Творчае аблічча т-ра 1990-х г. вызначаюць спектаклі, пастаўленыя рэж. Аляксеем Ляляўскім: «Майстар і Маргарыта» паводле М.Булгакава, «Бура» У.Шэкспіра, «Сымон-музыка» паводле Я.Коласа, «Папялушка, ці Перамога Дабрачыннасці» Ж.Маснэ, «Цар Ірад» у апрацоўцы Г.Барышава і інш.

У складзе трупы (1997): засл. арт. Беларусі У.Уласаў, У.Грамовіч, А.Казакоў, мастак па ляльках засл. работнік культ. А.Нікалайчык. У 1976—96 гал. мастак А.Фаміна.

М.А.Каладзінскі.

Да арт. **Дзяржаўны тэатр лялек Беларусі**. Сцэна са спектакля «Прыгоды бравага салдата Швейка» паводле Я.Гашака.

Да арт. **Дзяржаўны тэатр лялек Беларусі**. Сцэна са спектакля «Дзед і Жораў» В.Вольскага.

Да арт. **Дзяржаўны тэатр лялек Беларусі**. Сцэна са спектакля «Званы твайго лёсу» А.Вольскага і П.Макаля.

Да арт. **Дзяржаўны тэатр лялек Беларусі**. Сцэна са спектакля «Сымон-музыка» паводле Я.Коласа.

Да арт. **Дзяржаўны тэатр лялек Беларусі**. Сцэна са спектакля «Балада пра белую вішню» С.Клімковіч.

т. 6, с. 155

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

САЮ́З АРХІТЭ́КТАРАЎ БЕЛАРУ́СІ, Беларускі саюз архітэктараў (БСА),

добраахвотная грамадская творчая арг-цыя архітэктараў Беларусі. Асн. мэты: садзейнічанне дзярж. і грамадскім арг-цыям у праектаванні і буд-ве гарадоў і інш. населеных пунктаў, прамысловых, с.-г., жылых, грамадскіх, культ.-бытавых збудаванняў, павышэнне прафес. ўзроўню сваіх членаў. Створаны на 1-м з’ездзе архітэктараў Беларусі ў 1935 як С.а.Б. З 1999 наз. Бел. саюз архітэктараў. Наступныя з’езды адбыліся ў 1937, 1941, 1950, 1955, 1958, 1961, 1966, 1970, 1975, 1980, 1985, 1991, 1995, 1999. Старшыні праўлення: П.Амбражунас (1935—37), А.Брэгман (1937—41), А.П.Воінаў (1941—50), М.Томах (1950—55), Г.Парсаданаў (1955—58), Л.Мацкевіч (1958—61), В.Ладыгіна (1961—64), Э.Дзямідаў (1964—66), В.Аладаў (1966—70), Ю.Шпіт (1970—73), Ю.Грыгор’еў (1973—75), Я.Ліневіч (1975—77), І.Боўт (1977—80), Ю.Патапаў (1980—85), Я.Кавалеўскі (1985—99), з 1999 прэзідэнт БСА — А.Сцяпанаў. У БСА уваходзяць 6 абл. і шэраг пярвічных арг-цый НДІ, ВНУ, праектных арг-цый. Дзейнічае Рэсп. дом архітэктара (засн. ў 1953). У 1990-я г. БСА уваходзіў у Саюз архітэктараў міжнародны. З 1990-х г. з’яўляецца членам Міжнар. асацыяцыі саюзаў архітэктараў. На 2001 у БСА 1040 членаў.

Члены Беларускага саюза архітэктараў

1935. П.І.Амбражунас, С.А.Асрыеў, А.П.Брэгман, І.І.Валадзько, У.М.Вараксін, А.П.Воінаў, В.П.Ждановіч, В.І.Кандратовіч, З.К.Магілеўчык, Н.М.Макляцова, Н.Я.Трахтэнберг.

1936. В.М.Волчак, Я.І.Гурарый, В.І.Гусеў, У.П.Фёдараў.

1937. Б.А.Барысаў, П.Я.Кузьменка, Л.П.Мацкевіч, Т.С.Страмцова, М.І.Томах.

1938. І.Дз.Белагорцаў, М.Ф.Кудзінаў, А.Я.Кудравіцкі, Г.А.Парсацанаў.

1939. М.І.Мельнік.

1941. Г.У.Заборскі.

1942. У.А.Кароль.

1944. У.А.Афанасьеў.

1945. С.Б.Баткоўскі.

1946. В.І.Анікін, М.І.Бакланаў, Г.М.Бенядзіктаў, Л.Г.Гафо, М.В.Драздоў, І.К.Елісееў, М.С.Кацар, І.А.Люблінскі, І.М.Рудэнка, Л.А.Стукачоў, Я.Р.Шапіра, Н.А.-Э.Шпігельман, П.Х.Яброў.

1947. М.Я.Гулько, М.Г.Дабужская, В.І.Зайцаў, І.В.Мядзведзеў, Г.І.Хайкін.

1948. В.Я.Сахно.

1949. Л.І.Анікіна, І.М.Вятрук, Н.А.Зельтэн, І.П.Раткоў, Л.Дз.Усава, У.А.Чантурыя.

1950. А.І.Наканечны.

1951. І.Е.Бачылаў, Э.М.Гальдштэйн, Я.К.Дзятлаў, Я.Л.Заслаўскі, М.Н.Ліўшыц, Г.В.Сысоеў, Г.І.Фадзеева.

1952. А.Р.Духан, В.Б.Ладыгіна, З.І.Озерава, А.Э.Фрыдман.

1953. Р.В.Андрэева, П.А.Громаў, Ф.-А.А.Захрэ, Э.П.Левіна, Л.М.Рымінскі.

1954. Ш.І.Хінчын.

1955. С.В.Бяляеў, А.І.Зысман, І.Д.Левін, С.С.Мусінскі, Э.О.Шуберт.

1956. С.Г.Абязава, В.М.Аладаў, Р.Р.Бекельман, В.С.Бурлака, Л.А.Каджар, Н.Г.Калінічэнка, З.М.Леўцава, В.А.Літвінаў, Я.М.Маршак, Ю.П.Пурэцкі, І.Д.Спірын.

1957. Я.Л.Барсукова, А.Ю.Данілава, В.А.Данілаў, А.У.Жалдакоў, А.Б.Маркар’ян, Л.М.Міронава, М.Г.Мызнікаў, В.М.Навумава, А.М.Навумаў, Б.М.Назаранка, І.М.Папова, В.І.Перадзерый, Г.М.Сінельнікава, В.П.Чарнышоў, В.П.Шыльнікоўская, Ю.В.Шпіт, С.М.Ягорава.

1958. Р.М.Алімаў, М.М.Афанасьеў, Ю.І.Глінка, Э.К.Кузняцова, П.І.Лаўрэнка, А.В.Лысенка, Т.П.Пенязькова, І.І.Сянкевіч.

1959. С.С.Атаеў, Л.П.Афанасьева, Р.Р.Будзько, Ю.М.Градаў, Ю.П.Грыгор’еў, Г.У.Губіш, А.М.Гуль, З.Л.Драздоўская, Л.А.Кітаева, В.П.Кудраўцава, І.М.Мазнічка, В.Б.Масальская, А.В.Сычова, Р.Дз.Шэліхава.

1960. Ю.А.Булай, П.Р.Бяляеў, А.А.Воінаў, В.І.Герашчанка, Ф.М.Іванчанка, І.Т.Каробкін, В.М.Малышаў, Н.М.Мароз, В.С.Марцьянаў, Л.М.Пагарэлаў, М.М.Пірагоў, Т.М.Пучкаева, Я.С.Райхман, Т.С.Сераброўская, І.А.Станілевіч, А.П.Старчай, Г.А.Трушнікава, І.С.Фрыдман.

1961. Н.І.Аладава, А.А.Бельскі, Г.Я.Булдаў, У.Л.Бурмакін, Э.Р.Вішнеўская, Э.М.Дзямідаў, С.Р.Канавалаў, Дз.П.Кудраўцаў, Т.І.Кузьменка, У.Р.Лахоня, Я.Л.Ліневіч, І.І.Ляўко, А.І.Макараў, У.А.Мінькін, У.Э.Сакалоўскі, А.А.Сідзельнікаў, А.Ф.Ткачук, К.Г.Усцюгаў, Ф.У.Хайрулін, Я.А.Цюкаў, М.І.Чаркасава, А.І.Ярушын.

1962. В.В.Бажко, М.З.Барсукоў, І.І.Боўт, У.М.Вараксін, К.П.Вернер, Л.Б.Гельфанд, І.І.Есьман, І.А.Іода, А.П.Каралькоў, А.Ц.Кучарэнка, Л.М.Левін, В.С.Марокін, С.Б.Неўмывакін, А.І.Патапава, Ю.Ф.Патапаў, І.А.Сагаловіч, У.А.Сакалоў, Ж.С.Сахарава, С.Дз.Філімонаў, І.І.Фралоў, В.Р.Чэпік, В.М.Шаўчэнка, Б.А.Юрцін.

1963. Б.І.Аляксандраў, Л.У.Архангельская, В.А.Астаповіч, І.В.Байцова, І.М.Байцоў, Э.А.Бацян, У.І.Брэдзіс, Г.А.Бяганская, А.В.Гарбачоў, І.Р.Голубева, З.С.Даўгяла, В.М.Емяльянаў, І.А.Збароўскі, Ю.А.Іваноў, І.Я.Ідэльсон, А.І.Касякоў, В.В.Клімаў, С.С.Корчык, Р.М.Лесь, З.М.Леўчанка, Л.І.Мельнік, А.Р.Мельнікаў, А.Л.Муладжанава, Н.М.Нядзелька, Я.С.Панамарова, Л.І.Прыгунова, Н.В.Свебада, Л.С.Сідарава, А.К.Тэн.

1964. А.В.Гедройц, П.Р.Жураў, А.Н.Занеўскі, М.С.Заржэцкі, Э.А.Зубялевіч, Л.П.Каленікава, Т.А.Каманіна, І.Я.Крывіцкі, Г.І.Ліёпа, А.Е.Літвінава, С.Г.Майсеева, А.Р.Назараў, Л.С.Патапаў, Т.А.Піпкіна, А.І.Расейкін, В.К.Сушчыц, І.П.Шпіт, Н.В.Яснагародская, Ф.Я.Яснагародскі.

1965. Г.Р.Аляксеева, В.А.Бабашкін, А.А.Беразоўскі, С.Б.Гінзберг, У.Р.Зубкоў, Л.А.Кажарскі, Я.К.Казлоў, А.С.Карамышаў, П.П.Кракалёў, М.П.Кунько, А.Р.Марэніч, Р.Я.Меметаў, У.І.Начараў, К.У.Сакалова, М.Р.Сундукоў, В.І.Сярогіна, Л.М.Тамкоў, Л.І.Яршова.

1966. Н.М.Афанасьева, Э.А.Афанасьева, В.І.Галеўка, У.М.Гапонаў, Г.Дз.Горына, Л.А.Есьман, Р.М.Заікін, Ю.І.Казакоў, Л.М.Кантаровіч, Я.Я.Клапер, В.Р.Конюхаў, А.Я.Красоўскі, В.М.Ласкавы, І.І.Некрашэвіч, Я.А.Папоў, С.Ф.Паўлаў, Л.М.Пятроўская, В.С.Саенка, М.М.Трыгубовіч, С.І.Федчанка, Т.М.Ханіна, Я.Р.Цвінгель, У.М.Шынкевіч, А.Б.Эльтэрман, В.В.Ягадніцкі.

1967. Э.М.Арцёмчык, М.М.Бурдзін, І.А.Бярозкіна, А.А.Васільеў, В.В.Гараеў, Е.Г.Грыневіч, У.Р.Ісачанка, І.С.Квітко, К.С.Кракасевіч, А.Дз.Кудзіненка, П.Б.Лагуноўская, Ю.Р.Лысоў, У.П.Пушкін, Т.Г.Раманоўская, П.С.Рудзік, У.Л.Сарочкін, В.П.Сільноў, С.Дз.Стружкін, М.Ф.Ткачук, У.В.Трацэўскі, С.Я.Ульянава, Н.І.Цямнова, У.І.Цямноў, В.І.Юрціна.

1968. Р.Л.Арцёмчык, В.С.Бялянкін, В.Р.Галавачоў, А.І.Еўтушэнка, В.С.Жаўняк, У.М.Заграбельны, С.М.Замараеў, В.І.Комар, З.І.Конаш, Л.В.Маскалевіч, Г.Г.Меншыкаў, І.М.Міхайлава, А.І.Міхед, М.С.Навумаў, Я.А.Сап’янік, В.К.Сцепчанка, Г.А.Фядосенка. У.М.Чарназёмаў.

1969. М.Т.Буйлова, В.Г.Бурдзіна, М.В.Бялоў, В.Ф.Дудзін, Ю.Н.Кішык, Л.С.Кліцунова, Н.С.Краўкова, І.А.Краюхіна, В.І.Круткене, Н.А.Крылова, Б.М.Ларчанка, Г.У.Ласкавая, А.М.Лебедзеў, А.Г.Лукомская, А.К.Мурашкевіч, Л.А.Нардштэйн, Б.С.Папоў, С.І.Пеўны, Л.М.Пятрова, В.Я.Савельеў, Л.Я.Сагалаў, Т.Т.Семянюк, І.П.Сітнікава, С.Л.Смірнова, С.М.Талкачоў, Ю.Н.Трахтэнберг, Х.А.Хасьянаў, Т.І.Чарняўская, В.Л.Чыстоўская.

1970. Г.Э.Бруніес, Д.С.Воранаў, Г.М.Гвоздзік, В.П.Занковіч, А.К.Зензін, Л.М.Зензіна, У.І.Ізяргін, І.Д.Кока, В.Г.Крусь, М.Б.Марцінкоўскі, А.І.Палякоў, А.П.Фядорчанка, К.К.Хачатранц, Ц.П.Ціваноў, В.М.Чарнатаў, Г.П.Чысцякоў.

1971. Г.М.Бараноўская, Р.М.Бараноўскі, В.В.Быкаў, С.І.Васілевіч, У.Ц.Васільеў, Л.А.Вільчко, М.Ц.Гардзеенка, В.І.Грыгарышына, Т.Ф.Дворына, В.І.Кандраценка, В.М.Кашырын, Э.М.Кляўко, Г.А.Кнаўэр, Б.А.Кожыхаў, І.І.Корж, В.У.Крамарэнка, А.А.Ладкін, Я.Я.Ліневіч, Р.М.Махмутаў, Т.А.Перасадзька, М.І.Пракалей, Н.В.Равяка, Я.С.Смальгоўскі, А.В.Собалеў, У.М.Сухарослаў, Р.К.Ціхаў.

1972. К.М.Аляксееў, Л.Л.Беразень, М.У.Вараксін, І.І.Васілевіч, А.М.Главінская, А.І.Грачышнікаў, Н.Р.Даўгіх, М.Ф.Жлоба, І.С.Зорын, Т.М.Казлова, А.П.Калніньш, В.Ц.Калюжны, А.М.Канстанціновіч, В.Г.Котаў, Р.І.Крываносава, У.М.Крывашэеў, У.М.Кузьменка, К.В.Лабзоў, Л.М.Лісоўскі, У.Г.Малахаў, Ю.М.Малевіч, А.М.Маскалькова, У.Ю.Мельцэр, С.Л.Мяжэвіч, Л.І.Новаш, Г.А.Патаеў, В.Г.Путроў, А.А.Сабалеўскі, В.І.Сахно, А.А.Серапян, Ю.І.Сердзюкоў, А.А.Снадскі, В.І.Ткачоў, А.Р.Трафімчук, С.І.Усенка, Я.М.Фарбераў, А.К.Шабалін, В.В.Шубіна, А.Р.Шчэрба, А.А.Юркеўская, В.Р.Ягошын, Ю.В.Ягупаў.

1973. Г.А.Аляксандрава, Я.Л.Барсукова, І.Ф.Брэгман, Л.Р.Брэль, М.І.Бялянкіна, І.І.Галушка, М.Г.Дзівакоў, Дз.І.Жураўлёва, Л.С.Краўчыня, У.А.Лагуноўскі, Г.С.Ларкін, Дз.М.Мохаў, А.Ф.Няўзораў, Ю.А.Павалій, У.А.Палівода, Г.Ф.Пальчэўская, Л.М.Сабалеўская, Г.М.Свяцкі, І.А.Сітнікава, А.І.Фрыдман, У.Дз.Часноў, В.М.Чыстая, М.П.Ягораў, Н.Г.Якушка, Л.І.Яршова, А.В.Яршоў.

1974. М.-В.К.Астраменцкі, Г.І.Белікаў, А.А.Брэгман, М.К.Вінаградаў, Т.В.Габрусь, В.М.Гацілаў, Э.М.Георгіева, А.Г.Горб, В.У.Гразноў, І.С.Жураўлёў, Г.В.Занеўскі, П.К.Казакова, І.У.Кароль, Р.Э.Кнаўэр, С.П.Крывашэеў, В.М.Лапцэвіч, Р.Ф.Максіменка, Р.Р.Маскоў, А.Л.Муладжанава, У.А.Мякішаў, А.Л.Сахно, Г.Р.Тарасевіч, У.М.Тарноўскі, І.С.Фёдарава, Л.І.Хаюцін, А.Е.Цыкалаў, М.С.Шуміхін, У.І.Шчарбіна, А.І.Шышакін.

1975. Ю.М.Абрамовіч, С.Г.Алейнікава, В.Б.Ангелаў, В.Ф.Ачайкін, Я.Г.Бранцаў, Л.В.Былінская, А.А.Ганчароў, І.А.Гапонаў, С.Я.Гафштэйн, Г.Г.Голубева, В.Ф.Давыдзёнак, Ю.Г.Дзяменцьеў, У.М.Еўдакімаў, У.С.Залеўскі, М.С.Іваноў, В.П.Іўлічаў, Я.М.Кавалеўскі, В.І.Карака, М.Т.Кляшторная, І.А.Кнаўэр, У.В.Крывашэеў, А.П.Кушч, Г.П.Латышаў, У.А.Лытаў, В.М.Малышкін, М.Ф.Малючэнка, В.Ф.Марозаў, В.Дз.Пак, А.П.Панамароў, В.М.Папоў, А.А.Пецярбуржцаў, М.М.Пірагоў, Г.А.Ражкова, Л.А.Сазонава, Н.М.Сакалова, А.С.Сардараў, А.І.Сарокін, С.П.Сень, В.І.Фарафонава, Л.І.Чупіна, Ю.А.Шаравера, К.І.Эпштэйн, А.Ф.Юрын, М.І.Янчык, М.М.Яркоў.

1976. В.П.Аганін, В.В.Арсеньеў, В.В.Баразненка, А.Г.Белых, Ю.В.Бічан, В.М.Бяспалаў, А.А.Вераб’ёў, В.З.Віткіна, Я.У.Гляцэвіч, З.В.Говарава, У.Ф.Даніленка, У.С.Дземідовіч, У.І.Драздоў, Л.Ф.Думаноўская, В.Р.Духаніна, С.С.Жураўлёў, А.М.Іванчанка, А.У.Ільіноў, С.А.Капроў, В.І.Капылоў, Л.А.Карманава, А.С.Кісель, В.П.Крапіўны, Л.А.Краснабай, Л.А.Кустова, Ю.К.Кустоў, Л.П.Луцэвіч, Г.В.Лява, М.А.Мацяўшук, А.П.Назараў, І.М.Панамароў, Ю.П.Пурэцкі, Г.М.Пяшкоў, Т.Ф.Розава, В.В.Рысакоў, В.Б.Садыкаў, Л.А.Склярэнка, М.С.Смірноў, У.І.Старчанка, Л.Г.Сядых, У.Дз.Таліцкі, А.В.Тылевіч, Ю.І.Філонаў, В.С.Хвяжэнка, В.І.Ціхава, Ю.У.Чантурыя, А.А.Шабалін, Б.Э.Школьнікаў, М.М.Шляймовіч, Н.А.Шыдлоўская, Я.А.Якаўлеў.

1977. А.І.Агафонава, А.Р.Акенцьеў, А.А.Антонава, А.Я.Балыка, Н.К.Белавусава, У.Г.Браўн, Н.С.Будыка, А.М.Быкоўскі, Г.Р.Вінаградава, М.С.Волкаў, Т.Я.Галіёта, А.С.Гаўрыкаў, Л.М.Гітлін, А.М.Горб, Р.В.Грынкевіч, Ю.М.Дабравольскі, І.Я.Дзятлаў, В.М.Дутлава, А.М.Іванін, Ю.С.Іўжанка, В.Г.Калінічэнка, А.П.Каралькоў, І.Е.Карасцялёў, В.К.Карунас, В.М.Кільчыцкі, У.Р.Крышчановіч, І.А.Леснякова, С.Г.Мацяўшук, А.В.Мысаў, Я.У.Мядзько, Д.С.Паташнікаў, І.С.Пілатовіч, А.У.Пятрэнка, І.П.Равуцкая, А.М.Радзівоненка, В.Р.Рондаль, С.Ф.Самбук, Л.М.Смірнова, А.Г.Суслаў, М.В.Сяўбітаў, В.Я.Токарава, А.З.Цэйтлін, У.І.Чарняўскі, К.Л.Шулаева, Л.К.Шулаеў, Ю.А.Якімовіч.

1978. І.А.Абухаў, У.В.Аўсянка, Л.П.Баліцкая, Я.А.Вільчко, І.С.Гадэ, М.І.Жучко, І.Л.Каробкін, А.П.Козыраў, А.І.Корбут, А.В.Кузняцоў, В.К.Латышаў, У.А.Лытаў, А.А.Мазоль, А.І.Малашка, У.Дз.Маркаў, В.А.Мацура, Л.М.Нерадзюк, В.М.Папоў, С.Г.Пінчук, У.Б.Праабражэнскі, У.М.Сідзюк, С.А.Смірнова, Г.Г.Тарасава, У.К.Філатаў, З.Р.Цвірко, В.С.Цырш, Н.С.Чуйко, Г.І.Чырван.

1979. Т.Р.Авечка, А.М.Арцюхін, А.В.Асяненка, У.І.Бакаеў, Э.К.Басава, В.М.Батузава, У.В.Бачкоў, А.І.Белавусаў, У.П.Данец, В.М.Данілаў, Я.У.Дворак, Л.Г.Зайцава, А.У.Івашкоў, Ю.І.Івашчанка, У.В.Карповіч, В.У.Кісель, Б.С.Косціч, А.М.Кулагін, І.А.Куніцкі, Т.А.Купрэева, Б.М.Малчанаў, А.С.Мальцаў, Ю.Я.Мамлін, В.А.Марухін, Т.В.Мікаэлян, В.П.Мусіенка, І.В.Навіцкі, В.Дз.Нікіцін, У.М.Перасадзька, Т.М.Пракаповіч, Т.М.Пукач, Ю.І.Раманаў, Н.С.Саладкова, С.П.Сахарава, В.Р.Слюнчанка, А.А.Сувораў, А.В.Федарэнкаў, А.М.Філіповіч, У.М.Целяпнёў, І.С.Чаравікаў, Г.М.Шарый, М.А.Шумячар, І.У.Шчакоцін, Р.П.Яўменаў.

1980. А.М.Аліфірэнка, В.П.Андаралаў, В.У.Балоцін, Л.П.Баннава, Р.І.Белагорцаў, І.Л.Бікешчанка, Л.К.Быстрова, М.М.Гайдуковіч, У.Э.Гальдштэйн, М.Р.Гарон, Н.Я.Гоціна, М.М.Гроднікаў, Г.У.Гур’янаў, Л.Г.Дзям’янава, У.Г.Еўтух, Б.І.Кавалькоў, І.А.Каменскіх, Г.К.Кескевіч, В.В.Кірылаў, М.П.Кошалеў, І.М.Кравец, А.А.Крутава, А.В.Кухарэнка, В.А.Ліхапол, С.В.Манкевіч, А.І.Машуцін, В.М.Неўдах, Ф.Ф.Пархімовіч, Л.У.Паўлава, Л.М.Пілатовіч, Дз.М.Пуцявец, Г.М.Саглаева, В.У.Сакалова, В.П.Свічэнскі, Н.А.Сіроціна, А.Б.Смольскі, Т.П.Станішэўская, У.А.Тычына, Ю.Г.Цяпкін, А.Ф.Чэркас, В.М.Шалкоўскі, Н.М.Шарая, А.С.Шафрановіч, В.Я.Яўсееў.

1981. В.І.Айсіна, І.І.Аляксеенка, У.А.Арлоўскі, С.Г.Багласаў, Л.С.Баскакава, В.Н.Беглякоў, Г.В.Бокун, Я.Ю.Болатаў, А.У.Брыгадны, В.А.Буры, Т.У.Бутрымовіч, Дз.І.Бялецкі, А.М.Вержук, І.К.Вінаградаў, А.Г.Воўк, Ю.П.Вялічка, У.К.Гагунскі, А.К.Галутвін, М.Л.Гаўхфельд, Г.Б.Гераўкер, В.А.Грэцкі, А.М.Гурбо, Г.У.Гур’янаў. Г.Б.Дыдыкіна, Г.П.Жаровіна, А.М.Калантай, В.В.Калнін, А.Ц.Караткоў, В.І.Каўрыговіч, А.К.Крывашэева, У.М.Крывуля, Н.Г.Курыліна, У.С.Ларын, І.А.Лаўрэнава, Г.П.Лядзяева, У.Г.Малахаў, І.А.Маніс, І.М.Марчанка, У.С.Маскалёў, У.К.Машукоў, М.В.Міхайлаў, С.П.Мульчэўская, В.Б.Навасёлак, В.М.Новікаў, М.І.Новікаў, Ю.І.Панчук, У.У.Пахолкін, С.А.Петракоў, У.В.Петухоў, А.Р.Прохараў, І.Л.Ром, Я.С.Ром, У.Дз.Севярынаў, М.А.Спясіўцава, Ю.М.Спясіўцаў, Г.Л.Танявіцкі, Л.А.Таршыс, М.М.Турлюк, Л.І.Фамін, В.М.Хромаў, У.В.Чаленка, А.В.Чысты, Л.М.Шарамецьева, В.А.Шарамецьеў, В.П.Якавенка.

1982. А.А.Бабуноў, С.І.Барысовіч, В.А.Бобрык, В.В.Васільеў, У.П.Галушчанка, І.В.Грышчынскі, В.Л.Драздоўскі, А.С.Дрэйцар, Дз.В.Дуднічэнка, В.С.Забродзец, С.С.Іваноў, А.Р.Канаваленка, І.І.Карват, А.А.Каўрэй, К.І.Кожыч, Я.П.Крапіўной, У.М.Кузняцоў, Ю.М.Кузьмін, Л.М.Куртанідзе, М.Ц.Лапато, І.В.Марозаў, Ю.А.Міхайлаў, В.А.Новікаў, А.М.Пятроў, А.І.Старасценка, У.М.Счыслёнак, У.Э.Сяргееў, У.С.Шаліма, А.І.Шарапава.

1983. Н.А.Абухава, С.Б.Аляксандраў, М.Т.Багацеля, Э.І.Важнік, Л.С.Валахановіч, В.В.Васілюк, Л.Д.Вахоніна (Новікава), В.В.Вірасава, А.М.Галерка, В.У.Гаруновіч, В.М.Герус, Г.Г.Голубеў, М.М.Грэнь, Н.А.Гур’янава, Л.Б.Далгоўскі, У.А.Далецкі, Г.В.Дзмітронак, І.М.Дорахава, А.С.Дубініна, Г.А.Дулевіч, М.В.Емяльянаў, А.Г.Заборскі, Л.І.Каракоўцава, І.В.Карпаў, В.Г.Кескевіч, В.Ц.Клюковіч, Р.Б.Клябанава, Т.Я.Кузьміна, В.Б.Куняўскі, Н.М.Лісоўская, А.А.Мазалёў, Л.В.Макарэвіч, С.М.Малышаў, А.Л.Мароз, Л.А.Мініна, Т.Г.Мураева, Б.Ц.Ніжагародаў, Я.А.Палітыка, М.П.Правалінскі, М.Я.Прасолаў, А.Х.Прасяная, М.А.Пушкоў, А.М.Пятроў. Б.М.Розін, М.У.Рыбнікаў, У.Т.Рылькоў, В.М.Саломенік, Г.С.Саўчанка, У.В.Свідуновіч, Ж.Л.Сініцына, Ю.М.Скарэнка, В.А.Сокал, М.І.Сугака, А.Г.Сысоеў, У.В.Тамашэвіч, Г.І.Фрэнкель, Т.В.Халадзінская, Я.М.Ханіна, А.М.Цэван, У.М.Чайкоўскі, У.Л.Шахлевіч, А.В.Шорап, А.М.Юркавец, Э.А.Юшка, І.У.Яркова.

1984. С.В.Анікін, Л.М.Белавусава, П.П.Бялюк, С.С.Вечар, В.М.Гапіенка, А.Я.Гарцуева, І.Я.Герасіменка, В.І.Гутман, А.А.Дарэнскі, А.І.Дыдышка, В.Г.Жаўняк, І.Я.Заслаўская-Алерс, С.Б.Ібраў, С.У.Іода, Т.П.Калеснік, А.Я.Кандратаў, Л.П.Качаноўская, У.Л.Куртанідзе, В.Б.Куцко, Л.П.Ларына, Г.А.Ліпуноў, І.В.Лукомская, В.В.Лукомскі, Т.І.Ляўданская, М.У.Мароз, А.І.Мартынаў, У.В.Мацельскі, У.К.Мацяш, А.І.Мінакоў, І.І.Навацкая, А.М.Перэльман, У.І.Плоткін, М.І.Рудэнка, А.А.Сазонаў, М.А.Сакалоў, В.В.Саурава, Б.Дз.Сідарэнка, Г.Дз.Фёдараў, А.А.Фралова, Т.У.Шаўлюкевіч, У.І.Шкарупін, Р.А.Шылай.

1985. Ю.С.Ананіч, І.Б.Анікіна, М.А.Бабіч, Т.В.Багданава, В.В.Барташэвіч, А.А.Валовіч, Н.І.Вапнярская, А.А.Васкалей, А.І.Грэчын, В.К.Зайцаў, Л.А.Касцюк, С.К.Качаеў, К.К.Керуціс, Н.Б.Кузняцова, А.В.Ліхачоў, А.Ю.Лобушкін, М.К.Майструк, Н.П.Мартынава, А.І.Нічкасаў, Т.С.Осіпава, А.Л.Папін, Г.Я.Паркава, М.Л.Патэнт, Н.Ц.Прыбыль, А.А.Пятроў, А.А.Райскі, У.У.Сарока, У.І.Свінарэнка, Э.В.Святлова, І.В.Сініцкі, М.М.Суцягін, В.У.Тарасаў, Б.І.Тумашчык, І.П.Федарынчык, А.У.Хартановіч, С.Я.Худайдатава, Т.В.Царова, А.І.Чадовіч, М.П.Чарненка, Л.Л.Чыгаева, Я.Я.Шапавалаў, А.Г.Шпанікаў, Л.М.Шулінская, Ю.Ю.Шчарбакоў, В.І.Шчэрбіч.

1986. А.В.Афанасенка, А.В.Бандарэнка, Г.П.Баярына, У.А.Бірала, У.А.Будаеў, М.С.Вайтовіч, А.С.Вітко, Л.С.Галубкова, С.В.Данілаў, У.І.Дзмітрычэнка, П.А.Жараў, І.А.Захарава, Л.У.Зданевіч, П.А.Знак, Ю.А.Камісараў, С.Ф.Карповіч, С.А.Карчэўскі, У.М.Корань, А.З.Кратовіч, Л.Б.Крываносаў, Я.С.Кузняцоў, Л.П.Курзянкова, В.М.Ладзіс, А.Л.Лобаў, А.А.Лойка, Ю.Г.Магілёўкін, М.У.Маразюк, Ю.В.Нікалаеў, І.Ю.Патапаў, В.В.Путнік, І.Г.Ратнікаў, Л.Я.Селівончык, А.Ф.Сідзюк, Ю.І.Сонец, В.С.Судзілоўскі, І.І.Танаеўская, А.П.Таф, С.П.Трафімец, А.М.Філімонаў, І.В.Харэўскі, С.А.Хоміч, В.А.Цецераўкова, П.У.Цямноў. С.В.Чарніцкі, В.С.Чумак, У.С.Шаўчэнка, А.А.Штэн, С.Я.Шыманскі, В.І.Юхнеўская, В.А.Ясімчык.

1987. Т.С.Бакун, В.К.Быкоўская, Н.А.Воінава, С.Б.Галалоб, М.М.Горбава, Н.І.Грахоўская, І.У.Дацюк, Л.А.Жлоба, Н.Г.Жуклевіч, С.Р.Казлоў, Т.В.Каленік, А.Р.Карчэўскі, Л.В.Кафанава, Н.Б.Кляўко, У.А.Корнеў, Л.М.Краснова, Б.С.Кудраватых, Т.Ц.Кузняцова, І.А.Лабанава, У.М.Лагун, А.А.Літвінава, Т.М.Мацура, Л.П.Мацыпура, Э.В.Новікава, Л.Р.Орсіч, Л.І.Патапейка, В.І.Рылько, А.Я.Садчыкава, В.У.Сакалова, Л.Я.Сакевіч, Ю.А.Самойлік, М.Ю.Сапуноў, С.А.Сергачоў, М.А.Смарчок, А.В.Сцяпанаў, А.В.Трухін, В.М.Хаванскі, С.І.Цырш, А.П.Цяльцоў, М.І.Шавяльзон, А.Ф.Шаўчук, Г.Р.Штэйнман, М.В.Ярмольчык, І.В.Яршоў.

1988. Г.Г.Баранец, Н.С.Белагорцава, К.В.Вазміцель, У.М.Галкоўскі, А.А.Галякоў, Л.Ф.Іванчанка, М.М.Іоська, М.Я.Калечыц, А.І.Капцюг, Т.Р.Карпенка, Н.У.Кожар, Р.В.Літвак, С.У.Лявонаў, С.А.Малюк. А.Б.Марозава, А.У.Мяжэвіч, А.К.Падоксік, Т.А.Палаўнёва, Н.Я.Спяранская, А.І.Супрон, А.Б.Тараненка, В.В.Усімаў, А.А.Утулкін, В.А.Фралоў, М.А.Ягорава, А.А.Якімчук, К.К.Янчук.

1989. М.Р.Алексяюк, У.Ю.Анісімаў, В.А.Брылёў, Э.Я.Валовіч, У.В.Гнаявой, В.В.Жарліцын, П.І.Жураў, М.М.Кітаеў, В.Л.Кобызеў, У.А.Кузьмін, Л.І.Ладзіс, С.В.Ларын, А.А.Літаш, Б.У.Лядзенка, У.І.Мелех, Г.А.Міцкевіч, А.А.Новікаў, І.Б.Нячай, Т.З.Паўлоўская, С.Ф.Платко, Ю.У.Рудых, В.У.Свінарэнка, У.Л.Сірыхар, В.А.Талкачоў, В.С.Турлюк, В.К.Увараў, Л.М.Шакінка, В.М.Шыкавец.

1990. А.А.Андраюк, У.В.Барэхаў, А.І.Быстроў, М.А.Гаеўская, Н.Р.Галякова, Л.П.Гарбачова, І.В.Дзямура, М.М.Дзятко, Н.С.Емяльянава, А.І.Жабрун, Р.Р.Зубарава, П.П.Зяленскі, Я.К.Калбовіч, Т.Ф.Косціч, Ф.Н.Муладжанаў, Н.А.Самусенка, А.Дз.Севярын, Г.А.Смактуновіч, Я.С.Урбан, З.З.Хайкіна, М.М.Царык, А.М.Цецярук, Б.Р.Цыёнскі, У.М.Шапавалаў, А.А.Шчапіла.

1991. С.В.Асташонак, А.У.Бандарчык, Л.У.Бандарчык, Л.У.Белякова, І.А.Вайцяховіч, Дз.В.Герашчанка, В.А.Дзенісенка, М.Б.Іслямаў, Я.М.Іўліеў, В.І.Калечыц, Г.К.Касцюкевіч, А.Я.Катовіч, У.У.Кулевіч, І.М.Рацько, Ю.Г.Сакалоўскі, А.В.Свішчоў, Ю.А.Смольскі, А.М.Сямашка, А.Г.Трусаў, В.В.Турко, С.В.Чыгір, С.Л.Шайко.

1992. В.К.Бялькевіч, Я.К.Верычаў, В.В.Віслаўскі, А.Ю.Грыбаедава, К.Г.Джапарыдзе, А.А.Зафатаеў, У.Б.Зелянкевіч, А.П.Зіноўева, М.П.Зуеў, М.Г.Казак, А.І.Касабука, С.І.Куніцкі, В.М.Майсяюк, Н.А.Манаенкава, Ю.І.Нічкасаў, М.В.Пімашкоў, І.А.Савіцкі, Т.А.Свірская, В.І.Сысоева, Г.І.Чапурын.

1993. Дз.С.Бубноўскі, Л.Л.Жук, І.І.Канановіч, Т.П.Лабінская, Т.М.Папкова, А.М.Раінчык, Дз.У.Сідзельнікаў, Я.В.Чараповіч.

1994. М.А.Палякова, Т.І.Пешкава, Ю.У.Прудзялюк, М.Б.Самасюк, С.Л.Стоцкі.

1995. А.І.Андрончык, А.Ф.Базевіч, В.У.Буры, В.Б.Васіленка, А.М.Волах, С.А.Галашоў, М.М.Жулёва, І.М.Казлоўскі, Л.А.Кішчук, І.Я.Кратовіч, Д.А.Крывашэй, Т.А.Лабанава, Э.А.Марцінчык, М.І.Міклашэвіч, В.Ф.Саннікава, Т.А.Шчаброва.

1996. А.В.Ангелава, А.І.Грышан, В.С.Карпенка, В.В.Руцкі, А.А.Сярэдзіч.

1997. У.І.Архангельскі, А.Ф.Канцэраў, Дз.А.Касьяненка, А.С.Пархута, В.І.Патапаў, С.Ф.Ткачэнка, П.І.Чуеў.

1999. А.А.Барысенка, К.Б.Бражнік, А.С.Вашкевіч, Н.В.Дарашкевіч, Р.Ш.Даўлетшын, М.М.Кандалін, В.І.Карасёў, А.У.Касаткін, А.А.Лапко, І.У.Лапуноў, П.А.Ляшковіч, А.Дз.Міхайлюкоў, Г.У.Палянская, В.У.Стоцкая, Б.А.Хасан, В.А.Цыёнская, М.М.Чураба.

2000. Н.М.Барабанава, І.І.Бельцюкова, В.У.Бельцюкоў, Л.А.Верхалап, Я.К.Гешчанок, І.В.Гудзік, Т.У.Зубела, С.І.Кавыроў, С.А.Кізілава, С.Р.Майсеенка, І.Г.Малкоў, А.В.Радзюк, Т.П.Разанава, Т.У.Сівая, А.А.Стаянава, В.І.Сцепанковіч, У.П.Талочка, А.І.Усольцаў, А.І.Цішкевіч.

2001. А.І.Дубаневіч, Р.А.Зялінскі.

Т.Р.Мартынепка.

т. 14, с. 220

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

ЗАСЛУ́ЖАНЫ РАБО́ТНІК СЕ́ЛЬСКАЙ ГАСПАДА́РКІ РЭСПУ́БЛІКІ БЕЛАРУ́СЬ,

ганаровае званне, якое прысвойваецца высокапрафес. работнікам сельскай гаспадаркі, у т. л. работнікам фермерскіх гаспадарак, органаў дзярж. кіравання, н.-д. устаноў, прадпрыемстваў, арг-цый і аб’яднанняў, якія абслугоўваюць сельскую гаспадарку і працуюць у галіне сельскай гаспадаркі не менш як 15 гадоў, за заслугі ў павелічэнні вытв-сці і рэалізацыі с.-г. прадукцыі, забеспячэнні паспяховага функцыянавання с.-г. прадпрыемстваў. Устаноўлена законам ад 13.4.1995, прысвойваецца Прэзідэнтам Рэспублікі Беларусь. З 1971 існавала званне засл. работнік сельскай гаспадаркі Беларускай ССР, якое прысвойвалася Прэзідыумам Вярх. Савета БССР.

Заслужаныя работнікі сельскай гаспадаркі Беларускай ССР

1972. І.В.Піліпенка.

1973. І.Л.Бабіцкі, К.Дз.Балай, У.Р.Барысаў, Дз.П.Белавусаў, Н.Я.Бяляўская, Б.В.Венядзіктаў, У.П.Гаўрыленка, М.Дз.Грачышкін, В.А.Грыгор’еў, Г.Л.Дзмітровіч, М.М.Дземідзенка, І.Дз.Дульскі, І.Б.Жалток, П.І.Жукоўская, А.Г.Жураўлёў, В.У.Загароўская, Т.Дз.Кавалёва, А.Я.Каліноўскі, А.У.Караткевіч, П.Я.Карпенка, Ф.А.Касько, Н.Л.Касяновіч, У.Г.Кобрын, А.Т.Корхава, Е.Дз.Косцік, Б.І.Кулінчык, Л.І.Лявонаў, А.А.Маскоўскі, А.І.Мялешка, Н.І.Ніканава, А.Ц.Новікаў, М.Ц.Пашкоў, Л.М.Пунтус, У.Т.Самалётаў, У.Ц.Самойленка, Н.М.Сарока, М.І.Сачыўка, М.К.Светлік, В.С.Свянціцкі, А.Т.Седукова, А.Ц.Сідарэнка, А.І.Сілаева, І.А.Сініла, У.А.Сцепчапка, А.Л.Трапкоў, А.П.Удавенкаў, П.Я.Уцянаў, Н.Я.Цімафеенкава, У.І.Шаблюк, Р.І.Шавякоў, К.І.Шаплыка, З.М.Шчэрбіч, Ф.А.Яроцкі, І.П.Яршоў.

1974. І.Л.Асколкін, А.П.Бандарэнка, Дз.І.Бярозкін, М.В.Бялясаў, А.А.Гламазда, І.Д.Жаваранкаў, С.С.Сяліцкі, А.С.Осіпава, Я.Б.Фрыдлянд.

1975. А.А.Акуловіч, У.А.Амельяновіч, М.З.Асмыковіч, А.Т.Ахраменя, М.В.Баркевіч, Р.М.Басалыга, П.Р.Баярчук, С.І.Белавус, В.І.Бранавец, В.М.Будніцкая, К.П.Буснюк, М.М.Буцько, В.А.Валанцэвіч, П.Т.Валатковіч, І.А.Вараб’ёў, Г.Р.Васілеўскі, І.К.Вятушка, У.Дз.Гамеза, І.В.Ганчароў, Ф.А.Гармаш, І.І.Герасімаў, В.І.Грыдзюшка, А.В.Гурло, А.І.Дамарацкі, П.В.Дзяменцьеў, К.М.Дзям’янаў, Дз.М.Дзяржаўцаў, В.І.Жук, М.С.Жукоўскі, В.А.Зазноба, М.Д.Захараў, А.В.Змушко, І.П.Зуйкевіч, М.І.Іваноў, С.С.Каваленка, Я.М.Казлоў, М.П.Каланчук, С.Ф.Канавалаў, С.А.Карняевец, Р.Р.Касмін, І.І.Каян, А.А.Кніга, Л.П.Козел, Я.І.Козін, С.А.Комлеў, У.Ф.Коўзік, Д.А.Крыцук, К.А.Кузьміч, М.М.Купрацэвіч, Л.І.Курлючэнка, І.С.Лазовік, В.П.Лазука, Р.М.Ланец, І.Д.Лебедзеў, А.І.Ліс, К.В.Лукашэвіч, М.М.Лупееў, В.М.Лучкоўскі, У.Я.Максіменка, І.Т.Малаеў, В.А.Мацецкі, С.І.Мяжуеў, І.А.Панамар, А.В.Папок, А.І.Петрукевіч, А.Ф.Пілецкі, В.І.Пішчулін, С.С.Працько, С.П.Пыжык, І.П.Рай, І.У.Рудзько, В.С.Рулніцкі, І.П.Рудніцкі, Ю.С.Рымковіч, М.В.Сапановіч, Д.І.Сапліцкі, Л.А.Сачыўка, І.А.Спадабаеў, І.С.Сурта, В.Л.Талочка, Ф.С.Трус, В.І.Урбановіч, І.Я.Халаеў, Р.М.Халам’еў, М.Н.Храменкаў, В.І.Цагельнік, С.Я.Целяпнёў, У.Я.Цуба, А.С.Чагін, У.Ц.Чарвякоўскі, М.М.Чаркесаў, В.С.Чарнякоў, А.В.Часнакоў, К.Ф.Чыркоў, М.С.Шумчык, Н.С.Шынкароў, Р.С.Якуш, М.К.Ярошаў.

1977. С.Т.Анісаў, В.Г.Анісенка, А.А.Архіпаўскі, М.Т.Арыстава, Л С.Астаноўка, Я.В.Баранаў, К.Ф.Барысавец, М.П.Брацянкоў, З.І.Бычкова, Р.А.Варабей, Т.І.Галіца, У.С.Грынюк, І.М.Дайнека, М.І.Данілкаў, С.М.Жуковіч, М.У.Знак, В.С.Кадушкіна, Л.І.Казырын, А.Дз.Канаплянікаў, Г.М.Катляроў, Я.І.Кімстач, Ф.Я.Красінская, М.А.Крысіна, Д.І.Кудравец, І.І.Курзянкоў, А.В.Марцынкевіч, В.Р.Масюткін, М.М.Мельнік, В.С.Мілеўскі, К.П.Місюк, К.І.Пазняк, П.С.Палто, А.Ф.Рапецкая, Б.М.Сак, Л.В.Сакоўскі, І.П.Салёнаў, І.М.Саўко, В.А.Сідаровіч, Н.С.Скамарохава, В.І.Снапкова, Л.І.Сыса, А.К.Усава, Б.М.Фунцікаў, А.М.Ходас, А.М.Шаўчурка, А.П.Шуткін, А.П.Шыбека.

1978. А.Т.Анішчанка, Л.Ц.Батвінёнак, І.С.Гатоўскі, І.В.Грынашкевіч, А.М.Дудук, Б.М.Жураўль, М.Дз.Іванова, Г.К.Іваноў, Ф.Б.Ненартовіч, М.П.Пазднякова, А.А.Патапікін, У.П.Самсонаў, В.К.Старавойтаў, Л.Ф.Сычова, У.І.Урбан, Ф.І.Чэрнікаў.

1979. В.С.Ждановіч, В.Ф.Карманаў, В.П.Махлай, А.В.Пятрова, І.І.Савенка, Р.А.Сініцына, У.Ф.Скрыцкі, М.К.Снегіроў, Л.І.Хітрун, В.П.Цімашэнка.

1980. А.А.Валадзько. А.П.Жыбуль, М.П.Жыдаль, І.І.Лазарчук, І.Е.Мядзведзеў, Я.У.Рудэнка, У.М.Рэпкін, Л.І.Сарокіна.

1981. А.С.Гераскін, Л.Я.Падымака, І.І.Сяргееў.

1982. М.К.Андрасюк, М.А.Германовіч, К.К.Кавалёва, Т.І.Капчонкава, В.І.Каравай, Н.К.Лапука, Г.Ц.Новікаў, А.А.Пакала, Р.С.Самцова, А.К.Халенкава.

1983. Н.І.Барадаценка, М.Ф.Дзехцярова, К.А.Карабко, У.У.Конан, Я.Ф.Кульгавеня, Э.Я.Ляшнеўскі, Ф.У.Мірачыцкі, А.К.Петрушкевіч, М.І.Сідарэнка, Ф.А.Скудная, Н.В.Тарасевіч. 1984. М.А.Магучы.

1985. В.І.Арцюшэўская, Н.М.Бакун, Н.У.Бутрымовіч, А.М.Бухаўка, І.Я.Бяспалых, А.Я.Васільеў, А.К.Віцкоўскі, В.А.Галінская, П.І.Гамза, Ю.І.Гурыновіч, У.А.Давыдаў, І.К.Даніловіч, М.У.Жук, С.А.Жукоўская, П.А.Жушма, С.П.Зяневіч, Л.І.Кадлубовіч, Л.М.Казакова, Г.У.Казляк, М.М.Кандаулаў, В.М.Каравай, Я.П.Каспяровіч, У.М.Клімовіч, М.А.Кляпец, І.С.Ключынскі, А.Т.Кобрусеў, В.Я.Лапушынскі, А.В.Ляснічы, А.В.Майсевіч, С.М.Мурашкін, У.І.Мядзведзеў, Г.У.Налівайка, М.І.Ніканчык, М.П.Панасенка, У.І.Панкратаў, Н.А.Панцялеева, Н.А.Пархоменка, М.У.Раманчык, Г.І.Расолава, М.А.Рэмізанава, К.С.Савановіч, М.П.Смаляк, Б.І.Таракан, С.В.Тарасава, М.І.Уласік, Т.С.Федасенка, Т.А.Шаўчэнка, Р.К.Шпакаў, М.С.Шыракапыт, М.Л.Яркевіч.

1986. І.С.Барыскін, В.У.Барысюк, А.М.Беза, Э.І.Бербаш, М.Дз.Варабей, І.І.Дзяміда, З.У.Дубінка, Я.М.Дудкевіч, Ю.І.Жураўская, В.Б.Жаўнова, А.Р.Зарэмскі, В.С.Кавалёва. Р.Я.Капчыкава, У.П.Кемежук, У.М.Коршунаў, Я.І.Кудзінаў, А.М.Ладзюкоў, Я.І.Лявіцкая, Ф.М.Мардухай, Ф.І.Маскаленка. Я.В.Машарскі, Н.А.Мельнікава, Л.П.Новік, Н.В.Паўлючкова, В.С.Прэнза, А.У.Пяхота, В.І.Развадоўскі, А.Ф.Раманюк, А.І.Русак, В.І.Савіцкі, М.В.Саленік, В.М.Сваток, Ф.А.Сякацкі, С.В.Трусевіч. І.Я.Харашкевіч, І.Г.Хільмановіч, Л.П.Цэд, Я.С.Чарняўская, Г.Р.Шантаровіч, М.Е.Шчарбіна, Л.А.Шыдлоўская, В.К.Шынкевіч.

1987. У.А.Баум, Дз.С.Ляшук, В.Я.Расянкова.

1988. В.І.Бабушкіна, П.В.Галадко, Н.А.Гладышава, А.М.Зінкевіч, Т.В.Конан, М.М.Міндзюкевіч, Г.І.Няфёдава, Н.І.Сянчыла.

1989. А.В.Караткевіч, В.М.Котаў, Ф.А.Наркевіч, В.А.Тарасюк, А.Л.Фрыдман.

1990. У.А.Быкаў, Р.Р.Гарашчэня, Л.А.Дазорцаў, У.С.Кітаеў, Я.С.Ліўшыц, І.З.Майдзін, І.Ф.Новікаў, В.А.Папкоў, Э.А.Пятровіч, П.М.Шарснёў.

1991. Р.П.Бараноўскі, І.В.Геведзе, А.П.Герасімаў, У.І.Дубоўскі, М.Н.Кананчук, М.Дз.Лянкевіч, Ч.І.Рынкевіч, М.І.Рэдказубаў, М.У.Саўчык, М.Ц.Славашэвіч, Ф.П.Цыганоў, А.А.Яроменка.

1992. П.М.Бацяноўскі, З.Д.Гільман, П.С.Жукава, В.А.Матусевіч, І.І.Мікановіч, В.М.Шарэшык.

1993. М.С.Герасімук, П.М.Заяц, Н.І.Мілановіч, А.І.Паўлоўскі, А.С.Скакун.

1994. А.І.Антановіч, А.А.Багушэвіч, Л.І.Бярдзічавец, Г.І.Віяленцій, Я.М.Вырко, В.П.Груша, А.М.Жук, А.К.Захарэвіч, М.А.Канстанцінаў, М.А.Карчміт, М.А.Мароз, М.У.Нячаеў, М.С.Пронька, К.У.Рахатка, У.В.Савашынскі, М.Т.Смалянка, В.П.Яцкевіч.

1995. В.С.Кашуй, К.К.Курыловіч, Л.П.Навуменка, І.І.Плаўскі, М.А.Расолька, У.І.Урбан, Б.М.Шапіра.

1996. Я.А.Бухавецкі, І.А.Голуб, У.І.Крамко, Л.С.Майсееў, У.В.Рудзянок. У.Ч.Серахан, К.С.Шкраба.

1997. С.У.Сабко, Дз.І.Самусік, Г.Ф.Скакун, Я.П.Разнічэнка.

т. 6, с. 566

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

ДЗІЦЯ́ЧАЕ КІНО́,

мастацкія (ігравыя), хранікальна-дакументальныя, навукова-пазнавальныя, мультыплікацыйныя (анімацыйныя) фільмы для дзяцей і юнацтва. Выхаваўчыя задачы, якія ставяцца перад Дз.к., вызначаюць яго тэматыку і жанравыя асаблівасці. Як асобны кірунак у сав. кінематографе вылучылася ў 1920-я г. Асаблівасці выразна праявіліся ў фільмах «Чырвоныя чарцяняты» (1921, рэж. І.Перысціяні), «Пуцёўка ў жыццё» (1931, рэж. М.Экк), «Падраныя чаравікі» (1933, рэж. М.Барская) і інш. У 1936 у Маскве створана кінастудыя «Саюздзетфільм», рэарганізаваная ў 1948 у Цэнтр. студыю дзіцячых і юнацкіх фільмаў імя М.Горкага. Дзіцячыя фільмы выпускаліся і на рэсп. кінастудыях. У 1992 створаны Міжнар. фонд развіцця кіно і тэлебачання для дзяцей і юнацтва («Фонд Раланда Быкава», Масква).

У бел. кінематографе першая маст. карціна для дзяцей — «Грышка-свінапас» (1928, рэж.-мантажор В.Кубліцкі), зманціраваная з маст. фільма «Лясная быль» (1926, рэж. Ю.Тарыч). У 1930-я г. створаны фільмы пра піянераў («Кульгаўка», 1931, рэж. Ю.Вінакураў; «Баям насустрач», 1932, рэж. Э.Аршанскі; «Адбітак часу», 1932, рэж. Г.Кроль), пра юных следапытаў («Палескія рабінзоны», 1934, рэж. І.Бахар, П.Малчанаў), рабфакаўцаў («Песня вясны», 1935, рэж. У.Гардзін), юных талентаў («Канцэрт Бетховена», 1936, рэж. М.Гаўронскі, У.Шмітгоф). Больш плённа Дз.к. на Беларусі развівалася ў пасляваен. час: сюжэты кінахронікі, дакумент. кінанавелы, маст. фільмы рознай тэматыкі (гіст.-рэв., героіка-патрыят., прыгодніцкія, казачныя). Яны вызначаліся гуманнасцю, актыўнасцю юных герояў, што ярка выявілася ў фільмах рэж. Л.Голуба: «Міколка-паравоз» (1957), «Дзяўчынка шукае бацьку» (1959), «Вуліца малодшага сына» (1962), «Пушчык едзе ў Прагу» (сумесна з ЧССР, 1966), «Анюціна дарога» (1968), «Паланэз Агінскага» (1971), «Маленькі сяржант» (1975). Фільмы пра пакаленне дзяцей, якое зведала вайну, ставілі рэжысёры В.Тураў («Праз могілкі», 1964, «Я родам з дзяцінства», 1966), І.Дабралюбаў («Іван Макаравіч», 1970, «Расклад на паслязаўтра», 1978, «Мама, я жывы», 1985), В.Нікіфараў («Зімародак», 1972, «Ціхія троечнікі», 1980; «Вялікая прыгода», 1985), В.Рубінчык («Апошняе лета дзяцінства», 1972, «Вянок санетаў», 1977). Фільмы прыгодніцкія, казачныя вызначылі творчасць рэжысёраў Л.Мартынюка («Пяцёрка адважных», 1971, «Сямейныя акалічнасці», 1977, «Ветразі майго дзяцінства», 1981, «Белае возера», 1992), Л.Нячаева («Прыгоды Бураціна», 1976, «Пра чырвоную шапачку». 1977, «Рыжы, сумленны, закаханы», 1984, «Казка пра зорнага хлопчыка», 1985, «Пітэр Пэн», 1987), У.Бычкова («Горад магістраў», 1966, «Восеньскі падарунак фей», 1984). У 1990-я г. вытворчасць дзіцячых фільмаў скарацілася. Выпушчаны: «Мёд асы» (1992, рэж. І.Волчак), «Зязюліны дзеці» (1992, рэж. А.Мароз), «Вогненны стралок» (1993, рэж. М.Князеў), «Я — Іван, ты — Абрам» (1993, рэж. І.Зоберман), «Кветкі правінцыі» (1995, рэж. Дз.Зайцаў), «Шэльма» (1996, рэж. А.Ганчаронак, І.Чацверыкоў), «Батанічны сад» (1997, рэж. В.Гасцюхін) і інш. Значнае месца ў дзіцячым кінематографе займаюць дакумент., а з пач. 1970-х г. мультыплікацыйныя і лялечныя фільмы (гл. Анімацыйнае кіно, Дакументальнае кіно).

Е.Л.Бондарава.

Да арт. **Дзіцячае кіно**. Кадр з мультыплікацыйнага фільма «Дзед і Жораў».

Да арт. **Дзіцячае кіно**. Кадр з мультыплікацыйнага фільма «Песня пра зубра».

Да арт. **Дзіцячае кіно**. Кадр з фільма «Маленькі сяржант».

Да арт. **Дзіцячае кіно**. Кадр з фільма «Дзяўчынка шукае бацьку».

Да арт. **Дзіцячае кіно**. Кадр з фільма «Марозка».

Да арт. **Дзіцячае кіно**. Кадр з фільма «Горад майстроў».

т. 6, с. 119

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

САЮ́З МУЗЫ́ЧНЫХ ДЗЕ́ЯЧАЎ БЕЛАРУ́СІ, Беларускі саюз музычных дзеячаў,

добраахвотная творчая арганізацыя прафес. дзеячаў муз., харэагр. і эстр. мастацтва. Створаны ў 1991 на базе Муз. т-ва Беларусі (дзейнічала з 1987, з 1995 наз. С.м.дз.Б., з 1999 Бел. саюз муз. дзеячаў). Старшыня — М.Дрынеўскі. Асн. мэты: удзел у адраджэнні бел. нац. культуры, каардынацыя дзейнасці дзярж. устаноў і арг-цый, грамадскіх аб’яднанняў і грамадзян у вырашэнні праблем развіцця нац. культуры і мастацтва, удзел у абароне прафес. правоў сваіх членаў, павышэнне кваліфікацыі і выканаўчага майстэрства музыкантаў. Мае абл. арг-цыі і Мінскае гар. аддз., творчыя асацыяцыі: бел. цымбалістаў, дамрыстаў і мандаліністаў, перкусійная. Праводзіць канферэнцыі, майстар-класы з запрашэннем вядомых майстроў з замежных краін, садзейнічае і арганізуе ўдзел выканаўцаў у міжнар. муз. конкурсах, фестывалях, форумах. Заснавальнік і сузаснавальнік фестываляў «Сярэбраны звон цымбалаў» (1998, 2000), «Славянскі вянок» (1998), «Студзеньскія музычныя вечары» (з 1989), «Нараджэнне капэлы» (1991, 1992), конкурсаў муз. мастацтва. Працуе камбінат па вырабе, рамонце і рэстаўрацыі муз. інструментаў. Падтрымлівае сувязі з Сусв. цымбальнай асацыяцыяй (з 1992); калектыўны чл. Міжнар. саюза муз. дзеячаў (з 1991) і Бел. канфедэрацыі творчых саюзаў (з 1991). На 2001 каля 600 членаў.

Члены Беларускага саюза музычных дзеячаў

1991. Л.М.Абрамовіч, Л.К.Алексютовіч, І.У.Алоўнікаў, А.В.Альшанікаў, А.М.Аляксеенка, В.С.Ануфрыева, Г.В.Асмалоўская, І.А.Атраднаў, Н.П.Аўдзеева, В.Л.Аўраменка. Э.І.Ахрэмчык, В.А.Бабчанка, Г.І.Багамолаў, Б.П.Бажкоў, А.М.Баканаў, В.Я.Балаханаў, Л.Р.Батырава, Г.Я.Бацвіннік, М.А.Баяровіч, В.Ю.Бельцюкова, С.І.Берасцень, А.І.Берын, Л.М.Бондарава, Т.П.Брагінец, У.В.Браілоўскі, В.В.Варановіч, В.Дз.Васіленка, Л.П.Васільева, В.М.Верамяюк, Я.Г.Віданаў, Н.В.Вітчанка, В.В.Волкаў, М.М.Волкаў, В.Л.Вуячыч, І.Г.Вядзенін, Э.С.Габрыэлян, І.П.Галко, А.А.Галенчык, Я.А.Гарбунова, Г.Я.Гедыльтэр, Ю.М.Гільдзюк, Я.П.Гладкоў, Г.П.Грынчук, А.М.Гужалоўская, В.Ю.Густава, А.Ф.Гутараў, Л.І.Гучок, М.І.Дабравольскі, Б.І.Давыдаў, В.У.Дадзіёмава, Ю.П.Дзмітрыенка, А.А.Даніловіч, Л.Л.Дзядук, М.П.Дрынеўскі, В.У.Дудкевіч, В.С.Жывалеўскі, І.А.Забелава, П.П.Забелаў, Г.П.Зелянкова, В.М.Зяленін, Л.Л.Іваноў, А.В.Кавалеўская, М.А.Казінец, М.А.Казлоў, П.Я.Кандрацюк, С.І.Кафанаў, А.П.Кірыенка, Э.В.Кірыленка, У.М.Кузменка, Л.М.Куляшоў, Т.М.Курыла, У.В.Курылін, В.А.Кучар, Э.В.Кучынскі, В.А.Лагвіненка, Н.І.Лапшова, С.Ю.Лішчанка, А.А.Лысенка, І.М.Лявоненка, У.П.Ляйко, З.Я.Мажэйка, А.А.Мазепін, А.А.Мазурава, Л.П.Макарава, Р.Я.Малееў, А.А.Маляроў, Л.А.Матукоўская, Н.А.Мікуліч, А.П.Мільто, В.А.Міхальчук, Г.М.Міхеева, Л.А.Мішчанка, І.Б.Морых, Л.Б.Муранаў, Л.Ф.Мурашка, Л.М.Мяцельская, Б.У.Нічкоў, Г.П.Обух, Р.У.Падойніцына, І.І.Палівода, В.М.Панін, Л.А.Папова, А.М.Папоў, У.С.Пархоменка, В.П.Пауля, І.І.Паўлава, У.П.Перлін, А.А.Піліпенка, В.П.Пісарчык, У.П.Правілаў, А.К.Прусаў, Я.Р.Пукст, А.В.Пякуцька, Б.М.Пянчук, А.С.Пячонкіна, Я.М.Раўтовіч, В.Л.Рахленка, А.М.Рашацян, У.А.Родаў, В.У.Роўда, А.А.Рудзькоў, С.І.Рудня-Герман, У.М.Рыжы, У.П.Рылатка, С.М.Рыхло, В.П.Савіцкая, Г.П.Салапаха, Р.С.Сарока, І.Ю.Семяняка, М.І.Сеўрукоў, Б.В.Сінецкі, У.П.Скараходаў, Э.М.Скуратава, А.С.Собалева, М.Р.Солапаў, Б.І.Спектар, У.І.Стасевіч, Н.С.Сцяпанская, У.В.Таран, В.В.Тупіцын, У.У.Федарчук, М.Я.Фінберг, А.І.Хімчанка, Н.Л.Хотылева, І.І.Хотылеў, В.Г.Чарныш, Ю.М.Чурко, Л.С.Шаламёнцава, Я.А.Шаўчэнка, З.Б.Шаціла, С.Ю.Шпадарук, С.А.Штэйн, І.М.Шуміліна, В.Л.Яканюк, Т.С.Якаўлева, А.Б.Янпольскі, Л.І.Ячнеў.

1992. Г.Р.Аляксандрава, Я.Ц.Анціпенка, Н.В.Аўраменка, А.А.Бальцэвіч, М.Д.Браценнікаў, П.М.Веркалаб, А.Б.Залётнеў, М.А.Зданевіч, Л.П.Івашкоў, Н.А.Кавецкая, Т.Я.Кандрацюк, Н.П.Каральчук, У.Дз.Каструлёў, З.В.Качарская, Р.А.Лагонда, Л.А.Лявонава, І.Б.Мазур, Г.М.Мандрус, Р.Т.Марціросаў, Л.Б.Метнер, Г.А.Мілешка, У.В.Неўдах, І.В.Неўская, У.М.Няхаенка, В.Л.Парашчанка, В.В.Паўлава, Р.І.Петрачэнка, М.Ф.Пракаповіч, Т.Л.Рыдлеўская, С.У.Сакірка, У.А.Сінельнік, В.С.Томаль, Т.У.Уладысік, Г.П.Церашонак, І.А.Чарапко, В.У.Шацкі, Г.В.Шпакоўскі, С.М.Шубіна, Ж.Г.Ялфімава, І.А.Янпольская.

1993. П.С.Акулёнак, П.С.Вайналовіч, Я.Ш.Гелер, Я.У.Маланкоў, В.А.Патапаў, Г.І.Паўлянок, А.К.Сакалова, Ю.М.Сасноўцаў, Г.Я.Сівакова, Т.П.Сычова, І.Р.Целяпнёва.

1994. І.Л.Аляхновіч, Г.В.Анікеева, В.А.Анікееў, Т.С.Асновіч, М.І.Ахвердава, І.І.Барташэвіч, Т.Ф.Бранкоўская, Г.І.Бранкоўскі, Т.У.Бялькова, І.У.Валадковіч, Л.Р.Верхавень, Т.С.Ворашань, Т.В.Дзяшко, А.В.Доўгань, В.П.Ждановіч, В.І.Іванова, В.А.Кандратовіч, А.В.Касаткіна, В.Р.Кірылава, У.Дз.Кокушкін, У.М.Колін, Н.М.Кончыц, Л.А.Корсак, Ю.А.Крылоў, В.А.Крыцкая, С.С.Кундзянок, П.Ф.Ліхтэн, І.М.Лонскі, Л.М.Ляўковіч, С.М.Малінін, С.А.Мікулік, Л.Р.Пазнякова, Л.А.Парашчанка. А.В.Пауля, Л.М.Пятрова-Кумінская, С.Т.Разін, І.Э.Раманава, В.Р.Раманцоў, С.М.Рыбарава, Р.П.Рыжэвіч, В.П.Рэва, Л.Б.Самарцава, Л.М.Сасноўская, С.Ф.Сіпакова, А.В.Сітнікаў, Дз.Дз.Смірнова, Л.В.Смірнова, М.К.Старасцін, Н.І.Ташчыліна, С.У.Федарынчык, Г.М.Хадыка, А.У.Хартановіч, А.У.Харытонава, Н.В.Храпцова, Н.М.Цапрылава, Т.Ц.Чупрынская, Т.Е.Шумакова, А.А.Шут, Л.В.Шыбаева, Л.А.Шымановіч.

1995. А.Л.Акушэвіч, Л.П.Андрэева, Ю.Я.Андрэева, У.І.Арцымовіч, І.А.Аўсеева, М.В.Бяляева, Н.Р.Бандарэнка, С.Р.Барэйка, С.В.Бяляцкая, А.М.Бярнацкая, В.А.Войцік, А.Дз.Гуслева, М.А.Дзяруга, І.П.Дынькова, Л.М.Ермалаева, К.У.Еўсіевіч, Г.Л.Жаліхоўскі, В.П.Ждановіч, І.Г.Іваноў, В.С.Казлоўскі, Т.Л.Калянковіч, В.А.Кандраценка, М.А.Каралькоў, Г.К.Каранеўскі, Л.А.Клюйко, Т.В.Кузіна, В.У.Кузняцоў, Л.І.Леўчанка, Л.Л.Маеўскі, А.В.Маладцова, Г.В.Малеева, А.Ю.Мдывані, Э.К.Мімінашвілі, Л.Б.Новікава, В.А.Новікаў, В.П.Папова, Т.А.Парфёнава, Л.Ф.Патапенка, С.В.Перапеча, Я.У.Пятроў, В.А.Раманцова, В.Я.Садовін, Г.У.Семяненка, А.В.Сівакоў, В.А.Хаўкін, М.У.Ціракян, А.А.Чарнашэй, Н.М.Шпакоўская, В.І.Шрамко, А.Ф.Шунтаў, Л.Б.Шурман, В.М.Шчарбак, В.У.Шыкавец.

1996. Ю.Г.Бахановіч, Г.М.Бруёк, І.Г.Вяршок, А.У.Гіраль, Л.І.Грудзініна, А.В.Грыгор’ева, В.К.Дзыгун, Н.П.Журовіч, Л.У.Зорына, В.А.Кіранава, Ч.А.Кулікоўскі, У.У.Лінькоў, Н.А.Лысенка, Т.Г.Мдывані, М.С.Мінянкова, А.С.Падольская, Т.А.Пяцко, Л.В.Равуцкая, У.Т.Рудзянкоў, Г.М.Смоляк, І.Ф.Сушко, А.П.Чарапко.

1997. Н.І.Андрыянава, Л.І.Баранчык, Н.Б.Барынава, В.У.Бялугіна, М.І.Васілеўскі, Н.Г.Віцкоп, А.С.Вяргей, І.М.Гараніна, І.Дз.Гладкевіч, І.М.Грамовіч, В.А.Грэкава, Н.В.Гусарэвіч, Э.І.Давыдава, Т.В.Дземянкова, С.С.Дубасава, Л.М.Заруба, А.П.Ігнацьеў, М.В.Ільіна, С.М.Калеснікава, У.С.Каліна, В.С.Камарова, Л.К.Кардзянкова, Э.М.Кашэўскі, А.М.Красік, Э.К.Красніцкі, А.У.Красоўская, Н.У.Крыгер, І.І.Кундзянок, Л.М.Лагавік, Н.П.Мальцава, В.П.Марозава, А.А.Мартыненка, М.Н.Міхлін, В.Г.Мошчанка, Р.М.Мухаметшына, З.П.Пятрова, Т.М.Пятрова, І.А.Родава, Т.П.Роман, Л.М.Рудзянкова, В.А.Руднеў, Г.А.Рыдзігер, В.Я.Санько, Н.І.Сасіна, Л.Р.Сладзінская, У.М.Стукмейстэр, Н.К.Сянькова, В.У.Сяўрук, М.Я.Тарачэнка, А.А.Таўгень, Г.У.Томашава, Л.А.Фамічова, В.А.Чабан, І.А.Шчарбак, А.М.Шылкіна, Н.П.Яфімава, У.П.Яцыновіч.

1998. І.Д.Аксюта, Н.А.Анісімава, Т.Ф.Арлоўская, І.М.Атчанашанка, І.А.Багданец, Т.В.Балсунова, А.В.Бараш, Р.Р.Вараб’ёў, В.В.Галуза, І.В.Гарбацюк, С.М.Гарбацюк, А.В.Груздзева, С.В.Гуткоўская, І.М.Дзяшко, У.К.Зарэмскі, В.М.Калеснік, А.Л.Карацееў, Л.З.Малініна, Н.М.Мачыхіна, Т.В.Молічава, І.С.Нарэйка, Н.В.Невяровіч, А.К.Прусаў, І.І.Пяганаў, І.У.Пякарская, Л.П.Пятрова, А.М.Сердзюкова, М.Э.Смоліч, Ю.У.Стэльмах, А.Я.Філіпенка, А.Р.Халшчанкоў, Н.І.Харкаўская, А.В.Цыганок, І.М.Шасцітка, У.Р.Шчэрба, Ю.У.Шыкунец.

1999. Ж.В.Ануфрэйчык, А.Л.Арабей, Н.Г.Аруцюнава, І.Л.Аўдзееў, Т.А.Афанасьева, Л.М.Бабко, В.В.Баравікоў, Т.П.Боднева, С.С.Братухіна, П.С.Бяляеў, Н.І.Варывончык, А.Ф.Васілевіч, А.М.Вяршок, Н.В.Ганчарэнка, І.Б.Гембіцкая, А.Ю.Герасім, Т.С.Глушакова, У.В.Глушакоў, Л.І.Грабавая, Л.С.Грыневіч, В.Ю.Гурэева, А.Ц.Дабралёт, А.М.Данцыг, А.С.Дружыніна, А.А.Дударэнка, А.А.Елдзіна, У.А.Ермалаеў, І.Л.Жук, А.П.Зайцаў, І.А.Захарошка, Т.Ю.Ільіна, А.Я.Калядзіч, В.У.Карасёва, Т.М.Кірычэнка, А.А.Кнатэ, А.У.Кожух, А.М.Краўчэня, Р.Дз.Крывель, Т.А.Кукраш, І.М.Кулакова, М.А.Лабковіч, П.К.Лазука, А.М.Лаўрыеня, А.А.Лугаўцова, А.У.Лявіцкая, М.С.Мароз, А.У.Наполава, М.Я.Парахаўнічэнка, А.А.Пракаповіч, В.І.Пятрова-Кумінская, Л.Г.Раманчук, А.П.Рэут, Н.В.Сазановіч, А.А.Сакалова, В.І.Самасуева, Н.Л.Сапёлкіна, С.І.Селівон, С.М.Семяненя, А.М.Скорая, У.Г.Судноўскі, Ю.Ю.Тарасянок, У.М.Трафімовіч, В.В.Турэйка, В.П.Улазоўская, А.В.Цітова, С.А.Цітоў, І.М.Цыганок, Т.І.Часнакова, А.М.Чыркун, А.А.Шахаўцова, С.М.Шувалава, І.М.Шумілаў, У.П.Шышкін, Т.В.Ялецкая.

2000. І.К.Абразевіч, А.І.Александровіч, Т.В.Алёнушкіна, З.В.Аўдоніна, У.М.Баглай, С.А.Байдак, Б.Дз.Баленка, В.А.Баннікава, Дз.В.Башкіраў, Б.М.Бергер, В.Я.Браім, У.М.Будай, Л.А.Бурцава, Т.Г.Валадзько, Л.К.Валасюк, Я.А.Валасюк, М.А.Галавач, Т.А.Гер’ятовіч, К.С.Глазоўская, Т.М.Градкова, С.М.Грачыха, А.В.Гржыбоўская, Н.С.Гуркова, С.Я.Дабрадзенеў, В.У.Дамарацкая, Л.Г.Дружыніна, Т.М.Дубоўская, У.А.Дулаў, Л.М.Жукава, А.У.Жукаў, М.П.Журовіч, С.А.Жыгота, Н.У.Жэбіт, П.П.Запявалаў, Л.В.Зыкава, У.Ц.Зылікаў, Л.А.Зямцова, Т.П.Кавалеўская, Т.Я.Канавалава, Л.І.Капская, У.М.Каральчук, І.І.Карзевіч, Л.А.Карташова, В.С.Каспяровіч, М.І.Клімась, В.М.Крыловіч, Г.І.Крэс, І.В.Лашчыніна, Л.У.Леснічэнка, С.В.Літвінава, М.М.Лобан, В.П.Львова, В.А.Мальцава, Т.І.Марозава, М.П.Маршак, Г.А.Марыніч, В.М.Мішакоў, В.А.Нічыпарчык, Л.І.Пазырава, Н.У.Пахомава, Ж.М.Пракопава, Н.П.Пунчык, М.Ф.Радзеня, А.М.Русін, У.А.Семянюк, Т.Ю.Сергіеўская, А.Л.Сідараў, В.В.Сікачова, В.Б.Сінецкая, А.В.Склема, А.Л.Судзібор, В.В.Сянькова, В.П.Трафімава, А.М.Трафімовіч, М.М.Траццякова, Л.С.Фёдарава, Т.М.Фралова, Н.В.Цакун, Н.Д.Чараднічэнка, У.М.Чэрнікаў, В.Р.Шаўчэнка, Г.С.Шкурская, Ф.В.Юрцэвіч, Л.П.Юшкевіч.

2001. Н.С.Азаранкава, Р.М.Аладава, Т.У.Амяльчэня, У.І.Афонін, С.С.Ахотнікава, Л.М.Багамолава, Н.У.Барысава, А.У.Бінькевіч, А.Дз.Босікаў, С.Э.Бузько, Л.І.Бухаўцова, Дз.І.Варонін, А.У.Вашуркіна, А.С.Волюс, А.І.Высоцкі, Г.К.Гарэлава, А.А.Герасімёнак, В.П.Генюш, С.Ф.Глінская, Л.У.Дарагуж, Л.М.Дзімохіна, М.А.Дзіда, С.А.Дзянісава, С.М.Дубовік, М.К.Жылін, С.К.Забаронак, К.Э.Ільіна, П.В.Казлоў, А.Ю.Калеснік, В.М.Канатопцава, А.В.Капцелаў, В.В.Капцелаў, К.С.Кафанава, А.А.Кірэйчанка, Н.В.Конюх, С.А.Коціна, Т.А.Краснабаева, А.Б.Круцько, І.Л.Курносаў, Н.С.Лазарава, Л.В.Ларыёнава, Дз.Дз.Латышава, М.К.Літвін, А.У.Лукашкова, С.Л.Лясун, В.Л.Мацкевіч, А.М.Мініна. А.К.Мядзведзева, А.В.Пазноўская, А.М.Паліўка, Н.В.Патапчук, Л.А.Паўлюк, А.А.Рамашкевіч, А.У.Рыбінцаў, І.П.Салтановіч, Н.К.Сінькевіч, Г.Ф.Сіўцоў, А.А.Слоціна, У.А.Старычэнка, А.Р.Ступянёў, С.А.Суцько, І.М.Тамашэвіч, Н.М.Татарынцава, Н.В.Чыж, Л.Л.Шынкевіч, Н.К.Юрэвіч.

Н.В.Вітчанка, Т.М.Курыла.

т. 14, с. 231

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

ЗАСЛУ́ЖАНЫ РАБО́ТНІК ПРАМЫСЛО́ВАСЦІ РЭСПУ́БЛІКІ БЕЛАРУ́СЬ,

ганаровае званне, якое прысвойваецца высокапрафес. рабочым, майстрам, інж.-тэхн. работнікам прадпрыемстваў, аб’яднанняў, н.-д., праектна-канструктарскіх і інш. арг-цый розных галін вытв-сці, работнікам органаў кіравання прам-сці, якія працуюць у прам-сці 15 і больш гадоў і зрабілі значны ўклад ва ўдасканаленне тэхнікі, тэхналогіі і арганізацыі вытв-сці, у дасягненне высокіх паказчыкаў якасці прадукцыі, павышэнне прадукцыйнасці працы і эфектыўнасці вытв-сці. Устаноўлена законам ад 13.4.1995, прысвойваецца Прэзідэнтам Рэспублікі Беларусь. З 1971 існавала ганаровае званне засл. работнік прамысловасці Беларускай ССР, якое прысвойвалася Прэзідыумам Вярх. Савета БССР.

Заслужаныя работнікі прамысловасці Рэспублікі Беларусь

1972. Ф.Ф.Байкачоў, П.І.Байкоў, П.П.Белы, М.П.Бераснёў, Ф.І.Бойка, А.А.Бужынскі, І.І.Бяспалава, М.Е.Гаўрылаў, К.Р.Давыдок, І.І.Дземчанка, В.К.Жукоўскі, А.Ф.Загаецкая, В.А.Зубенін, П.І.Індан, А.В.Казанцаў, К.І.Калывайлава, Г.Ц.Кузняцова, Л.В.Малышкіна, А.І.Папоў, Р.І.Плашэй, В.А.Помазава, А.Р.Пракаповіч, П.С.Раждаеў, С.С.Раманенка, В.Я.Раманоўскі, М.Ф.Рухлінскі, П.П.Сабалеўскі, У.С.Семяніхін, М.А.Сінкевіч, М.М.Слюнькоў, Г.А.Сляпцоў, Я.І.Ступак, В.А.Сысоева, Г.В.Сямёнаў, А.П.Тоўсцік, М.А.Фядзюк, М.М.Хаванскі, Ю.І.Хейкер, А.І.Хоміч, Ц.Я.Церахаў, Б.Л.Шапашнік, А.І.Шчарбакоў, В.М.Шчарбіна, М.П.Ямелечава.

1973. Г.П.Алейчык, С.І.Аўсіевіч, Н.З.Баброў, Ф.І.Багданаў, І.М.Брэль, В.М.Буткевіч, А.Я.Высоцкі, Я.Ф.Гайваронскі, А.П.Гайдук, В.Л.Гарох, А.У.Грыгусь, А.В.Грэлаў, А.Р.Гурскі, В.А.Жукоўскі, І.А.Кадурын, І.І.Караткоў, В.М.Кармілевіч, С.П.Кароль, Г.Ф.Карпенка, Дз.А.Кіеня, А.А.Кузаўкоў, А.Ф.Лапцюхова, В.Т.Майсееў, В.Ц.Прохараў, У.А.Ражкоў; В.Я.Семянкоў, Р.І.Тубалец, С.К.Ціханскі, У.І.Чэрнікаў, В.К.Шамгін, І.Р.Янкоўскі.

1974. Л.А.Багданаў, А.Ц.Баранава, А.І.Белавусаў, Г.Л.Васілеўская, М.П.Галяева, М.І.Гулевіч, М.Ф.Дзяркач, П.І.Казлоў. В.М.Качынскі, С.М.Кішкін, Я.І.Клімчанка, Г.М.Красніцкі, Ф.Т.Крывянкоў, І.В.Кудраўцаў, Ф.І.Кузняцоў, А.С.Лаўрэнаў, М.М.Матохіна, В.Д.Новікаў, П.І.Паўлаў, Дз.І.Пятроў, Н.А.Сафонава, П.П.Сяргееў, Дз.Ф.Хітраво, К.Ю.Цярэшка, М.Д.Шахаленка, Г.Н.Юпатаў.

1975. М.І.Агалаў, С.Ф.Азёрны, А.М.Акуліч, С.У.Антонаў, Л.І.Багдановіч, Б.Т.Барэйша, М.К.Белакурскі, Р.Е.Бондараў, Я.А.К.Брэд, Б.В.Бурэўскі, С.А.Бухаў, Т.А.Бялькова, С.В.Бяляеў, І.М.Валікаў, В.Дз.Вятошкін, А.В.Гарачкін, М.Дз.Гарохаў, В.В.Герман, В.Ф.Гнілягін, П.І.Грэцкі, І.П.Губачоў, У.Д.Гулаеў, М.С.Гулевіч, Б.А.Данілаў, Г.Я.Данілкін, С.А.Дзюбянкоў, Л.І.Дзянісава, Дз.П.Дубіна, Л.С.Жывіца, А.А.Жыткоў, Ц.М.Захаранка, Ц.Ц.Зелянко, І.М.Ільінская, У.Г.Каваленка, І.П.Каета, У.С.Казлоў, Е.А.Каласоўская, В.А.Калінкін, С.І.Калыбельнікаў, Я.Ц.Камарыст, П.І.Караткоў, В.А.Качан, М.А.Крашэўскі, В.С.Крыцкі, А.П.Кузняцоў, А.В.Кузьміч, В.М.Кузьмянкоў, Г.С.Кукшынскі, М.І.Ларыёнаў, І.І.Ліпін, Б.А.Лукошнікаў, Ф.П.Лук’яненка, М.В.Малахаў, І.С.Малашка, А.Я.Масальскі, М.М.Мацвееў, П.З.Меркін, М.П.Мішчанка, А.Е.Нікіфараў, Н.Ф.Пазнякоў, П.А.Палухін, І.Я.Паляціла, С.А.Пракопчык, В.А.Прыдарожны, А.І.Прыходзька, Р.Я.Рагожын, І.Ф.Сакалоў, Р.І.Сафронаў, В.А.Селязнёў, Г.В.Семяніхін, Л.С.Слаўк, Р.Г.Сушанцоў, І.М.Сушчанкоў, Л.А.Углік, В.В.Урусаў, Я.А.Фурман, В.Я.Фурукін, К.М.Халошын, М.І.Хвашчынскі, Ш.Х.Хуснутдзінаў, М.С.Цітоў, Б.М.Чаркасаў, М.А.Шавялёў, У.К.Шаркоў, Я.Ф.Шкіндар, М.В.Шпортаў, А.К.Шчурак, Г.С.Югаў, У.Е.Юрчанка.

1976. А.П.Авечкін, Н.А.Аксёнава, М.У.Алісевіч, У.П.Андрушчанка, К.А.Андрыянаў, Л.С.Ахацімская, М.Ю.Баранаў, С.І.Бардзілоўскі, В.І.Бароўскі, І.А.Барысевіч, В.І.Беражны, А.М.Быкоўскі, К.М.Бялянка, У.Я.Вайцюк, М.К.Васіленка, І.П.Васільеў, М.І.Гайдук, А.М.Галішнікаў, М.С.Ганчароў, І.А.Гацко, Л.Р.Глазкоў, Л.Р.Грышанава, Р.Д.Гулько, І.Ф.Гурэеў, Э.І.Дземідок. Н.С.Дунаева, І.С.Жукаў, В.І.Забела, Л.Т.Згорскі, Б.С.Зубаў, В.М.Ільіна, А.С.Каваленка, В.А.Калашнікава, М.Я.Капшукова, В.Л.Карнілава, Р.П.Кеніг, А.Г.Кіеня, І.У.Кіеўскі, З.П.Кіжнярова, М.П.Кісялёў, А.А.Ключнік, Я.М.Козыраў, А.М.Кроўз, У.Ю.Крыкун, З.І.Крымава, В.А.Кубасаў, В.В.Кузьмічоў, В.А.Лазерка, Э.С.Лешчанка, В.А.Лынчанка, А.І.Ліцвінаў, М.Я.Ляскавец, П.В.Ляшчынскі, Л.І.Малеша, У.І.Мальто, М.І.Манастырскі, М.М.Мацюшын, А.П.Непагодзін, М.П.Нікалаенка, І.М.Нікалайчык, Ц.В.Нікулін, А.Н.Падабедаў, Х.Л.Падмаскоўная, Ю.Д.Панамароў, Я.Р.Папоў, Н.І.Парадня, І.Я.Паўлючэнкаў, М.А.Пузыня, В.Я.Пятрэнка, Г.А.Рабцаў, І.І.Растаргуеў, В.Р.Рыбалка, В.П.Рэзнік, Р.І.Савіцкая, В.С.Сакалова, М.І.Сінкевіч, В.М.Слюнькоў, Г.Дз.Смірноў, В.С.Сяргееў, Л.Д.Татарынаў, Дз.М.Ткачоў, В.Д.Хадакова, К.І.Хацука, А.А.Чарняўская, У.А.Шкабарын, Л.І.Шунякоў, І.Е.Шчарбінскі, В.Ф.Юркавец.

1977. У.М.Алейнікаў, Г.П.Андрэеўскі, Я.С.Афаневіч, Н.Дз.Бакштай, Л.І.Вышынская, Л.Я.Гаранская, Л.Я.Гарэлік, Л.П.Жураўлёва, Р.П.Жураўлёва, С.Я.Званароў, В.А.Ігнацьеў, М.А.Козел, Я.М.Мухамор, М.Ф.Мясаедаў, А.М.Прус, М.П.Пухаў, А.Дз.Севасцьянава, Э.І.Сцепанічэнка, М.Я.Сцяпанаў, А.С.Цітоў.

1978. М.М.Барадулін, М.І.Батура, Г.А.Быкоўскі, Л.Ю.Беляновіч, З.Л.Гдалевіч, Л.І.Грыгор’ева, А.Ф.Дзяржынская, В.В.Івашка, В.Дз.Івойлава, Р.П.Кавалеўская, Л.У.Карцяновіч, Т.А.Клачан, М.І.Коршунава, Ч.А.Круглінскі, А.П.Парфёнава, А.С.Рабінскі, Р.В.Рак, Я.У.Рачынскі, А.А.Санчукоўскі, А.Л.Стоцкі, Г.Н.Цвяткоў, Л.С.Цыбульская.

1979. М.В.Анібраева, З.П.Адашкевіч, Я.В.Вайцяховіч, В.М.Дрозд, Т.П.Жалабковіч, Б.І.Кабзар, А.С.Кавалёў, М.Ф.Казакова, М.А.Кудзін, У.Ф.Куракоў, Н.І.Макушкіна, І.М.Мігун, Я.А.Мікуловіч, У.П.Патоцкі, Я.С.Пратасевіч, Л.І.Рышчук, А.А.Сігаеў, М.Т.Тарасаў, Л.Ф.Трусава, Н.Ф.Храптова, Г.К.Цапаеў, В.С.Чарняцоў.

1980. З.В.Белагуб, П.Д.Біліда, М.Ю.Габрусь, А.М.Гушчо, В.П.Давыдоўскі, М.П.Зданевіч, Я.С.Ізафатава, А.П.Калошын, А.Я.Кіўкоў, У.У.Лішык, Я.А.Мажэева, Н.С.Мароз, Н.І.Пашкевіч, Р.В.Пятроў, І.І.Рак, І.М.Сакалоў, Н.І.Сакалоўскі, Л.П.Улаховіч, В.В.Федуковіч, Я.І.Шафір, Р.І.Шчарбакоў, В.А.Шылец, А.І.Ярэй.

1981. М.І.Акімаў, В.Ц.Арбузаў, А.Г.Зязюлькін, М.Ф.Іофе, С.Л.Карзюк, Р.С.Кірыенка, Я.В.Крывулька, С.П.Крыжэўскі, У.Д.Ліфшыц, Т.В.Лятун, І.І.Малчанаў, А.У.Мацкевіч, В.В.Нідзелька, А.Ф.Рудзінскі, Л.А.Чачот.

1982. В.М.Аляксеенка, С.С.Барадоўскі, Л.П.Бубноў, В.П.Булава, Л.В.Варанцова, Л.В.Варэц, А.П.Гусар, У.А.Іваноў, Н.П.Каралёва, М.А.Качко, А.Ф.Крываносаў, П.Ф.Макараў, В.В.Машчук, Г.К.Пераціцкі, Г.І.Савановіч, М.П.Сакіркін, З.П.Сідарэнка, А.С.Сладкова, Э.І.Смага, А.В.Хламянок, Н.К.Хоцькіна, С.Ф.Цура.

1983. І.С.Бартосік, С.П.Вярбоўскі, Л.Я.Гардзяюк, Г.І.Гулей, В.Ф.Дзянішчанкава, І.С.Жукоўскі, А.П.Кавальчук, В.І.Карасцялюк, А.П.Кацапаў, Р.В.Конюх, В.А.Майко, М.П.Марозаў, М.П.Накоўнік, А.І.Трушкіна.

1984. С.М.Аляксейчык, А.І.Бацюлеў, М.С.Берышвілі, Н.У.Валовік, В.А.Жукавец, В.С.Падгарэцкая, У.А.Сітаў, У.Я.Чвялёў, Т.І.Шалянок, Р.А.Шчаглова.

1985. М.Ц.Антонік, С.А.Ахрэмчык, У.І.Блаў, А.У.Жыткевіч, В.У.Забаронак, А.М.Запольскі, І.У.Казанцаў, Л.А.Канавалаў, Л.М.Нагібовіч, М.А.Сідараў, В.М.Сліж, Т.С.Хрытанькова, М.Я.Чуманіхіна, У.А.Юрганаў.

1986. М.Т.Барабанаў, Ю.Дз.Барадоўскі, А.М.Біёнчык, Л.І.Грышын, Г.С.Папова.

1987. М.І.Кандзіраыда, Г.І.Лазарашвілі, У.М.Сямёнаў.

1988. Я.К.Баран, П.Ф.Белагураў. С.Ф.Гашко, Э.А.Геуркаў, У.В.Грыдзюшка, Ю.Я.Данешчык, М.Д.Ермалаеў, В.В.Кавальчук, Т.В.Караткова, У.В.Качан, В.М.Краўчанка, А.М.Крывенка, І.І.Куляшоў, Э.К.Мядзведзеў, В.А.Пятроў, З.П.Саковіч, І.У.Смалей.

1989. М.П.Бялько, М.М.Валькоў, Ф.К.Голуб, В.Дз.Жагальскі. Л.І.Кадолка, І.І.Карнілаў, М.Ц.Лучнікаў, У.П.Піліповіч, С.П.Сінельнікаў, В.В.Собаль, В.М.Царанкоў, Л.П.Яноўскі. 1990. З.Ф.Бузуноўскі, Л.Ф.Ідзіятуліна, Г.А.Ісаевіч, Ю.М.Канавалаў, Т.С.Ліпатнікава, М.Я.Манголеў, С.Б.Сімховіч, В.І.Сініцкі, Л.А.Тараканава, Г.М.Хартановіч, М.А.Цітоў, А.А.Шарубін, В.У.Шчамялёва, П.Л.Шыла, Г.Р.Яцкоўская.

1991. Л.С.Арыніч, У.М.Аўчыннік, П.Р.Балдоўскі, А.С.Белавус, С.А.Вернікоўскі, Ш.С.Грыгар’ян, І.А.Карпаў, Г.А.Курыльчык, У.П.Лапыка, П.З.Літвінчук, А.А.Лявошка, У.І.Масюкевіч, І.С.Муліца, С.М.Паліцкая, С.А.Пеліх, А.А.Сямёнава, М.І.Цярэшка, К.К.Шабунеўскі, А.С.Шыбаеў, В.У.Эсаулаў.

1992. У.П.Кудрыцкі.

1993. М.Т.Бялко, Ч.А.Дудчык, У.І.Лежань, М.У.Саўко, У.М.Шэпель.

1994. У.В.Абрамчык, У.В.Ачапоўскі, З.В.Валеха, В.В.Вінакураў, А.Е.Гайдук, Л.А.Гармаш, А.К.Герасімовіч, А.У.Грэбень, У.Я.Давыдкоў, А.М.Далінін, А.А.Данілін, М.Л.Дворкін, І.І.Журовіч, В.Я.Кавалевіч, В.А.Кавалёў, З.М.Капіхава, Л.Б.Калодны, Л.І.Калугін, Ф.І.Канстанціновіч, У.У.Карсакоў, Г.Р.Катомкіна, Ю.Р.Кісялёў, Л.П.Козік, А.М.Лапко, У.У.Ласкевіч, У.В.Ляўданскі, М.І.Лобач, А.Г.Максімовіч, С.І.Малахаў, В.А.Найдзёнак, П.М.Новікаў, У.У.Рашатко, М.А.Сайчык, М.Н.Сліж, Н.Д.Тоўсцік, У.П.Філіпаў, Л.С.Чартоў, Т.К.Юрэвіч, Б.Б.Янкоўскі.

1995. А.Ц.Ваўчок, С.А.Венцкі, Л.А.Воўк, М.І.Зінавенка, У.Ф.Каленік, Г.У.Карло, М.Я.Паўлаў, В.І.Рулеў, П.У.Скабіцкі, М.М.Скарбец, А.І.Фёдараў, У.А.Філіпаў, Дз.І.Чачко, А.І.Чыж, Л.Г.Шавель.

1996. В.А.Астапенка, Я.І.Бабініч, А.І.Белы, Т.У.Булдык, В.А.Бурскі, В.У.Бухавец, А.М.Бярозкін, Б.В.Вайтовіч, А.У.Вержбаловіч, У.С.Дзегцяроў, У.М.Дзялендзік, Г.С.Драбышэўскі, У.В.Зубовіч, Р.А.Калінкін, Р.П.Капытко, Р.М.Нургалееў, А.І.Прыходзька, М.І.Пузыроў, С.У.Сарока, У.В.Скобаў, У.С.Хмялеўскі, В.Р.Чарткоў, В.В.Шапецька, А.А.Ярковіч.

1997. Л.Ф.Барабанаў, М.П.Белы, Л.П.Быкоўскі. В.Б.Вернікоўскі, Л.К.Калюка, Р.Ф.Карабанаў, В.Дз.Марыніч, С.С.Сідорскі, С.П.Сапута, С.Б.Снітко, У.П.Стайчанка, С.Х.Федарук, В.А.Шурынаў.

т. 6, с. 564

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

ЗАСЛУ́ЖАНЫ ЎРАЧ РЭСПУ́БЛІКІ БЕЛАРУ́СЬ,

ганаровае званне, якое прысвойваецца высокапрафесійным урачам, што працуюць па спецыяльнасці 15 і больш гадоў, за заслугі ў ахове здароўя насельніцтва, арганізацыі і аказанні лячэбна-прафілактычнай дапамогі з выкарыстаннем у рабоце сучасных дасягненняў мед. навукі і тэхнікі. Устаноўлена законам ад 13.4.1995, прысвойваеца Прэзідэнтам Рэспублікі Беларусь. У 1940—79 існавала ганаровае званне засл. ўрач Беларускай ССР, якое прысвойвалася Прэзідыумам Вярх. Савета БССР.

Заслужаныя ўрачы Рэспублікі Беларусь

1941. М.Н.Анісімава, Б.А.Бароўскі, М.М.Глухоўскі, С.І.Гутман, І.П.Ермачэнка, Я.І.Іазефсон, С.Т.Ільін, М.І.Кавалёнак, Б.І.Каган, М А.Карначэнка, В.П.Лапцейка, Р.С.Левін, І.А.Лур’е, Р.М.Манесзон-Любіна, Б.В.Рыскін, Х.С.Скалабан, А.А.Стальберг, Г.І.Татарская, М.А.Тунік, А.А.Ушакевіч, Б.А.Файнштэйн, П.Я.Церашкоў, А.П.Цярпугаў, Г.П.Шаравараў, К.З.Швыркуноў.

1948. І.І.Багдановіч, Р.Ю.Берлін, Т.В.Бірыч, М.І.Бобрык, П.П.Даўголікаў, Н.М.Кавалёў, А.А.Караткевіч, П.Ц.Комаў, І.М.Літашэнка, С.С.Лукашэвіч, У.В.Марзон, М.С.Маскова, А.Я.Мітрашэнка, М.Ц.Пятроў, М.Б.Смольскі, І.М.Стальмашонак, І.М.Хмялеўскі, А.І.Шуба.

1949. І.Г.Бабіцкі, І.Г.Бахановіч, Д.С.Віткін, А.Л.Вольскі, А.Ф.Жаўрыд, М.І.Красоўскі, С.І.Ліяранцэвіч, М.Б.Майзель, А.С.Мікульскі, М.І.Намеснікаў, І.Е.Новаш, К.Дз.Паўлюкоў, А.Ф.Саламаха, І.М.Сафонаў, А.С.Сямёнаў, Л.А.Фігоўскі, І.М.Фінкевіч, Ф.А.Храпко, Л.А.Чарнышкова, Ф.Я.Шульц.

1956. К.Ф.Градзіцкі, Г.В.Кот, Д.М.Кулік, І.С.Лягенчанка, У.Ю.Мірончык, Г.І.Нядбайлік, Я.Я.Сяркова, В.В.Шушкевіч, З.А.Шымкевіч.

1958. А.А.Абановіч, М.А.Аляксеева, М.К.Арэшкава, І.І.Астапенка, С.П.Афоненкаў, В.А.Вараб’ёў, В.М.Гарыенка, І.А.Кажанкоў, Ф.Ф.Касуха, І.Г.Паляшчук, А.І.Перлаў, М.Л.Плугатар, П.М.Радкевіч, Т.Е.Савіч, Л.А.Стахоўская, М.А.Сяркова, П.М.Хлус, В.П.Шчогалева, Г.У.Якубоўскі.

1959. І.Б.Аляшкевіч, М.М.Громава, А.Р.Заводчыкава, Н.В.Клікунец, А.М.Палыгаліна.

1960. М.А.Азіміна, Н.М.Акімава, З.Г.Алікіна, В.Ф.Бабінцава, Е.Р.Брэус, А.Д.Бярговіна, Н.А.Вараб’ёва, Т.С.Гапеенка, П.Д.Гарбацэвіч, Н.К.Гарэнка, З.В.Грэчыкава, Н.П.Дабрыніна, Н.Я.Дзеравянка, А.Ф.Емяльяненка, Л.Ф.Жалахаўцова, Т.А.Ждановіч, М.А.Жыгар, С.А.Заблоцкая, Н.П.Залатарская, А.І.Іванова, М.В.Каваленка, В.Я.Каган, І.Ф.Каралёва, Н.Р.Катлоўская, Е.Р.Ківа, Л.Д.Корбут, Н.А.Корзан, Т.Я.Крывіцкая, Г.Л.Лаўрыненка, С.В.Лісоўская, А.Ф.Лойка, Г.Дз.Марчанкова, С.М.Мац, Л.А.Медраш, А.П.Меншыкава, Г.І.Меркушава, М.М.Мінайлава, В.П.Нікіфарава, З.Ф.Нікіціна, З.М.Пазняк, М.В.Папова, М.І.Пейсаховіч, В.М.Поляк, Н.М.Равяка, Е.І.Раманькова, Н.І.Рудзік, М.С.Сімановіч, Н.Л.Смірных, Н.С.Сняжко, К.М.Сянько, Т.Н.Фёдарава, А.А.Цвяткова, Л.А.Чарнуха, П.П.Шакалава. М.І.Шамко, З.Я.Шырын, Г.А.Юркаўцава, Т.І.Якаўлева, Г.М.Якубцынер, К.С.Янушкевіч, А.М.Ярошына.

1961. В.І.Альшэўская, Н.Р.Афанасьева, Г.І.Багданава, І.В.Балычаў, Р.І.Бір, Ф.А.Брагінская, В.М.Варажэйкіна, Е.І.Віталёў, М.К.Гардон, І.К.Гарэльчык, Т.М.Гельман, Дз.Я.Гіркін, Н.А.Гуцько, А.М.Дамброўская, К.М.Дарашэнка, І.І.Дзядзюра, С.Г.Дулаеў, Е.С.Жукоўская, В.Дз.Жукоўскі, Р.П.Індзікт, Т.Н.Каваленка, У.Л.Каладоўскі, Т.Ф.Корпусава, А.Ф.Крывашчокі, М.Ц.Кудрын, А.Е.Курачкаў, М.В.Лапаткіна, Н.С.Лебедзь, Л.А.Магер, Ф.А.Марыніч, Ф.А.Марынкевіч, А.М.Маўшовіч, К.А.Мацапура, І.А.Мацвееў, М.М.Мілер, Б.К.Някрасаў, А.І.Паліенка, С.І.Прасноў, А.М.Русаковіч, Я.С.Сает, Г.А.Саўкова, М.Ю.Сіліч, Л.К.Сокалава, М.М.Спірыдонаў, В.А.Старасціна, Р.А.Сырнікаў, В.Дз.Тамілін, А.І.Тоўба, В.Р.Цішчанка, В.І.Цымбарэвіч, М.А.Цярэшчанка, Н.М.Шчацініна, Н.М.Ярмаловіч.

1963. Ю.Г.Батура, Я.Я.Бонч-Асмалоўскі, Г.У.Бурдзін. І.М.Герасімовіч, В.П.Камароў, Л.П.Навалодскі, Р.А.Шапіра.

1964. В.А.Александровіч, Я.А.Алесін, В.Ф.Арленка, А.Л.Вейнберг, Г.М.Віко, М.М.Герасіменка, І.У.Гранкоў, К.П.Грышанкова, А.Л.Дарасінскі, І.Л.Друян, І.Ю.Жалкоўскі, І.А.Інсараў, В.Л.Казлова, У.Н.Капусцянскі, І.Б.Кардаш, А.К.Касач, А.Ф.Клімава, Н.В.Красоўская-Чарнышова, К.Р.Круцько, М.Г.Кулін, К.М.Леанкова, П.Р.Любянкова, Р.І.Палей, М.В.Паўлавец, З.К.Русанава, Ф.С.Сальнікаў, Н.Я.Сямак, Я.Р.Сянюк, А.Дз.Удавенкаў, Р.Я.Цемахоў, В.В.Шырын.

1965. Г.В.Адамава, В.М.Бяспалава, К.Я.Герасімава, В.Дз.Жукоўская, М.П.Казлоў, Д.Г.Б.Кантар, А.М.Кісялёва, Ф.А.Корбут, Г.М.Лебедзева, К.А.Ледаўскіх, Н.А.Нікалаенка, В.В.Папковіч, В.І.Паралова, П.С.Ржавускі, П.А.Рудзік, К.В.Сабалеўская, А.І.Салаўёва, Е.І.Смірнова, М.П.Усевіч, М.Дз.Фёдарава, В.І.Хорава, К.П.Чэпік, П.В.Шатровіч, А.У.Шыдлоўская, І.У.Яршоў.

1966. А.Ф.Апацёнак, В.Р.Бакурына, Р.В.Бараш, А.Ю.Беленькі, Р.А.Ганкіна, М.І.Герасімовіч, А.Р.Дзем’янкоў, С.У.Дзмітрыеў, М.У.Дзянісава, Г.Е.Дубіцкая, Н.М.Запясочная, М.І.Катовіч, М.А.Кнак, К.Ш.Кугель, М.П.Курчаў, І.Е.Кутасаў, Н.М.Макавец, Б.М.Мардвінаў, С.З.Меклер, Н.І.Наздра, Л.С.Пінчук, І.Л.Пруднікава, В.Ф.Пташнік, І.А.Радзецкі, І.І.Рамашка, Т.І.Русакова, Н.І.Сахарава, А.І.Сачак, Л.А.Светачава, Д.Ф.Скарапанава, Ф.В.Старавойтаў, Н.У.Стракалава, Н.І.Сцепаненка, У.М.Талкачоў, А.І.Фятняева, Г.А.Цгоеў, Дз.П.Шавялёў, І.М.Шапіра.

1967. К.Л.Анішчанка, Л.Ф.Байцова, Н.М.Берабеня, А.А.Бокач, Дз.П.Бяляцкі, Л.В.Галенчык, Т.Ф.Гузава, Г.А.Гуць, Е.П.Драздова, В.П.Зянько, Дз.І.Каласоўскі, Е.Я.Кронава, Н.М.Кучынская, С.К.Лапацін, В.М.Матора, Л.І.Міхновіч, С.А.Мішакова, І.В.Нічыпарук, М.П.Падбярэзная, А.М.Пазняк, В.М.Прохарава, Е.А.Ржавуская, Н.У.Селіванчык, А.М.Сільдзімірава, М.В.Трусава, М.І.Харын, В.П.Цімашкова, Р.Р.Чарнова, К.Р.Чарняўскі, Ф.М.Чмель, А.М.Шаўлягін, Г.У.Шаўлякова.

1968. П.В.Аляксейчык, Г.Г.Аляхновіч, Г.П.Андрусевіч, А.Г.Антонаў, Л.М.Афоніна, А.М.Бакалаў, В.Ц.Бакун, А.К.Брагін, Г.Т.Буглак, Н.Дз.Букацкая, А.Ю.Букач, В.С.Былінская, Я.З.Бычкоўскі, А.Г.Бялевіч, Г.П.Валачковіч, В.Дз.Варанкова, Ю.І.Ваяводзін, В.М.Вейсенберг, Г.А.Векшына, Н.І.Вінаградава, В.А.Вяржбіцкая, Н.П.Галавана, М.А.Галубцоў, Г.С.Гарбацэвіч, В.А.Гаўрыленка, І.І.Голікаў, Г.І.Гроздзева, М.І.Громава, А.І.Гурскі, А.М.Дабрыянін, В.І.Давыдоўская, К.Р.Дайнека, М.І.Дашкевіч, Н.Ф.Драгун, З.А.Дувакіна, В.Г.Дунке, А.І.Жаваранкаў, У.М.Ждан, Г.А.Забоеў, В.У.Забродскі, Дз.С.Ізмайловіч, У.С.Ілбоўнік, А.М.Кавалёва, А.М.Каешка, Г.Г.Казюра, А.П.Каласкоў, Н.Ф.Каленчыц, В.С.Калядка, М.А.Капцэвіч, Я.К.Карасёва, Г.М.Касцевіч, У.Ф.Клімаў, М.А.Жопцюх, Я.П.Круглік, Г.І.Лабзова, Я.Ц.Лахмакоў, Н.С.Леках, С.А.Лемяшонак, Г.А.Лешукова, А.А.Ліпень, Б.М.Ліўшыц, Л.Ц.Ліцкевіч, П.П.Лукашэвіч, В.І.Ляшчынскі, А.І.Малаш, Ю.І.Марцішонак, З.Р.Міхалап, С.І.Міцкевіч, ~~Я.Н.Мядзвецкі~~ Я.Н.Мядзведскі, М.Л.Мяснікова, Я.З.Найдзёнава, В.А.Некрашэвіч, В.Ц.Новікаў, А.А.Няверка, М.Ф.Панцэвіч, Ф.А.Паперная, В.В.Папова, А.І.Паруль-Мяркулава, М.І.Паўлючук, Ф.Е.Плоткіна, Ю.А.Пшанічнікава, Л.Н.Рабец, В.А.Радзівонава, В.Г.Ражкова, Л.Г.Рукман, Р.А.Русак, П.Я.Рыжова, К.С.Рымша, І.М.Сабкевіч, Л.В.Савінкова, З.П.Савянкова, М.А.Саламаха, К.М.Самсонік, А.І.Саракавумаў, І.Г.Саркісян, К.Я.Саўчанка, А.П.Сідарава, М.М.Скрыган, В.А.Смалякоў, В.С.Спірыдонава, П.І.Станішэўскі, В.Б.Стараселец, Л.С.Суравіцкая, А.С.Сушко, А.Р.Сцяпанаў, М.В.Тарасік, С.С.Тарасік, А.Ц.Татарынаў, М.Г.Токар, Г.У.Толкач, А.А.Тшаскоўскі, М.Р.Умінская, Я.С.Урбановіч, Г.Л.Філімонава, Р.У.Фомчанка, Л.Х.Хасін, Л.С.Цімчанка, В.Л.Чарнуха, Н.А.Чахоўская, В.С.Чурылава, Я.С.Чыжыкаў, У.Г.Чэшык, В.У.Шавалдышава, Т.С.Шыкоўская, К.І.Юрчанка, М.Р.Якабсон, У.А.Януковіч, Я.Б.Яцкова.

1970. Т.М.Алефірэнка, К.М.Анішчанка, А.Р.Арцюшэнка, Ф.А.Багдановіч, М.У.Барысевіч, А.І.Бондараў, А.А.Дзядзюля, Л.Ц.Дзянісава, Ф.І.Жукоўскі, Л.Я.Забаронак, М.І.Калач, Л.Д.Каржуева, Л.М.Каронік, В.В.Кірыльчык, А.Ф.Кічаў, Р.В.Куліч, Т.А.Леановіч, Ф.Ц.Малышаў, Т.А.Наско, В.І.Невядомскі, Г.Ц.Несцер, Т.Ц.Паддубная, І.А.Паторская, Н.М.Расалоўская, С.І.Самарцыеў, Н.А.Сільнова, Л.К.Тапальскова, М.А.Турко, К.Ф.Усольцаў, Н.І.Хадасоўская, М.А.Чыгір.

1971. І.М.Акунёў, Р.Г.Аўсянікава, А.А.Барадзін, М.Р.Белы, А.І.Гурская, В.І.Дзем’яновіч, К.К.Забароўскі, М.І.Лягенчанка, П.Н.Мельнік.

1972. З.М.Жукава, Н.М.Пляцешкава, Е.Н.Сяліцкая, Л.А.Эвальд.

1973. Г.Ф.Лось.

1974. Л.І.Бондар, І.Я.Каленчыц, В.І.Каляда, І.М.Касім, Дз.А.Крупень, А.І.Ласіцкі, В.П.Малы, Ю.М.Мурашоў, Л.І.Нікановіч, Я.М.Пратасеня, А.П.Пятрухін, А.Г.Раўкін, М.П.Роўба, В.А.Сайкоўская, В.П.Салаўёва, А.В.Скачко.

1975. Г.А.Абухаў, У.А.Баранік, В.Дз.Бякоеў, М.І.Бяляўскі, М.М.Валошын, В.П.Вераксо, І.І.Гудовіч, М.Ф.Ермачэнка, А.М.Зайцаў, М.І.Ігнацік, К.В.Капралаў, Т.П.Клімава, С.А.Кудзялевіч, Ф.А.Макарэвіч, Ф.Л.Малочка, М.А.Мароз, С.Л.Матусевіч, В.М.Мешчаракова, В.М.Прохараў, А.І.Пятровіч, І.І.Рогач, З.А.Трафімава, С.Дз.Трухан, Н.І.Урублеўская, М.Я.Церахаў, А.П.Цюрына, М.П.Чарных.

1976. Р.С.А.Аксельрод, Л.П.Барадзіна, К.І.Бахановіч, Ф.Н.Грэчка, М.В.Дзятлава, А.Г.Захараў, Т.П.Кавалёва, В.І.Касмачоў, В.Дз.Конанаў, Г.Т.Краўчанка, В.М.Крукаў, Т.Ф.Крывіцкая, П.Н.Лагун, У.У.Ладышкін, М.М.Ляйкоўскі, В.С.Лубніна, Г.Л.Мазурава, І.І.Невяроўскі, З.М.Палівода, М.В.Патоцкі, П.Ф.Тупікаў, В.І.Хомчанка, Г.Г.Часнакова, В.П.Шабека, М.Я.Шугала, Дз.П.Шэнец, К.Г.Юрацкая, С.П.Эверсман.

1978. Г.В.Арлова, В.М.Варэнікаў, А.А.Герасімовіч, П.М.Дземяшкевіч, Г.К.Дзенісоўскі, А.А.Дзятко, Л.І.Дзятко, Т.М.Дуброўская, Л.А.Дуброўскіх, Г.А.Зуб, А.А.Імшанецкі, М.П.Кавалёў, Т.У.Камар, В.Ф.Каравянская, Ф.С.Кузнечык, М.П.Лапета, А.Б.Лаўрыновіч, М.Б.Левін, М.П.Марынкевіч, К.Ф.Мядзюшка, М.Я.Піліповіч, Л.В.Рагажынская, Т.В.Рудакоўская, Г.Я.Сівіцкая, К.З.Сякерыч, У.Я.Ткачэнка, В.А.Трацяк, Ф.К.Урублеўская, Т.В.Фокіна, Г.М.Харавец, Л.П.Шэлег, М.П.Янкоўскі, М.С.Яромін.

1979. М.М.Бірукова, В.В.Гарызонтаў, Г.І.Дзікавіцкі, А.С.Дзяркач, К.А.Жвалеўская, У.Г.Загашвілі, А.Ц.Кажэўнікава, М.І.Каляга, М.Я.Карэлін, Г.М.Клімовіч, Л.І.Макарэвіч, А.В.Манулік, Я.А.Маслакоў, Н.А.Матусевіч, Л.В.Параскевіч, А.С.Сахарук, Я.М.Славенка, М.С.Трафімчык, М.Г.Эранасьян.

1980. І.В.Дурэйка, Л.А.Емяльянаў, В.С.Казакоў, В.С.Кірылка, А.Г.Піўчанка, В.З.Родзін, Л.В.Самусевіч, У.І.Сёмуха, А.М.Усціновіч, А.А.Ярашэвіч.

1981. А.А.Андрушкін, З.І.Балакірава, В.А.Вайтовіч, Л.В.Варонежцава, П.Дз.Васільеў, Л.Д.Гаўрык, Г.П.Дасюкевіч, В.Я.Дзяржыцкі, М.П.Дзяругіна, Г.Я.Зянько, Н.Ц.Кавалеўская, Л.С.Капскі, А.І.Кондрусеў, А.П.Лебедзеў, М.П.Райкова, І.С.Сандрас, Г.М.Сільвестрава, А.А.Хартонік, М.А.Ходзінскі, М.В.Шалявальнік, В.З.Юрчанка.

1982. П.І.Берняк, І.С.Кудлач, А.М.Мізяк, С.К.Нямчанаў, К.П.Палулех, А.А.Ракіцянская, Г.А.Салагуб, А.М.Сівуха, Л.Р.Сінякова, Л.П.Сцяпанаў, С.Г.Турковіч, Т.Р.Харчанка, М.М.Хомчанка.

1983. А.А.Гарабурда, Г.М.Крупень, З.І.Ліўшыц, М.Н.Турбан.

1984. І.А.Шэін.

1985. І.П.Саханькоў, Я.Р.Ярмолаў.

1986. Г.С.Кузняцоў.

1987. Я.Дз.Гаварухін, В.М.Дронаў, Р.М.Кардаш, А.М.Лазарэнка, У.Ф.Пад’елец, М.В.Рагуліна, А.І.Рубінская, Е.П.Ярмак.

1988. Ю.Я.С.Дзеняшчук, Г.В.Піліпенка.

1996. А.Т.Зорка.

1997. М.І.Батвінкоў, Я.П.Дзямідчык, А.П.Майстровіч, Дз.А.Маслакоў, В.П.Паляшчук, Э.К.Русакоў.

т. 6, с. 569

Беларуская Энцыклапедыя (1996—2004, правапіс да 2008 г., часткова)

Verbum